40 (ennamba)
| Name in hiero markup | V20:V20-V20:V20 | |
|---|---|---|
| Named after | Q28667764 | |
| Numeric value | 40 | |
| Number of decimal digits | 2 | |
| Prime factor | 2, ttaano | |
| Mathematical inverse | -40 | |
| 40 | |
|---|---|
Amakumi ana (40), ennamba (amakumi).40 (amakumi ana) ye namba ey’obutonde egoberera 39 n’ekulembera 41.
Wadde ekigambo kino kikwatagana n’ennya (4), enjawulo mu mpandiika amakumi ana yadda mu kifo ky’amakumi ana mu kyasa eky’ekkumi n’omusanvu[1][2] era kati y’engeri ey’omutindo.
Okubala
40 muwendo mungi nnyo.[3]
Omukugu mu kubala ow’e Switzerland Leonhard Euler yalaba namba 40 ezisookerwako ezikolebwa ensengekera ya quadratic polynomial
E
2. 2.
+
E
+
41
, nga zirina empisa
E
=
0.
, .
1. 1.
, .
2. 2.
, .
.
.
.
, .
39.
. Namba zino amakumi ana eza prime namba prime ze zimu ezikolebwa nga tukozesa polynomial
E
2. 2.
−
E
+
41
nga balina emiwendo gya
E
okuva ku 1 okutuuka ku 40, era era zimanyiddwa mu mbeera eno nga ennamba za Euler "ez'omukisa".[4]
Mu ddiini
Ennamba 40 esangibwa mu nnono nnyingi awatali kunnyonnyola kwonna kwa bonna ku nkozesa yaayo. Mu nnono z'Abayudaaya, ez'Ekikristaayo, ez'Obusiraamu, n'endala ez'omu Buvanjuba obw'Amasekkati kitwalibwa okukiikirira omuwendo omunene, ogubalirirwamu, ogufaananako ne "mumpteen".
Omusumeri
Enki ( /ˈɛŋki/) oba Enkil (Olusumeri: dEN.KI(G)𒂗𒆠) ye katonda mu nfumo z’Abasumeri, oluvannyuma eyamanyibwa nga Ea mu nfumo z’Abaakadiya n’Abababulooni. Mu kusooka yali katonda omukuumi w’ekibuga Eridu, naye oluvannyuma obuyinza bw’eddiini ye bwasaasaana mu Mesopotamiya yonna ne mu Bakanani, Abakiiti n’Abahuri. Yali katonda w’emirimu gy’emikono (gašam); obuvuyo; amazzi, amazzi g'ennyanja, amazzi g'ennyanja (a, aba, ab), amagezi (gestú, mu bufunze "okutu") n'obutonzi (Nudimmud: nu, okufaanagana, ebitoomi ebizibu, okukola eddubu). Yali akwatagana n’ekibinja ky’emmunyeenye eky’obugwanjuba ekiyitibwa emmunyeenye za Ea, naye era n’ekibinja ky’emmunyeenye AŠ-IKU, Ennimiro (Square of Pegasus). Okutandika nga mu myaka lukumi egy'okubiri B.C.E., oluusi yayogerwako mu buwandiike n'endowooza y'ennamba eya "40", oluusi eyayogerwako nga "ennamba ye entukuvu".
Eddiini y’Ekiyudaaya
Mu Baibuli y'Olwebbulaniya, amakumi ana gatera okukozesebwa ku biseera, ennaku amakumi ana oba emyaka amakumi ana, ebyawula "ebiseera bibiri eby'enjawulo".[5]
Enkuba yatonnya okumala "ennaku amakumi ana n'ekiro amakumi ana" mu kiseera ky'Amataba (Olubereberye 7:4).
Nuuwa yalinda ennaku amakumi ana oluvannyuma lw’entikko z’ensozi okulabibwa oluvannyuma lw’amataba, nga tannasumulula nsolo (Olubereberye 8:5–7).
Abakessi baasindikibwa Musa okunoonyereza ku nsi ya Kanani (eyasuubizibwa abaana ba Isiraeri) okumala "ennaku amakumi ana" (Okubala 13:2, 25).
Abantu b'Olwebbulaniya baabeeranga mu nsi eziri ebweru w'ensi ensuubize okumala "emyaka amakumi ana". Ekiseera kino eky’emyaka kikiikirira ekiseera ekitwala omulembe omupya okusituka (Okubala 32:13).
Abakulembeze ne bakabaka b'Abaebbulaniya abawerako abaasooka kigambibwa nti baafuga okumala "emyaka amakumi ana", kwe kugamba, omulembe. Eby’okulabirako mulimu Eri (1 Samwiri 4:18), Sawulo (Ebikolwa 13:21), Dawudi (2 Samwiri 5:4), ne Sulemaani (1 Bassekabaka 11:42).
Goliyaasi yasoomooza Abayisirayiri emirundi ebiri buli lunaku okumala ennaku amakumi ana nga Dawudi tannamuwangula (1 Samwiri 17:16).
Musa yamala ebiseera bisatu eby'omuddiring'anwa ebya "ennaku amakumi ana n'ekiro amakumi ana" ku lusozi Sinaayi:
Yalinnya ku lunaku olw’omusanvu olwa Sivani, Katonda bwe yamala okuwa abantu b’Abayudaaya Tawreeti, asobole okuyiga Tawreeti okuva eri Katonda, n’aserengeta ku lunaku olw’ekkumi n’omusanvu olwa Tammuzi, bwe yalaba Abayudaaya nga basinza Ennyana eya Zaabu n’amenya ebipande (Okuva 24:18).
Yalinnya ku lunaku olw’ekkumi n’omunaana olwa Tammuzi okusaba okusonyiyibwa ekibi ky’abantu era n’aserengeta nga Katonda tatangirira ku lunaku olw’amakumi abiri mu mwenda olwa Av (Okuva 34:28).
Yalinnya ku lunaku olw’olubereberye olwa Eruli n’aserengeta ku lunaku olw’ekkumi olwa Tisulei, Yom Kippur eyasooka, n’okutangirira kwa Katonda (Ekyamateeka 10:10).
Mikvah erimu se’ah 40 (nga ggaloni za U.S. 200 oba liita 760) ez’amazzi
Nabbi Eriya yalina okutambula ennaku 40 n’ekiro 40 nga tannatuuka ku lusozi Kolebu (1 Bassekabaka 19:8).
Emiggo 40 kye kimu ku bibonerezo ebyaweebwa Olukiiko Olukulu (Ekyamateeka 25:3), wadde nga mu nkola entuufu emiggo 39 gyokka gye gyaweebwa.[6]
(Okubala 14:33–34) kyogera ku kye kimu [okunnyonnyola okwetaagisa] n’enkolagana n’obunnabbi mu Kitabo kya Danyeri. "Okumala emyaka amakumi ana — omwaka gumu ku buli emu ku nnaku amakumi ana ze mwanoonyereza ku nsi — ojja kubonaabona olw'ebibi byammwe era omanye bwe kiri okubeera nange okukulwanyisa."
Ekimu ku byetaagisa omusajja okusoma Kabbalah kwe kuba ng’alina emyaka amakumi ana.
"Okuwandiisa abasajja bano kwakolebwa mu bukambwe, n'obunyiikivu, n'obunyiikivu, okuva enjuba lwe yavaayo okutuuka ku kugwa kwayo, era tekwaggwaawo mu nnaku amakumi ana" (3 Maccabey 4:15).
Yona alabula Nineeve nti "Ennaku endala amakumi ana, Nineve ejja kumenyebwa." (Yona 3:4) .
Obukristaayo
Nga tannatandika buweereza bwe, Yesu yagenda mu ddungu n’asiiba ennaku n’ekiro amakumi ana nga tannakemebwa sitaani (Matayo 4:1-2, Lukka 4:1-2).
Yesu yeeraga nga mulamu okumala ennaku amakumi ana oluvannyuma lw’okubonaabona (Ebikolwa 1:3).
Obusiraamu
Nabbi Muhammad yalina emyaka amakumi ana bwe yasooka okufuna okubikkulirwa okwatuusibwa malayika omukulu Gabriel.[citation needed] Quran egamba nti omuntu atuuka ku myaka egy’okukula ku myaka 40.[7]
Enzikiriza y’Abahindu
Mu ddiini y’Abahindu, essaala ezimu ez’eddiini ezimanyiddwa ennyo zirimu shlokas oba dohas amakumi ana (couplets, stanzas). Ekisinga okumanyibwa nga Hanuman Chalisa (chaalis kye kigambo ky’Oluhindu ekitegeeza 40).
Mu nkola y’Abahindu ebimu ku biseera by’okusiiba ebimanyiddwa ennyo bibaamu ennaku 40 era biyitibwa ekiseera One ‘MandaOkugeza, abagoberezi (omusajja n’omukazi) ba Swami Ayyappa, erinnya lya katonda w’Abahindu amanyiddwa ennyo mu Kerala, Buyindi (Sabarimala Swami Ayyappan) baakuuma nnyo ennaku amakumi ana nga basiiba n’okukyalira (okuva abagoberezi abakyala ab’emyaka egimu egy’obutonde bwe batayinza kukola kukendeeza ku nnaku 40-okukendeera, tebandiyingidde mu yeekaalu ya katonda okutuusa mu September 2018) n’okugondera kwabwe okutukuvu oba ebiweebwayo nga 41 oba olunaku olulungi oluvannyuma lw’okusiiba okumala ekitakka wansi wa nnaku 40. Ekiweebwayo kino kiyitibwa "Kaanikka".
Mu bintu ebirala
Amakumi ana era ge gano:
Kyrgyzstan nsi eri mu masekkati ga Asia era nga yasibuka mu kigambo kya Kyrgyz ekitegeeza "Ensi y'ebika amakumi ana". Ennamba 40 ya makulu mu nnono z’Abakyrgyz era erabika mu bitundu bingi eby’obuwangwa bwa Kyrgyz.
Mu nnono y’ebiwandiiko by’Olutamil, 40 (nāṟpatu: நாற்பது) ne 400 (nāṉūṟu: நானூறு) zirina amakulu ag’enjawulo. Ebitabo bingi ebimpi eby’ekiseera eky’oluvannyuma lwa Sangam birina ebitontome 40. Ebimu ku bitabo ebimanyiddwa ennyo ebirina ebitontome 40 bye bino: naṉṉeṟi, iṉṉā nāṟpatu, kaḷavaḻi nāṟpatu, iṉiyavai nāṟpatu, kār nāṟpatu.
Omuwendo gw’emyaka gy’obufumbo egyakuzibwa nga gukuzibwa mu bufumbo bwa ruby
Abalina eddembe lya sillingi amakumi ana, erinnya ly’ekika, eriweebwa abo abalina ebisaanyizo by’okufuna frankisa, eddembe ly’okulonda, okusinziira ku kwagala kwabwe mu ttaka ne/oba ebintu ebirina omuwendo gw’okupangisa buli mwaka gwa 40s. Yayingizibwa mu Bungereza mu 1430, yakozesebwa eyo ne mu bitundu bingi ebikwatagana nabyo, mu ngeri ez’enjawulo, okutuuka mu 1918.
Enkola y’ensi yonna ey’okuyita essimu eri Romania.
Mu buwangwa bw’Abakazakh, ennamba 40 erina amakulu ag’enjawulo era erabika mu bulamu, mu mikolo, ne mu magezi g’abantu. Kitegeeza okukula, obumanyirivu, n’okumaliriza omutendera gw’obulamu. Okugeza, ennaku amakumi ana oluvannyuma lw’okufa kw’omuntu zitwalibwa ng’ekiseera ekikulu eky’okujjukira, ab’eŋŋanda bwe bassa ekitiibwa mu kujjukira omugenzi. Enjogera z’abantu nazo ziraga amakulu gaayo: “Amakumi ana – emyaka, amakumi ana – obumanyirivu,” nga ziggumiza okumanya kw’obulamu okukung’aanyiziddwa. Ennamba 40 era ekwatagana n’okutukuzibwa n’okuzza obuggya eby’omwoyo mu mikolo gy’eddiini n’egy’ennono.
Enkula y’ekibinja ky’ababbi mu kusooka mu mboozi Ali Baba n’ababbi amakumi ana.
Ebijuliziddwa
- ↑ Google nGrams
- ↑ Oxford English Dictionary, 1st edition, s.v.
- ↑ Template:Cite OEIS
- ↑ Euler, Leonhard (1772). Extrait d'un lettre de M. Euler le pere à M. Bernoulli concernant le Mémoire imprimé parmi ceux de 1771 (Extract of a letter). Nouveaux Mémoires de l'Académie Royale des Sciences de Berlin (in Lufalansa). University of the Pacific (The Euler Archive). pp. 35, 36.
- ↑ Michael David Coogan, A Brief Introduction to the Old Testament: The Hebrew Bible in Its Context, Oxford, 2008, p. 116
- ↑ "Flogging".
- ↑ Koran Al-Ahqaf:15