Abrahan Luzzi

Abraham Luzzi, amanyikiddwa nga Mr. Economy, musubuzi omuna’Uganda, munabyabufuzi ate nga ayagalanyo okutumbula ebyemizannyo. [1] [2] [3] Emirimu gye gikwata ku by’obunkevu by’ettaka (mining), okuteekateeka ebibalo by’emmere (agro-processing), eby’obulamu n’ebyentambula, eby’obulimi, ne by’obusuubuzi obw’enjawulo. [4]
Luzzi era yengedde mu bukulembeze bw’emizannyo n’okuwagira enkulaakulana y’abavubuka, nga omuli okubeera mu mitendera egy’obukulembeze mu Uganda Police Football Club n’okutandikawo essomero ly’emizannyo mu London. [5] [6] [7] [8] [9]
Waggulu w’emirimu gy’obusuubuzi, Luzzi yegasse ku by’obufuzi eby’amatereeza mu Uganda. Yasooka okubeera omukwanaganya wa National Resistance Movement (NRM) mu Mityana ne Mubende, oluvannyuma n’anoonya ekifo kya Ssentebe wa Palamenti wa Mityana Municipality mu 2021. Oluvannyuma yayingira mu Democratic Party n’ate lw’addayo ng’omunyiize okwekolera ekkubo ery’obweyamu mu by’obufuzi.[3] [10] [11] [12] Ng’eggwanga litambulira mu kulonda kwa 2026, yavaayo ng’omubaka asimbye ku bweyamu okuva mu Kampala Central Division, era n’afuna obudde mu bantu olw’empaka ze ezalabika nnyo ku mikutu gya social media, engeri gy’akwata abantu ku buli muntu ku muntu, awamu n’enkyamu ze ezalimu okulwanyisa obulyamu, okukyusizaamu enkola y’okufuga, okuteekateeka by’ensimbi eby’enkola, n’enteekateeka z’okulambulula obulungi ekibuga. [13] [1] [14]
Manifesito ye eraga ebikolebwa ng’okukendeeza ku bunene n’omuwendo gwa Palamenti, okugaziya enkola za digito ez’okuweereza gavumenti, okutereeza ebibonerezo by’emisango emitonotono, n’okuleeta ebibonerezo ebikakali eri enguzi, ebifo ebivuddeko okukubaganya ebirowoozo okw’amaanyi mu lujjudde. Omubala gwe ogwa kampeyini, “Sarah muwanvu,” ng’ajuliza mukyala we Sarah Luzzi, gufuuse ekintu ekiddirira mu bubaka bwe obw’ebyobufuzi n’okubeera ku yintaneeti. [15] [13]
Obulamu obw’Obuto n’Ebyenjigiriza
[kyusa | kolera mu edit source]Abraham Luzzi mutabani wa Hajj Badru Kafuuma omutuuze w’e Kakiri Luwunga mu Busiro mu Disitulikiti y’e Wakiso, wa kika kya Nsusu, n’omugenzi Hadijah Nantaba, nga yava ku kyalo Kibanga e Bukandula mu Disitulikiti y’e Gomba okuva mu lunyiriri lw’omugenzi Kalfane Gwayambadde ow’ekika ky’e Ffumbe . [4]
Yagenda mu masomero ga SOS Hermann Gmeiner e Kakiri okusoma Pulayimale, Kawempe Muslim Secondary School, Mityana Secondary School, ne Lubiri Secondary School okusoma siniya . [16]
Luzzi yasoma Physics, Chemistry, Biology, ne Mathematics ku Advanced Level oluvannyuma ne yeegatta ku Mulago Paramedical Schools okusoma Orthopedic Medicine . [17] Oluvannyuma yakyuka n’agenda mu Yunivasite y’e Nkumba, gye yafunira diguli ya Bachelor’s Degree mu by’okugula ebintu n’okuddukanya emirimu . Mu kiseera kino asoma diguli mu mateeka mu Victoria University Uganda . [18]
Obulamu bw’Emirimu
[kyusa | kolera mu edit source]Luzzi musuubuzi nga ssente z’ateekamu zikwata ku bintu eby’enjawulo, omuli okusuubula zaabu n’okusima omusenyu, okusima amayinja, ebyobulimi eby’obusuubuzi,ExperimentalMedicinalcanarbisfarming,processingand export ,contract financing,forex, agro-processing, tourism, and travel. [19] Okugatta ku ekyo, akola emirimu gy’okutambuza ebintu, okugogola, n’okuweereza, n’emirimu emirala. [20]
Ono ye mutandisi era dayirekita wa Ssebo Food Industries Uganda Ltd, kkampuni ekuguse mu kulongoosa eby’obulimi mu bungi n’okukola emmere ennywevu, gamba nga Ssebo Pure Maize Flour. Ekirala, akola nga dayirekita wa Ssebo Pure Gold and Jewelry Center, esangibwa ku Serena Hotel mu Kampala . Ekifo kino eky’amajolobero essira kisinga kulissa ku kusuubula n’okukola dizayini ya zaabu ow’omutindo n’ebintu eby’amajolobero . Luzzi yeenyigira mu kulima ebyuma n’okutumbula amakolero g’ebyobulimi, ng’essira aliteeka ku nkola z’ebyobulimi ez’omulembe n’okutumbula omuwendo gw’emmere. [20]
Luzzi era musuubuzi wa forex, omuwa ssente za pulojekiti, era omu ku balimi ba Uganda abalina layisinsi alongoosa n’okutunda enjaga ey’eddagala ey’okugezesa, amakolero agagenda geeyongera okufugibwa minisitule y’ebyobulamu mu Uganda n’ekitongole ky’eddagala mu ggwanga . [20]
Ebitongole bye bikolera mu Uganda, Democratic Republic of the Congo, n’amawanga amalala nga South Africa, United States of America, Canada, Bungereza, China, ne United Arab Emirates (Dubai). [21]
Akola nga ssentebe w’ekibiina kya Ssebo International Group, mwe yayita n’okutandikawo ettendekero ly’ebyemizannyo e Hammersmith, North West London, okuwagira abavubuka ba Uganda ab’emyaka 10 okutuuka ku 16. [22]
Mu 2019, yali omu ku baawaayo ssente za Ttiimu ya Ssingo Ssaza mu mpaka za Airtel Masaza Football Championship. [23] Mu 2021, yalondebwa okuba Marketing and Sales Manager wa Uganda Police Football Club era nga era yaliko akulira enkolagana n'abantu . [5] Mu mwaka gwe gumu, yawandiikira ekibiina ekifuga omupiira mu ggwanga ekya Federation of Uganda Football Associations (FUFA), ng’asaba okwekenneenya n’okukyusa mu mateeka agafuga okukyusa abazannyi. [24]
Mu 2022, Luzzi yawereddwa okwetaba mu mirimu egyekuusa ku mupiira ku mutendera gw’eggwanga n’ensi yonna okumala emyaka kkumi. Abakungu abalala abawereddwa ku mabbali ge kuliko munnamawulire David Isabirye ne James Kaweesa. [25] Akakiiko ka FUFA akakwasisa empisa n’okukangavvula kabasanze omusango gw’okutereeza emipiira. [26] Wadde nga yasaliddwawo, Luzzi yajulira, n’asigala nga talina musango era n’alumiriza nti omusango guno gwali gwa byabufuzi. [27]
Luzzi era abaddeko ng’omukung’aanya w’ekibiina kya National Resistance Movement (NRM) mu disitulikiti y’e Mityana ne Mubende . Mu kulonda kwa 2021, yavuganya ku kifo ky’omubaka wa Palamenti ng’akiikirira Mityana, Munisipaali wansi wa NRM kyokka n’awangulwa Bugembe John Mary mu kalulu k’ekibiina. [28] Oluvannyuma yalumiriza ekibiina kya NRM okukola obubi mu kulonda era ne yeegatta ku kibiina kya Democratic Party (DP) n’ekigendererwa eky’okuggya Owek. Francis Zaake owa kibiina kya National Unity Platform (NUP). [29] Kyokka mu kampeyini ze mu kibiina kya DP, oluvannyuma yalabibwa ng’awagira owa NRM eyeesimbyewo ku bwapulezidenti. [12]
Mu kiseera kino yeesimbyewo ku kifo ky'omubaka wa Palamenti ng'akiikirira Kampala Central Division ng'avuganya ku bwannamunigina . [21] [30] Endowooza ye ey’ebyobufuzi erimu ennongoosereza; ye muwagizi w’enkyukakyuka okuva mu nkola eriwo. Omubala gwe yayogera mu kampeyini, “Sarah muwanvu,” gujuliza mukyala we Sarah Luzzi. [21] Abalala abesimbyewo ku kifo kye kimu kuliko omukwasi wa NUP bendera, Lewis Rubongoya, Hon. Minsa Kabanda, Suzan Kushaba, ne Moses Muhangi. [31]
Ebiwandiiko ebikozesebwa
[kyusa | kolera mu edit source]- 1 2 Omusunsuzi, Bukedde (2025-11-17). "Is Abraham Luzzi a pace setter for Kampala Central Politics?". New Vision. Retrieved 2025-11-19. Cite error: Invalid
<ref>tag; name ":6" defined multiple times with different content - ↑ "I'm not lousy, I'm not a loser: I am Luzzi. Vote me in or shut up! - The EastAfrican". www.theeastafrican.co.ke. Retrieved 2025-11-19.
- 1 2 Naimanye, Andrew Victor Mawanda. "Abraham Luzzi: The Self-Made Businessman Turning Kampala Politics on Its Head". Nilepost News (in Lungereza). Retrieved 2025-11-19. Cite error: Invalid
<ref>tag; name ":4" defined multiple times with different content - 1 2 "Who is Abraham Luzzi, the outlandish candidate shaking up Kampala MP race | Pulse Uganda". Pulse Uganda (in Lungereza). Retrieved 2025-11-02. Cite error: Invalid
<ref>tag; name ":1" defined multiple times with different content - 1 2 Abdusalam, Kigozi (2021-12-07). "Abraham Luzzi: Police Boosts Marketing and Sales Department". ChimpReports (in American English). Retrieved 2025-11-01. Cite error: Invalid
<ref>tag; name ":3" defined multiple times with different content - ↑ Isabirye, David (2017-09-26). "Abraham Luzzi becomes 11th FIFA Player Intermediary in Uganda". Kawowo Sports (in American English). Retrieved 2025-11-19.
- ↑ "Ethics and Disciplinary Committee bans three officials – FUFA: Federation of Uganda Football Associations" (in American English). 2022-03-23. Retrieved 2025-11-19.
- ↑ "Fufa finally come down hard on match-fixing, hand lengthy bans". Monitor (in Lungereza). 2022-03-26. Retrieved 2025-11-19.
- ↑ Abdusalam, Kigozi (2022-03-24). "Luzzi Slams FUFA's 10-Year Ban Handed to Him over Match-Fixing". ChimpReports (in American English). Retrieved 2025-11-19.
- ↑ "NRM primaries loser Luzzi defects to DP". New Vision. Retrieved 2025-11-19.
- ↑ "NRM primaries loser Luzzi defects to DP". New Vision. Retrieved 2025-11-19.
- 1 2 "Confusion as DP parliamentary candidate backs Museveni for presidency". Monitor (in Lungereza). 2021-01-12. Retrieved 2025-11-01. Cite error: Invalid
<ref>tag; name ":5" defined multiple times with different content - 1 2 Naimanye, Andrew Victor Mawanda. ""Mr. Economy" Abraham Luzzi Pledges Transparent, Digital-First Leadership for Kampala Central". Nilepost News (in Lungereza). Retrieved 2025-11-19. Cite error: Invalid
<ref>tag; name ":7" defined multiple times with different content - ↑ "Amos Wekesa, Kin Kariisa praise Abraham Luzzi's economic vision". Pulse Uganda (in Lungereza). 2025-11-14. Retrieved 2025-11-19.
- ↑ Writer, JAVIRA SSEBWAMI | PML Daily Staff (2025-11-08). "Luzzi Unveils Wide-Ranging Reform Agenda for Kampala". PML Daily (in American English). Retrieved 2025-11-19.
- ↑ Sseggiriinya, Mark Peter (2025-10-31). "Hon Luzzi, Sarah is Tall – Sqoop". Sqoop – Uganda Entertainment News (in American English). Retrieved 2025-11-01.
- ↑ "Who is Abraham Luzzi – Pulse Uganda". Pulse Uganda. Retrieved 2025-11-02.
- ↑ Ssejjombwe, Isaac (2018-02-27). "Abraham Luzzi finds solace in sports academy – Sqoop" (in American English). Retrieved 2025-11-02.
- ↑ Ruby, Josh (2025-11-08). "Meet Abraham Luzzi, the Independent Candidate for Kampala Central MP (2026–2031)". MBU (in American English). Retrieved 2025-11-11.
- 1 2 3 Naimanye, Andrew Victor Mawanda. "Abraham Luzzi: The Self-Made Businessman Turning Kampala Politics on Its Head". Nilepost News (in Lungereza). Retrieved 2025-11-11. Cite error: Invalid
<ref>tag; name ":2" defined multiple times with different content - 1 2 3 admini (2025-10-24). "Abraham Luzzi: The Internet Sensation Promising To Transform Kampala Central". The Insider (in American English). Retrieved 2025-11-01. Cite error: Invalid
<ref>tag; name ":0" defined multiple times with different content - ↑ Ssejjombwe, Isaac (2018-02-27). "Abraham Luzzi finds solace in sports academy - Sqoop" (in American English). Retrieved 2025-11-02.
- ↑ Isabirye, David (2019-05-20). "Abraham Luzzi: Ssingo is favourite to retain the Airtel Masaza football trophy". Kawowo Sports (in American English). Retrieved 2025-11-02.
- ↑ "Police FC's Abraham Luzzi requests FUFA to adopt new transfer legislation". Monitor (in Lungereza). 2021-12-31. Retrieved 2025-11-01.
- ↑ Kazibwe, Kenneth. "Two Ugandan officials banned from football for 25 years over match fixing". Nilepost News (in Lungereza). Retrieved 2025-11-01.
- ↑ "Fufa finally come down hard on match-fixing, hand lengthy bans". Monitor (in Lungereza). 2022-03-26. Retrieved 2025-11-01.
- ↑ Kazibwe, Kenneth. "Ugandan referee handed 10-year ban over match-fixing". Nilepost News (in Lungereza). Retrieved 2025-11-02.
- ↑ "Loser in NRM primaries joins DP". New Vision. Retrieved 2025-11-01.
- ↑ "Mityana municipality DP candidate abandons Mao, campaigns for Museveni". The Independent Uganda (in American English). 2021-01-10. Retrieved 2025-11-01.
- ↑ "Abraham Luzzi: Lousy Voters Get Lousy Leaders – Uganda Radio Network" (in American English). Retrieved 2025-11-01.
- ↑ Namwanje, Salmah. "Tough Battle Brewing in Kampala Central as Rubongoya, Muhangi, and Kabanda Clash". Nilepost News (in Lungereza). Retrieved 2025-11-01.