Adolfo Mukasa Ludigo
| Ekikula | musajja |
|---|---|
| Erinnya eriweereddwa | Adolphus |
| Title | Saint |
| Yazaalibwa nga | 1861 |
| Olunaku lwe yafa | 3 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 1886 |
| Cause of death | death by burning |
| Feast day | June 3 |
Adolphus Ludigo-Mukasa, era amanyiddwa nga Adolofu Mukasa Ludigo (c. 1861 – Ogwomukaaga 3, 1886), Adolf Mukasa Ludigo yali mujulizi wa Uganda Omukatoliki eyattibwa olw’enzikiriza ye.
Obulamu
[kyusa | kolera mu edit source]Ludigo-Mkasa yali Munyoro okuva ku kyalo Misenyi mu kigo ky'Abakatoliki ekya Myeri Katoosa mu disitulikiti y'e Kyenjonjo.[1][2][3] Yali mutabani w’omugenzi Bamwesekesa (taata) ne Kajoote Kahinju(maama).[4][5][6]
Ku myaka emito, yawambibwa abazigu ba Baganda mu mwaka gwa 1850 ng’ali wamu ne nnyina Kajoote e Kyarwehikyo kiromita ntono okuva ku njazi z’e Katoosa era n’afuuka munne wa Charles Lwanga mu kkooti.[7][4][6] Ludigo-Mukasa yateekebwa okulabirira ensuku za Kabaka . Erinnya lye lyakyusibwa okuva ku Tibeyalirwa ne lifuuka Ludigo olubiri lwa Kabaka oluvannyuma lw'okusoma obukristaayo.[4]
Abaminsani Abapolotesitante baatandika okutuuka mu Buganda mu 1877, ne baddibwaako oluvannyuma lw’emyaka ebiri Abaminsani b’Abakatoliki aba Afrika . Kabaka Muteesa I yayaniriza abaminsani n’azannyisa Abakatoliki, Abazungu, n’abasuubuzi Abasiraamu, ng’alinga asooka okwagala omu, n’alyoka ayagala omulala, olw’okuganyulwa mu by’obufuzi. Kkooti eno yali Nabulagala, ng’abaminsani b’Abakatoliki bali kumpi e Kasubi. Eyo Ludigo-Mukasa gye yatandikira okutwala okusomesebwa kw’eddiini nga mu mwaka gwa 1881.[8]
Kabaka omuto Mwanga II yasikira ku Nnamulondo mu 1884 ku myaka nga kkumi na mukaaga. Yatuuka okulaba Abakristaayo ng’omuntu ow’akabi, ng’ekimu ku byo kyava ku Bugirimaani okulumba ku lubalama lw’ennyanja, era olw’okuba Abakristaayo bakubiriza abasomi bomulubiri lwe okuziyiza okutaataganyizibwa okuva gyaali.[9]
Adolphus yafuna okubatizibwa kwe nga 17 Ogwekkumi n'ogumu, 1885.[10] Ssekabaka Mwanga yasaba Abakristaayo abakyuse okuleka enzikiriza yaabwe empya era n’atta Abangereza n’Abakatoliki bangi abatakikola. Adolphus yali omu ku Bakristaayo bangi abattibwa kabaka wakati wa 1885 ne 1887. Yayokebwa nga mulamu nga 3rd Ogwomukaaga 1886 e Namugongo[11] ku myaka nga abiri mu etaano. Olunaku olw’okuttibwa kwe nga 3 omweezi Ogwomukaaga, lujjukirwa ng’olunaku lw’embaga y’Abajulizi ba Uganda.[12]
Famire n’abooluganda
[kyusa | kolera mu edit source]Ludigo alina abooluganda okuli; Evangeline Kabaruli eyazaalibwa nga 04 Ogwomwenda 1919 (muwala wa muganda we okuva ku kojja we ku ludda lwa kitaawe).
Ebijuliziddwa
[kyusa | kolera mu edit source]- ↑ "Pilgrims flock to Katoosa Martyrs shrine in Kyenjojo". Bukedde (in Lungereza). Archived from the original on 2024-01-31. Retrieved 2024-01-31.
- ↑ "Pilgrims flock to Katoosa Martyrs shrine in Kyenjojo". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2024-01-31.
- ↑ "Pilgrims celebrate Martyrs' Day at Katoosa shrine". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2024-01-31.
- 1 2 3 "Know Uganda: The making and history of Katoosa Martyrs Villa". Monitor (in Lungereza). 2021-01-05. Retrieved 2024-01-29.
- ↑ "Thousands arrive in Kyenjojo for annual St Adolf Ludigo pilgrimage". Monitor (in Lungereza). 2023-01-25. Retrieved 2024-01-31.
- 1 2 "Fort Portal: Home of St Adolf Ludigo". Monitor (in Lungereza). 2022-05-29. Retrieved 2024-01-31.
- ↑ Mubiru, Charles Lwanga (2012). The Uganda Martyrs and the Need for Appropriate Role Models in Adolescents' Moral Formation: As Seen from the Traditional African Education (in Lungereza). LIT Verlag Münster. p. 131. ISBN 978-3-643-90142-2.
- ↑ "Adolphus Ludigo-Mkasa", Munyonyo Martyrs' Shrine
- ↑ "French, Bob. "The Uganda Martyrs", The Word Among Us, August 2015". Archived from the original on 2018-08-23. Retrieved 2021-09-25.
- ↑ "The Holy Martyrs of Uganda", Pontifical Missionary Societies
- ↑ Holweck, Frederick George. A Biographical Dictionary of the Saints, B. Herder, 1924, p. 18
- ↑ "St. Adolphus Ludigo-Mkasa", Uganda Martyrs Shrine, Namugongo
