Jump to content

Charles Onyango-Obbo

Bisangiddwa ku Wikipedia
Charles Onyango-Obbo nga ye muyimbi
omuntu
Ekikulamusajja Kyusa
Ensi y’obutuuzeYuganda Kyusa
Erinnya eriweereddwaCharles Kyusa
Yazaalibwa nga1958 Kyusa
Gy'azaalwaMbale Kyusa
Ennimi z'amanyiLungereza Kyusa
Omulimujournalist Kyusa
GyeyasomeraHarvard University, Ssettendekero wa Makerere, The American University in Cairo Kyusa
GyabeeraNairobi Kyusa
Mmemba waInternational Consortium of Investigative Journalists Inc. Kyusa

Charles "Mase" Onyango-Obbo, era Charles Onyango Obbo, (yazaalibwa 1958) muwandiisi Munnayuganda, munnamawulire, era eyali Omuwandiisi wa Mail & Guardian Africa . [1] Yaliko Omuwandiisi omukulu owa The Monitor, olupapula lw'amawulire olwa buli lunaku mu Uganda, yaliko Executive Editor mu kitongole kya Africa ne Digital Media Division ne Nation Media Group . Onyango-Obbo atwalibwa ng’omu ku bannamawulire abasinga obulungi mu Afrika, muwandiisi wa byabufuzi ku nsonga eziri mu buvanjuba bwa Afrika n’ekitundu ky’ennyanja ennene mu Afrika . Awandiika omuko, "Ear to the Ground", mu The Monitor, omuko ogw'okubiri mu lupapula lwa wiiki mu kitundu The EastAfrican, n'ogwokusatu mu Daily Nation .[2]

Onyango-Obbo yazaalibwa mu kibuga Mbale mu buvanjuba bwa Uganda . Onyango-Obbo yasomera mu St. Leo's College, Kyegobe e Fort Portal n'oluvannyuma Makerere University mu Kampala, yunivasite ya gavumenti esinga obunene era esinga obukadde mu Uganda, n'atikkirwa diguli ye esooka mu Arts mu by'amawulire . Oluvannyuma yagenda mu American University e Cairo, n’afuna diguli ey'okubiri mu Arts mu by’amawulire. Mu 1991, yali Nieman Fellow mu Yunivasite ya Harvard .[1]

Ku nkomerero ya 1997, ye ne Andrew Mwenda, kati maneja dayirekita era omuwandiisi omukulu owa The Ugandan Independent news magazine, mu kiseera ekyo eyali omusasi mu Daily Monitor, baakwatibwa ne bavunaanibwa omusango gw'okufulumya amawulire ag'obulimba. Okukwatibwa kwabwe kwaddirirwa emboozi olupapula lwe lwajuliza amawulire mu lupapula lwa The Indian Ocean, nti Uganda yali etuuse okuliyirira zaabu gavumenti ya Kinshasa eya Laurent Kabila, olw’okuwagira, wamu ne Rwanda, mu kuyamba okugoba enfuga ya nnakyemalira wa Zaire (kati Democratic Republic of the Congo ) aludde ng’alina obuyinza, Mobutu Sese Seko . [3] Omusango baagulwanyisa nga bayita mu Kkooti Enkulu, okujulira kwabwe ne kugaanibwa; yagenda mu kkooti ya Ssemateeka, gye naye okujulira kwabwe ne kugaanibwa; era okukkakkana nga mu 2003 yawangula obuwanguzi mu kkooti esinga obukulu eri Uganda kkooti ensukkulumu ya Uganda, ng'ewakanya gavumenti, bwe yasalawo omusango gw'okufulumya "okufulumya amawulire ag'obulimba" nga tegukwatagana na ssemateeka. [4]

Mu gwokutaano 1999, mu lutalo lw'e Congo olw'okubiri, Onyango-Obbo n'abawandiisi abalala aba The Monitor – Wafula Ogutu ne David Ouma Balikowa – baakwatibwa ne bavunaanibwa omusango gwa " okujeemera gavumenti " ne "okufulumya amawulire ag'obulimba", oluvannyuma lw'okufulumya ekifaananyi ky'omukazi ali bukunya ng'atulugunyizibwa abasajja abaali mu yunifoomu y'amagye . Abakungu ba Uganda bakkaatiriza nti abazigu bayinza okuba nga bajaasi okuva e Congo oba Zimbabwe (nga nabo baali mu lutalo lw’e Congo ), era nga tekisoboka kuba bajaasi ba Uganda ng’ekifaananyi bwe kyagamba. Onyango-Obbo n'abawandiisi abalala baggyibwako omusango nga 6 ogwokusatu 2001. [5]

Mu gwekkumi 2002, neera Onyango-Obbo ne banne abalala basatu bakwatibwa ne bavunaanibwa omusango gw'okufulumya emboozi "eyayamba abalabe ba Uganda", oluvannyuma lw'alipoota eyalaga nti nnamunkanga y'amagye yandiba nga yakubwa mu bukiikakkono bwa Uganda abayeekera ab'omuzizo ab'eggye lya Lord's Resistance Army. Gavumenti era yaggaddewo The Monitor okumala ennaku 10. Baggyibwako emisango gino oluvannyuma lw’omwaka gumu. Mu byonna, Onyango-Obbo yalabikako mu kkooti emirundi egisukka mu 120 wakati wa 1997 n’amakati ga 2003; okusinga ku mirundi bannamawulire ba Uganda gye babadde mu kkooti okuva eggwanga lwe lyafuna obwetwaze mu gwekkumi 1962. [6]

Okuva kwe mu Uganda

[kyusa | kolera mu edit source]

N'ekyo, Onyango-Obbo yakwata omulimu okuva mu kibiina kya Nation Media Group, ekyali kitutte emigabo egisinga obungi mu The Monitor mu gwokusatu 2000, okugenda e Nairobi, Kenya,n'okutandika emirimu gy'ekibiina kino egy'okugatta emikutu gyamawulire.Mundowooza ye,okubeerawo kwe okugenda mu maaso kwali kufuuse omuntu alina enkaayana.era nga kisiikiriza essuubi ly'olupapula lw'amawulire ery'ekiseera ekiwanvun'okutyoboola obusobozi bwa Bannamawulire abalala ku lupapula luno okuvaayo. [7]

Mu 2014, Onyango-Obbo yava mu Nation Media Group n'addukanya Mail ne Guardian Africa, [8] omukutu gw'amawulire ogwa digito ogwa South Africa ogwa Mail & Guardian, ng'omuwanddisi wa Afirika. [9] Yava mu kitongole e Nairobi oluvannyuma lw’emyaka ebiri, n’atongoza ekitongole kye eky’emikutu gya digito mu kiseera kino ekiddukanya Africa Explainer, AfricaPedia, [10] ne Rogue Chiefs. [11]

Ebitabo ebifulumizibwa

[kyusa | kolera mu edit source]
  • Okutu okutuuka ku ttaka (1996):
  • Ebyama bya Uganda ebikuumibwa obubi : (1998) – Okukung’aanya emboozi ennyimpi
  • Mixed and Brewed in Uganda : (2008) – Okulambula okumpimpi okw’omwoyo gw’eggwanga n’abantu baayo
  • Tekyabangawo : (2009) – Emboozi ku lunaku nga nnakyemalira w’amagye ga Uganda Idi Amin tannagobwa mu 1979, olunaku lwe yagwa, n’olunaku olwaddirira.

Ebijjuliziddwa

[kyusa | kolera mu edit source]
  1. 1 2 Aine, Kim (4 July 2016). "Onyango-Obbo Quits Mail & Guardian News Organisation". Chimpreports.com. Retrieved 26 October 2016.
  2. ICIJ (2014). "Profile of Charles Onyango-Obbo". International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ). Retrieved 26 April 2014.
  3. Onyango-Obbo, Charles (June 1999). "A Ugandan Journalist Is Taken To Court By His Government: Mounting A Defense to A Charge of 'Publication of False News'". Niemanreports.org. Retrieved 28 February 2015.
  4. ULII (26 October 2016). "Uganda Supreme Court Ruling: Charles Onyango Obbo and Another vs The Attorney General". Uganda Legal Information Institute (ULII). Archived from the original on 28 October 2015. Retrieved 26 October 2016.
  5. CPJ (22 March 2000). "Attacks On The Press 1999: Uganda". Committee to Protect Journalists (CPJ). Retrieved 26 October 2016.
  6. "Uganda Supreme Court: Constitutional Appeal of Onyango-Obbo and Mwenda". International Legal Materials. 43 (3): 686–703. 2004. doi:10.1017/S0020782900027005. JSTOR 20694469. S2CID 232253935.
  7. SID (2010). "East Africa Today: An Interview With Charles Onyango-Obbo". Society for International Development (SID). Retrieved 26 October 2016.
  8. "MG Africa". mgafrica.com (in Lungereza). Retrieved 2018-01-15.
  9. https://techmoran.com/south-africas-mail-guardian-expands-to-cover-africa-with-new-digital-platform/
  10. "Africapedia – Africa's news and data visualiser". Africapedia (in American English). Retrieved 2018-01-15.
  11. "Rogue Chiefs – Africa's news explainer". Rogue Chiefs (in American English). Retrieved 2018-01-15.