Jump to content

Christopher Kibanzanga

Bisangiddwa ku Wikipedia
Christopher Kibanzanga
Munnabyabufuzi munnayuganda, mulangira mu bwakabaka bwa Rwenzururu. Kyusa Wikidata
Omuntu Kyusa Wikidata
Ekikulamusajja Kyusa Wikidata
Ensi y’o­bu­tuu­zeUganda Kyusa Wikidata
Erinnya eri­wee­redd­waChristopher Kyusa Wikidata
Yazaa­lib­wa nga22 Gusooka 1967 Kyusa Wikidata
Ennimi z'amanyiLungereza Kyusa Wikidata
Omulimumunnabyabufuzi Kyusa Wikidata
Ekifo ky'alimuOmubaka wa Palamenti ya Uganda Kyusa Wikidata
Mmemba w’e­ki­bii­na ky’e­byo­bu­fu­ziForum for Democratic Change Kyusa Wikidata

Christopher Mbalibula Taban Kibanzanga (yazaalibwa 22 Ogwoluberyeberye 1967) Munnayuganda nga munnabyabufuzi era mulangira okuva mu Bwakabaka bwa Rwenzururu. Yaliko omubaka wa Palamenti eyalwa mu kifo ekyo ng’akola nga Minisita w’ebyobulimi mu kabineti ya Uganda okuva mu Gwomukaaga 2016 okutuuka mu Gwokutaano 2021.[1]

Kibanzanga emirimu gy’ebyobufuzi yagitandikira ku ludda oluvuganya gavumenti era nga y'omu ku baatandika ekibiina kya Forum for Democratic Change (FDC). Mu 2015, yeyunga ku kibiina ekiri mu buyinza ekya National Resistance Movement (NRM) ekintu ekyavumirirwa ennyo abantu.[2]

Obuto bwe n’obuyigirize

[kyusa | kolera mu edit source]

Christopher Kibanzanga yazaalibwa nga 22 Ogwoluberyeberye 1967 mu Disitulikiti y’e Kasese, mu Bugwanjuba bwa Uganda. Mutabani wa Isaya Mukirania, omutandisi era kabaka eyasooka ( Omusinga ) ow’Obwakabaka bwa Rwenzururu. Mukulu we ye Charles Mumbere Omusinga wa Rwenzururu afuga.[3]

Pulayimale yagisomera Kasese nga tannaba kwegatta ku St. Mary's College, Kisubi. Oluvannyuma yasomera ku Old Kampala Senior Secondary School okusoma A-Levels. Yaweebwa ekifo ku yunivasite y’e Makerere, gye yatikkirwa diguli ya Bachelor of Arts mu Social Sciences. Alina ne postgraduate certificate mu Public Administration and Management.[4]

Omulimu gwa palamenti n’oludda oluvuganya

[kyusa | kolera mu edit source]

Kibanzanga yasooka okulondebwa mu Palamenti ya Uganda mu 1996 okukiikirira Busongora County South mu Disitulikiti y’e Kasese. Yaddamu okulondebwa mu 2001 ne 2006, n’aweereza ebisanja bisatu eby’omuddiring’anwa.[4] Mu kusooka yakwatagana n'oludda oluvuganya, yafuuka omu ku batandikawo ekibiina kya Forum for Democratic Change (FDC) bwe kyatandikibwawo nga mu 2005.[5]

Mu kiseera kye yamala mu ludda oluvuganya gavumenti, yakola emirimu egy’oku ntikko egiwerako mu kabineti y’ekisiikirize mu Uganda, omuli Minisita ow’ekisiikirize ow’obwapulezidenti n’okulwanyisa enguzi, n’oluvannyuma n’afuuka Minisita ow’ekisiikirize ow’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga.[6] Mu Gwokusatu 2010, yaweerezaako akaseera katono ng’akola ng’omukulembeze w’oludda oluvuganya gavumenti mu Palamenti (Uganda).[7]

Mu 2011, oluvannyuma lw’okumala ebisanja bisatu ng’omubaka wa Palamenti, Kibanzanga yasalawo obutaddamu kwesimbawo. Wabula yavuganya ku bwa Ssentebe bwa LCV (District) ku Disitulikiti y’e Kasese ku tikiti ya FDC kyokka n’awangulwa eyali ku ntebe, Lt. Col. Mawa Muhindo.[8]

Okwewaggula okudda mu NRM n’okulondebwa ku bwaminisita

[kyusa | kolera mu edit source]

Mu Gwomunaana 2015, oluvannyuma lw’ekiseera ng’avudde mu byobufuzi eby’okulonda, Kibanzanga yalangirira nti avudde mu kibiina kya FDC n’adda mu kibiina ekiri mu buyinza ekya National Resistance Movement (NRM), ekintu ekyasikiriza ennyo emikutu gy’amawulire. Yategeezezza nti okusalawo kwe kwava ku kwagala okukolagana ne gavumenti okuleeta enkulaakulana mu kitundu ky’ewaabwe e Rwenzori.

Mu kulonda kwa bonna okwa 2016, yavuganya ku tikiti ya NRM mu kitundu kya Bughendera County ekyali kyakatondebwawo mu Disitulikiti y’e Bundibugyo n’awangula ekifo kya palamenti.[4] Nga 6 Ogwomukaaga 2016, Pulezidenti Museveni yamulonda mu kabineti nga Minisita w’eggwanga ow’ebyobulimi.[1] Okulondebwa kwe kwamanyibwa nnyo okusinziira ku lunyiriri lwe olw’obwakabaka n’enkolagana ey’ebyafaayo etaali nnungi wakati w’Obwakabaka bwa Rwenzururu ne gavumenti eya wakati.

Okulwanagana e Kasese mu 2016 n'oluvannyuma

[kyusa | kolera mu edit source]

Kibanzanga okubeera minisita kyakwatagana n’okulwanagana okwaliwo e Kasese mu 2016, ab’ebyokwerinda mu Uganda ne bazinda olubiri lwa muganda we, Omusinga Charles Mumbere, ekyamuviirako okukwatibwa. Nga minisita wa gavumenti era omulangira w’obwakabaka, Kibanzanga yateekebwa mu kifo ekizibu eky’ebyobufuzi, ng’emirundi mingi akola ng’omukwanaganya wakati wa gavumenti n’ab’olulyo olulangira mu kiseera ky’obuzibu.[3]

Mu kwetegekera okulonda kwa 2021, Kibanzanga yawangulwa mu kalulu ka pulayimale k’ekibiina kya NRM ku kifo ky’obwa bendera mu Buughendera County.[9] Teyasigala mu nkyukakyuka mu kabineti eyalangirirwa mu Gwomukaaga 2021 oluvannyuma lw'okulonda kwa bonna.[10]

Ebijuliziddwa

[kyusa | kolera mu edit source]
  1. 1 2 Uganda State House (6 June 2016). "Museveni's new cabinet list At 6 June 2016" (PDF). Archived from the original (PDF) on 7 October 2016. Retrieved 10 June 2016. Cite error: Invalid <ref> tag; name "CabinetList2016" defined multiple times with different content.
  2. ↑ "FDC's Christopher Kibanzanga crosses to NRM". NTV Uganda. 2015-09-02. Retrieved 2025-06-07.
  3. 1 2 "Kibanzanga: I am a prince, I can't be a refugee". The Observer – Uganda. 2016-12-07. Retrieved 2025-06-07. Cite error: Invalid <ref> tag; name "ObserverBrother" defined multiple times with different content.
  4. 1 2 3 "Mbalibula Christopher Taban Kibanzanga". Parliament of Uganda. Retrieved 9 July 2017. Cite error: Invalid <ref> tag; name "ParliamentProfile" defined multiple times with different content.
  5. ↑ Kiggundu, Edris (27 January 2016). "Uganda: Ex-MP Kibanzanga – Why I Crossed From FDC to NRM". The Observer (Kampala). Archived from the original on 30 October 2017. Retrieved 9 July 2017.
  6. ↑ Ugandan opposition appeals for fewer presidential advisors. from BBC Monitoring International Reports, 27 August 2006 (archived at AccessMyLibrary.com)
  7. ↑ "Pile pressure on Museveni – opposition". Daily Monitor. 14 March 2010. Retrieved 7 June 2025.
  8. ↑ Asiimwe, Wilson (1 September 2015). "Kasese celebrates as Kibanzanga exits FDC". Uganda Decides. Retrieved 7 June 2025.
  9. ↑ "Minister Kibanzanga, 5 MPs lose in Bundibugyo NRM polls". Daily Monitor. 2020-09-05. Retrieved 2025-06-07.
  10. ↑ "Full cabinet list: Jessica Alupo New Vice President". Daily Monitor. 2021-06-09. Retrieved 2025-06-07.