Jump to content

Dominica Dipio

Bisangiddwa ku Wikipedia
Dominica Dipio
omuntu
Ekikulamukyala Kyusa
Gy'azaalwaAdjumani Kyusa
GyeyasomeraTrinity College Nabbingo Kyusa

Dominica oba Dominic Dipio (mu kikugu ayitibwa Professor Sister Dominic Dipio ) mwannyinaffe ow'eddiini Munnayuganda, omukozi wa firimu, omuwandiisi era pulofeesa w'ebiwandiiko ne firimu mu yunivasite y'e Makerere mu Kampala, Uganda.[1][2][3][4] Mu gwekkuminagumu 2019 yalondebwa Paapa Francis okuba omuwabuzi w'olukiiko lwa Paapa olw'ebyobuwangwa .[5][6]

Ensibuko ye n’obuyigirize bwe

[kyusa | kolera mu edit source]

Dipio yazaalibwa Adjumani mu kitundu kya West Nile mu Uganda. Yasomera mu Saint Mary's Girls', Aboke, okusoma O' Level nga tannagenda mu Trinity College Nabbingo ku A' Levels. Oluvanyuma yagenda mu yunivasite y'e makerere n'afuna diguli eyookubiri mu by’ebiwandiiko. Mu 1991, Dipio yakola satifikeeti mu by’abakyala mu Faculty of Social Sciences mu kiseera ekyo mu yunivasite y’e Makerere. Mu 2004, yamaliriza diguli ye eya PhD mu misomo gya Firimu mu yunivasite ya Pontifical Gregorian e Roma. [7] Mu kiseera kye kimu yasomesa ku kwanjula okunenya firimu ne sinema ya Afirika mu yunivasite y’emu nga bwe yasoma. [8] Mu 2010, yalondebwa okubeera Pulezidenti mu kibiina ekinoonyereza ku Afrika ekisangibwa mu yunivasite ya Rutgers. [9]

Mu byensoma,Dipio pulofeesa w'ebiwandiiko era mu 2007 yalondebwa okukulira ekitongole ky’ebiwandiiko mu yunivasite y’e Makerere, ekyamufuula omukyala Omufirika asoose okukulira ekitongole kino. [7] Era abaddeko ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensoma okusinga nga Yunivasite ya Uganda e Kyambogo, ng’eri wamu n’ekitongole ky’amawanga amagatte ekikola ku by’enjigiriza, ssaayansi n’obuwangwa (UNESCO), yali yeetegekera okukola ensoma ku by’obuwangwa. [10]

Dipio yeenyigira mu mulimu gwa firimu mu Uganda ng’alagirira n’okufulumya firimu n’ebiwandiiko ebiwerako. Abaddeko ng’omulamuzi era mmemba w’abalamuzi mu bivvulu bya firimu ebiwerako nga Zanzibar International Film Festival (ZIFF) mu 2011, Amakula Film festival, era yaliko omulamuzi omukulu mu kivvulu kya Uganda Film Festival ekyasooka mu 2013 wamu n’ebirala oluvannyuma lw’ekyo.

Mu gwokubiri 2019, Dipio yali omu ku balamuzi mu mpaka za Ecumenical Film Awards ezaali mu kivvulu kya Berlinale Film Festival mu Girimaani. Engule ya firimu ya Ecumenical eyategekebwa buli mwaka eyabadde mu mwaka gwayo ogw’amakumi 27 yategekebwa ekitongole ky’ensi yonna ekya International Interchurch Film Organization (Interfilm) n’ekibiina ekigatta abakatuliki mu nsi yonna ekya World Catholic Association for Communication (SIGNIS). [11][12][13]

Ng tannalondebwa ku bwa Consultor ,Dipio yaweereza ng'omu ku bawi b'amageziabawerako mu lukiiko lwa paapaolw'empuliziganya e Vaticani ku kulondebwa kwa Paapa Benedict XVI mu 2011. [14]Mu kiseera kye kimu yali mmemba wa kakiiko akavunaanyizibwa ku mpuliziganya y'abantu mu lukiiko lwa Uganda Episcopal Conference Social Communications Commission. [15]

Ebitabo ebirondeddwamu

[kyusa | kolera mu edit source]
  • Dipio, Dominica; Johannessen, Lene; Sillars, Stuart, eds. (2008). Performing Community: Essays on Ugandan Oral Culture. Oslo: Novus Press. ISBN 9788270994991.[16]
  • Makokha, J. K. S.; Kabaji, Egara; Dipio, Dominica, eds. (2011). East African Literature: Essays on Written and Oral Traditions. Berlin: Logos. ISBN 978-3-8325-2816-4.[17]
  • Dipio, Dominica (2014). Gender Terrains in African Cinema. Pretoria: UNISA Press. ISBN 9781868887354.[18]
  • Nabutanyi, Edgar Fred; Kahyana, Danson; Dipio, Dominica, eds. (2019). Discourse and identities : writing and contemporary eastern African peripheral subjectivities. Kampala: Fountain. ISBN 9789970195268.[19]

Firimu n’ebiwandiiko

[kyusa | kolera mu edit source]
  • Afirika eyesigamye ku maama (2019)
  • Ebigambo by'emikono (2017)
  • Okutonnya enkuba: Enkola ebula (2016) [20]
  • "Gwe Mateeka" (2010) [21]
  • Emmere ey’okwerabira : omusajja omusango gw'okugezaako ennyo (2009), omuwanguzi w'engule y'ekibiina ekigatta bannamawulire ekya Arts Press Association [22]
  • Okukola emirimu gy’emikono egy’ekika kya Bamasaba (2009) [23] [24]
  • Omwagalwa ennyo (2007) [7]

Ebijuliziddwa

[kyusa | kolera mu edit source]
  1. "Prof. Dominica Dipio". llc.mak.ac.ug (in Lungereza). School of Languages, Literature and Communication, CHUSS. Archived from the original on 17 October 2020. Retrieved 2 July 2020.
  2. Maractho, Emilly Comfort (25 November 2019). "No higher honour for Prof Dominic
  3. "Dominica Dipio". Who's Who in Research: Media Studies (in Lungereza). Intellect Books. 2013. ISBN 978-1-78320-160-0. Retrieved 7 July 2020.
  4. "Home page" (in British English). Missionary Sisters of Mary Mother of the Church. Retrieved 2 July 2020.
  5. "Resignations and Appointments". press.vatican.va. Retrieved 2020-07-01.
  6. "Ugandan Nun Appointed Consultor of Pontifical Council for Culture Feels "humbled, honored"". News (in British English). Missionary Sisters of Mary Mother of the Church. 10 November 2019. Retrieved 2 July 2020.
  7. 1 2 3 This reference is used 4 times on this page. Cite error: Invalid <ref> tag; name "jewel" defined multiple times with different content.
  8. Neliba (22 November 2019). "UGANDA: Pope Francis Appoints Sr Dominica Dipio to the Pontifical Council for Culture". Cisa News Africa (in British English). Retrieved 2020-07-06.
  9. "ASA Presidential Fellows Program: 2010 Presidential Fellows". African Studies Association. Retrieved 2 July 2020.
  10. Mulondo, Lawrence (23 September 2019). "Kyambogo introduces curriculum on cultural heritage". New Vision. Retrieved 2020-07-01.
  11. "Signis". www.signis.net (in Lungereza). Archived from the original on 2023-07-27. Retrieved 2020-07-08.
  12. Martène, Edmond (1987), "De Silentio & Signis", Monastic Sign Languages, Berlin, New York: De Gruyter Mouton, pp. 421–428, doi:10.1515/9783110865028.421, ISBN 978-3-11-086502-8
  13. "Ecumenical Jury selected to award film prizes at Berlinale 2019". www.ecumenicalnews.com (in Lungereza). 9 January 2019. Retrieved 2020-07-08.
  14. "Vatican: Pope: Review of 2011 Activities". Catholic News World. Retrieved 2020-07-07.
  15. "Rev. Sr. Dominic Dipio Appointed Consultant of the Pontifical Council for Social Communications". News. Makerere University College of Humanities and Social Science. Archived from the original on 2020-06-28. Retrieved 2020-07-01.
  16. https://artmatters.info/2011/12/new-book-looks-into-the-relationship-between-folklore-and-transmission-of-wisdom-in-uganda/
  17. Reviews of East African Literature:
  18. Reviews of Gender Terrains in African Cinema:
  19. Catalogue record for "Discourse and identities". Worldcat. OCLC 1156429607.
  20. https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/Documentary-explores-custom-of-rainmaking-in-Uganda/434746-3332812-11933vnz/index.html
  21. "Oral Folklore lights up 3rd Mak-NUFU Project seminar". Makerere University News Portal (in Lungereza). 2010-01-27. Retrieved 2020-07-14.
  22. "2009's movie hits and misses". Daily Monitor. 26 December 2009.
  23. Magara, Evelyn Cindy (2014). Symbolism in Ugandan films (Master's thesis). Kampala, Uganda: Makerere University. hdl:10570/3900.
  24. "Crafting the Bamasaba: a Mak-NUFU film premiere". News & Announcements for Makerere Community. Makerere University. 15 December 2009. Retrieved 2020-07-04.