Dusman Sabuni
.mw-parser-output .reflist{margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}@media screen{.mw-parser-output .reflist{font-size:90%}}.mw-parser-output .reflist .references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output .reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output .reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output .reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman}
Dusman Abassi Sabuni [ a ] (yafa c. 2000) yali Munnayuganda omuserikale era omukulembeze w'abayeekera. Amanyiddwa nnyo olw’okuweereza ng’omu ku bakulembeze abaasooka mu ggye lya Allied Democratic Forces (ADF), ekibiina ky’abayeekera Abasiraamu ekyali kisangibwa mu Bugwanjuba bwa Uganda n’obuvanjuba bwa Democratic Republic of the Congo, mu myaka gya 1990.
Yazaalibwa Lira mu Uganda, nafuuka omuserikale mu magye ga Uganda oluvannyuma lw’okumaliriza emisomo gye egya siniya. Oluvannyuma lwa Idi Amin okuwamba gavumenti ng'akozesa amagye mu 1971, Sabuni yalinnya mangu mu madaala era n’afuulibwa brigadier general era minisita w’amakolero. Sabuni yadduka mu ggwanga mu 1979 oluvannyuma lwa Amin okuggyibwa mu buyinza mu lutalo lwa Uganda–Tanzania, kyokka ab’obuyinza mu Kenya ne bamuggalira ne bamuzzaayo e Uganda. Ensonda tezikkiriziganya ku bintu ebikwata ku bulamu bwe obwaddirira, wadde nga kimanyiddwa nti yaweereza ng’omukulembeze w’abayeekera omukulu mu myaka gya 1990.
Obulamu bwe obw'obuto
[kyusa | kolera mu edit source]Dusman Sabuni yazaalibwa Lira mu Uganda . [1] Yali mu ava mu ggwanga lya Moru, Script error: No such module "Footnotes". ate kitaawe yali kaminsona wa poliisi, era nga naye yali ayitibwa Dusman Sabuni. Siniya yagisomera mu ssomero lya Gulu High School era yazannyiranga ku ttiimu y’omupiira ey’essomero lino nga tannamaliriza mu 1967. Mu myaka gya 1970 yawasa n’azaala abaana basatu. [1] Yali Musiraamu . Script error: No such module "Footnotes".
Omulimu gw’amagye
[kyusa | kolera mu edit source]Mu 1968, Sabuni yeewandiisa mu ggye lya Uganda nga officer cadet . Yatendekebwa e Moroto nga tannasindikibwa mu ttendekero ly’amagye erya Royal Military Academy Sandhurst mu Bungereza okwongera okusomesebwa. [1] Mu 1969, yasoma essomo ly'okufuuka omuvuzi wa parachute eyamala emyezi esatu ku Malire Barracks mu Kampala. [2] Oluvannyuma yaweebwa omulimu gw'okuyingira amagye nga second lieutenant . Sabuni yali akyalina eddaala lino nga Colonel Idi Amin akola okuwamba gavumenti mu magye mu 1971. Waayita akaseera katono Sabuni naakuzibwa n’atuuka ku ddaala lya kapiteeni . Oluvannyuma yagenda mu ssomo ly’abaduumizi ba kkampuni mu ssomero ly’eggye ly'okuttaka e Kabamba . Bwe yali eyo, yakuzibwa n’afuulibwa major. Bwe yali tannamaliriza ssomo eryo, yakuzibwa n’afuulibwa Lieutenant colonel n’agatta ku kitebe ky’eggye lya Uganda . Nga wayise akaseera katono nga yaakakwata ekifo kino Sabuni yafuulibwa colonel. Nga wayise emyezi egiwerako yafuulibwa brigadier general n’alondebwa okuba minisita w’amakolero. Script error: No such module "Footnotes". Era yatendekebwa mu kuvuga parachute mu Yisirayiri era okumala ekiseera yaweereza ng'omuduumizi w'essomero ly'amagye ery'abavuzi ba parachute e Lubiri . [1] Mu Gwomusanvu 1976, mu buyinza bwe nga minisita w’amakolero, yakulembera omulimu e Japan gye baafunira ddiiru ne kkampuni ya Honda okugulira gavumenti ya Uganda mmotoka. Script error: No such module "Footnotes".
Mu 1979, mu lutalo lwa Uganda–Tanzania eggye lya Tanzania n’abayeekera ba Uganda lyalumba Uganda ne lisemberera ekibuga ekikulu Kampala. Amin yadduka mu kibuga n’aleka Sabuni ng’avunaanyizibwa ku kukikuuma. Script error: No such module "Footnotes". Kampala okukkakkana n'egwa, era Sabuni n'addukira e Kenya. Script error: No such module "Footnotes". Embeera y’okudduka kwe ebuusibwabuusibwa. Okusinziira ku bujulizi bwe yennyini, yaddukira mu Kampala nga 8 Ogwokuna 1979, n’agenda e Mbale gye yava ne famire ye okutuuka ku nsalo, ne bagisala nga 10 Ogwokuna. Abaaliwo bagamba nti baamulabako e Mbale nga 11 Ogwokuna, wabula nga ye ne Idi Amin, n’abakungu abalala ab’oku ntikko kigambibwa nti baanyaga ebyuma ebikola engoye ebya kkampuni ya African Textile Mills. Ekirala, Sabuni yagamba nti yasigala e Molo oluvannyuma lw’okutoloka okutuusa lwe yakwatibwa ba agenti ba Kenya ne bamusindikibwa e Kakamega, [3] so nga munnamawulire Madanjeet Singh yategeeza nti Sabuni yali asula Nairobi oluvannyuma lw’okudduka mu Uganda. Script error: No such module "Footnotes". Yakwatibwa ab’obuyinza mu kitundu mu Gwokutaano oluvannyuma lw’okuvunaanibwa omulamuzi omukulu owa Kampala omusango gw’obutemu [4] n’addizibwayo n’adda mu Uganda nga 16 Ogwomukaaga. [5]
Obulamu bwe obw’addirira
[kyusa | kolera mu edit source]Ensonda tezikkiriziganya ku nkomerero ya Sabuni oluvannyuma lw’okudda mu Uganda. Okusinziira ku mawulire agamu, yasibibwa mu kkomera e Luzira ekitongole kya Uganda National Liberation Front nga tannafa njala mu kaduukulu kaabwe mu 1981. [6] Script error: No such module "Footnotes". Kitaawe yattibwa amagye ga UNLF mu 1980. Okusinziira ku munnamawulire Anne Mugisa, Sabuni yayimbulwa mu Uganda kyokka n’akwatibwa n’aggulwako omusango gw’okumenya n’okubba mu byuma ebikola engoye ebya African Textile Mills e Mbale. [1] Yatuuka n'okuggyibwako omusango nga 17 Ogwekkumineebiri 1981, [3] n'oluvannyuma n'adda e Kenya, n'agenda e Mombasa era kigambibwa nti n'addamu okuwasa. [1] Okusinziira ku munnamateeka wa Sabuni Joe Mayanja ne munnamawulire Innocent Kazooba, Sabuni yali akyali mu kkomera ly’e Luzira Yoweri Museveni n’ajja mu buyinza mu Uganda era Museveni n’amuyimbula. [7] [8] Olwo Sabuni n’addukira e Zaire n’oluvannyuma e Saudi Arabia. [7] Mu mwaka gwa 1990, yali yeegasse ku kibinja ky'abayeekera ba Uganda ekyali kikolera mu Zaire, eyali eggye lya Uganda National Army (FUNA), era n'aweereza ng'omu ku bakulembeze baayo wamu ne Isaac Lumago ne Abdulatif Tiyua . Script error: No such module "Footnotes". Sabuni yalinnya ennyonyi n'agenda e Nairobi okumala akaseera katono mu 1997 kyokka, oluvannyuma lw'okulemesebwa ab'obuyinza mu Kenya okuva mu kifo ky'ekisaawe ky'ennyonyi e Jomo Kenyatta, yalinnya ennyonyi n'adda e Saudi Arabia. [7] Oluvannyuma yafuuka akulira abakozi b'amagye ga Allied Democratic Forces (ADF), ekibiina ky'abayeekera mu Uganda Abasiraamu nnakinku, ng'akozesa erinnya ery'obulimba erya "Al Hajji Osman". Yasikizibwa mu 1998 oluvannyuma lw’okulwala n’awalirizibwa okuwummula era yagenda mu ddwaaliro e Mombasa. [9] Ensonda z'amagye ga Uganda zaategeeza nti yali akulembera ekibinja kya ADF, NALU, we gwatuukira mu 1999. [10]
Okusinziira ku munnamawulire Yunusu Abbey, Sabuni yafa stroke e Mombasa mu 1999 era yaziikibwa mu kibuga. [11] Okusinziira ku Mugisa, yafiira eyo mu 2000. [1]
Ebiwandiiko
[kyusa | kolera mu edit source]- 1 2 3 4 5 6 7 https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1207589/ugandas-paratroopers
- ↑ https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1511955/history-kazini-tried-arrest-kashillingi
- 1 2 https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1207588/-eur-sabuni-amin-loot-eur
- ↑ https://lg.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=en&to=lg&page=Dusman+Sabuni#:~:text=View-,%22Amin%27s%20U.K.%20adviser%2C%203%20former%20ministers%20charged%20with%20murder%22.%20The%20Globe%20and%20Mail.%20Reuters.%2030%20May%201979.%20p.%C2%A011.,-Issues
- ↑ https://books.google.com/books?id=a3kEAQAAIAAJ
- ↑ https://books.google.com/books?id=YWPvAAAAMAAJ
- 1 2 3 https://books.google.com/books?id=NVsqAQAAIAAJ
- ↑ https://apnews.com/a2903c5a3a93c023b1e1b84cd7fa350b
- ↑ https://allafrica.com/stories/199810010061.html
- ↑ https://www.africaintelligence.com/ion/corridors-of-power/1999/11/20/rebels-are-killing-tourism,58633-art
- ↑ https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1038425/juma-oris-dead-buried-sudan