Jump to content

Frederick John Jackson

Bisangiddwa ku Wikipedia
Frederick John Jackson
Omuntu Kyusa Wikidata
Ekikulamusajja Kyusa Wikidata
Ensi y’o­bu­tuu­zeGreat Britain, United Kingdom of Great Britain and Ireland Kyusa Wikidata
Erinnya eri­wee­redd­waFrederick, John Kyusa Wikidata
Erinnya lya famireJackson Kyusa Wikidata
Yazaa­lib­wa nga17 Gwakubiri (Mukutulansanja) 1860 Kyusa Wikidata
Gy'a­zaal­waCatterick Kyusa Wikidata
Date of baptism5 Gwamusanvu(Kasambula) 1860 Kyusa Wikidata
Olunaku lwe yafa3 Gwakubiri (Mukutulansanja) 1929 Kyusa Wikidata
Place of deathBeaulieu-sur-Mer Kyusa Wikidata
Manner of deathnatural causes Kyusa Wikidata
Cause of deathpneumonia Kyusa Wikidata
Place of burialNice (Caucade) Communal Cemetery, military plot Kyusa Wikidata
Ennimi z'amanyiLungereza Kyusa Wikidata
Omulimuexplorer, ornithologist, scientific collector Kyusa Wikidata
Ekifo ky'alimulist of governors of Uganda Kyusa Wikidata
Gyeya­so­me­raShrewsbury School Kyusa Wikidata
Awaadi z'afunyeKnight Commander of the Order of St Michael and St George Kyusa Wikidata
Col­lec­tion items atBMNH Kyusa Wikidata

Sir Frederick John Jackson, KCMG , CB (yazaalibwa nga 17 Ogwokubiri 1860 – 3 Ogwokubiri 1929) yali Mungereza omuddukanya w'emirimu mu Buvanjuba Bw'afirika, omuvumbuzi era omukugu mu binyonyi.[1] Yali mutandisi w'ekibiina ekigatta ebyafaayo by'obutonde mu buvanjuba bw'Afrika ki East Africa Natural History Society.

Emyaka egyasooka

[kyusa | kolera mu edit source]

Jackson yali mutabani wa John Jackson, eyazaalibwa mu Oran Hall, okumpi ne Catterick, North Yorkshire mu 1860. Yasomera mu Shrewsbury School n’oluvannyuma Jesus College, Cambridge. Mu 1884 yagenda mu Afrika ku lugendo lw’okukuba amasasi, ne yeegatta ku J. G. Haggard, konsula wa Bungereza e Lamu. Ku lugendo luno yanoonyereza ku lubalama lw’ennyanja lw'ensi kati eyitibwa Kenya, omugga Tana n’olusozi Kilimanjaro . Ng’oggyeko okukuba ebisolo ebinene, yakung’aanya ebinyonyi n’ebiwojjolo. Amangu ddala nga endagaano ya 1886 emaze okuteekebwako omukono okusala ensalo z’obuyinza bwa Girimaani ne Bungereza mu Buvanjuba Bw'afirika yeegatta ku Imperial British East Africa Company (IBEAC).[2][3]

Okuddukanya emirimu

[kyusa | kolera mu edit source]
Jackson, atudde, owookusatu okuva ku kkono, ng’ali ne monocle, c. 1908.

Mu 1889 Jackson yakulemberamu olugendo lwa IBEAC mwe yali ne mukwano gwe era omuvumbuzi Arthur Neumann mu kibiina ekyategekebwa okuggulawo ebitundu ebiri wakati wa Mombasa n’ennyanja Victoria, okusinga ebyali tebimanyiddwa Bazungu mu kiseera ekyo, era bwe kiba kisoboka okufuna amawulire ku Emin Pasha. E Kavirondo yafuna ebbaluwa okuva ewa Ssekabaka Mwanga II owa Buganda mu Uganda ng’ennyonnyola embeera ey’okutabulwa okw’amaanyi eyo olw’okuvuganya wakati w’ebiwayi by’Abakristaayo eby’enjawulo. Yagenda mu bukiikakkono, okunoonyereza ku nsi eyo okusukka olusozi Elgon. Bwe yaddayo e Kavirondo yasanga ng’omugirimaani Karl Peters yali amuyiseeko n’awanika bendera ya Girimaani, gye yazza wansi. Yagenda mu Uganda gye yasanga Abaganda nga tebakakasa oba bakkirize enzirukanya ya IBEAC. Kino kyabasalirwawo endagaano ya Heligoland eya 1900 Bungereza mwe yaweebwa Uganda.[2]

Gavumenti ya Bungereza y'eddiza enzirukanya y'amawanga ag’obuvanjuba bw'Afrika okuva mu IBEAC mu 1894, era Jackson n’afuuka omukungu. Yali Lieutenant-Governor w’ekitundu kya East African Protectorate (1907–1911) ne Gavana wa Uganda (1911–1917).

Yalondebwa okubeera Companion of the Order of the Bath (CB) olw’obuweereza mu kiseera ky’obujeemu bw’amagye ga Sudan mu Uganda mu 1898. Olw’omulimu gwe yakola ogw’okuddukanya emirimu, yalondebwa okubeera Companion of the Order of St Michael and St George (CMG) ku lukalala lwa 1902 Coronation Honors nga 26 Ogwomukaaga 1902,[4][5] era n’aweebwa ekirabo kya Knight Commander (KCMG) ey’ekiragiro kye kimu mu 1913. Yawummula mu 1917.[2]

Omukugu mu by’obutonde

[kyusa | kolera mu edit source]

Jackson y'egatta ku kibiina ky’abakugu mu by’ebinyonyi ekya Bungereza mu 1888. Mu mwaka ogwo olupapula olwawandiikibwa Jackson ne Captain Shelley lwafulumizibwa nga lunnyonnyola ebinyonyi ebyakunganyizibwa mu lugendo lwe olw’Afirika mu 1884–1886. Yakung’aanya ebika bingi mu lugendo lwe yagenda e Uganda mu 1898–1891, era ennyinnyonyola z’okukung’aanya kuno zafulumizibwa mu lupapula olw’ebitundu bitaano mu Ibis mu 1891–1892. Empapula endala ezaali zinyonyola ebika ebipya zafulumira mu Ibis n’ebitabo ebirala wakati wa 1890 ne 1917. Jackson yalondebwa okuba Pulezidenti w’ekibiina kya East Africa ne Uganda Natural History Society mu 1910. Yawandiika essuula mwenda ku kkumi n’omwenda eza Big Game Shooting, ezaafulumizibwa mu 1894. Oluvannyuma lw’okuwummula, yakola ku byafaayo ebijjuvu eby’Ebinyonyi by’Ebuvanjuba bw'Afrika ne Uganda, ebyali tebifulumiziddwa bwe yafa mu 1929, oluvannyuma lw’okulwala akafuba.[2] Ekitabo ekiyitibwa Birds of Kenya Colony ne Uganda Protectorate kyamalirizibwa William Lutley Sclater era ne kifulumizibwa mu 1938.

Ebyatuumibwa mu kumusaamu ekitiibwa

[kyusa | kolera mu edit source]

Jackson ajjukirwa mu mannya g’ebika by’ebinyonyi 20 oba ebiri wansi w'olubu lw'ebinnyonyi, Embu z'ebisolo mukaaga ezitambula, ebika bina eby’ebisolo eby'ekulula, n’ebyennyanja ebiwerako.

Jackson spurfowl oba Jackson's francolin ( Pternistis jacksoni ) kika kya kinyonyi ekiri mu kika kya Phasianidae . Kisangibwa mu Kenya ne Uganda . Ebifo byabyo ebisinga okubinyumirwa mulimu ebibira eby'ensozi n'emiti gya bamboo.[6]

Ebisolo ebitambula

[kyusa | kolera mu edit source]

Ebisolo ebyewalula

[kyusa | kolera mu edit source]
  • Jackson's centipede eater, Aparallactus jacksonii (Günther, 1888)[7]
  • Jackson's black tree snake, Thrasops jacksonii Günther, 1895[7]
  • Jackson's chameleon, Trioceros jacksonii (Boulenger, 1896)[7]
  • Jackson's forest lizard, Adolfus jacksoni (Boulenger, 1899)[7]
  • Brycinus jacksonii ( Boulenger 1912)[8]
  • Amphilius jacksonii Boulenger 1912[9]
  • Jackson's Barb, Enteromius jacksoni ( Günther 1889)[10]

Ensengeka y’ebitabo

[kyusa | kolera mu edit source]
  • Clive Phillipps-Wolley; Frederick John Jackson; Samuel White Baker (1894). Big game shooting, Volume 1. Little, Brown.
  • Frederick John Jackson; completed by W.L. Sclater (1938). The birds of Kenya Colony and the Uganda Protectorate. London, Edinburgh: Gurney & Jackson.

Earl days in East Africa by Sir Frederick Jackson 1930 ke katabo ka Jackson ak'okujjukira emyaka gye yamala mu Buvanjuba Bw'afrika okuva mu 1884.

Ebijuliziddwa

[kyusa | kolera mu edit source]
  1. ↑ "Obituary: Sir Frederick Jackson – A Pioneer in East Africa". The Times. 4 February 1929. p. 17.
  2. 1 2 3 4 "Obituary. Frederick John Jackson". Ibis. 71 (2): 344–354. 1929. doi:10.1111/j.1474-919X.1929.tb08762.x. Cite error: Invalid <ref> tag; name "obit" defined multiple times with different content.
  3. ↑ Hobley, C. W. (1929). "Frederick John Jackson". The Journal of the East Africa and Uganda Natural History Society (35): 3–6.
  4. ↑ "The Coronation Honours". The Times. No. 36804. London. 26 June 1902. p. 5.
  5. ↑ "No. 27456". The London Gazette. 22 July 1902. p. 4669.
  6. ↑ Beolens, Bo; Watkins, Michael; Grayson, Michael (2014). The Eponym Dictionary of Birds (in Lungereza). London: Bloomsbury Publishing. p. 281. ISBN 978-1-4729-8269-8.
  7. 1 2 3 4 Beolens, Bo; Watkins, Michael; Grayson, Michael (2011). The Eponym Dictionary of Reptiles. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. Template:ISBN. (Jackson, F.J., p. 132).
  8. ↑ "Order CHARACIFORMES: Families DISTICHODONTIDAE, CITHARINIDAE, CRENUCHIDAE, ALESTIDAE and HEPSETIDAE". The ETYFish Project. 9 August 2016. Archived from the original on 21 January 2022. Retrieved 21 January 2022.
  9. ↑ "Order SILURIFORMES: Families AKYSIDAE, AMBLYCIPITIDAE, SISORIDAE and AMPHILIIDAE". The ETYFish Project. 13 September 2016. Archived from the original on 4 May 2022. Retrieved 21 January 2022.
  10. ↑ "Order CYPRINIFORMES: Family CYPRINIDAE: Subfamily SMILIOGASTRINAE". The ETYFish Project. 17 October 2018. Archived from the original on 21 January 2022. Retrieved 21 January 2022.

Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia

[kyusa | kolera mu edit source]
  • Frederick John Jackson at Find a Grave