Godfrey Serunkuma Lule
| Ekikula | musajja | |
|---|---|---|
| Ensi y’obutuuze | Uganda | |
| Yazaalibwa nga | 1 Gusooka 1935 | |
| Gy'azaalwa | Mengo, Uganda | |
| Ennimi z'amanyi | Lungereza | |
| Omulimu | munnabyabufuzi, munnamateeka | |
| Ekifo ky'alimu | Justice Minister of Uganda | |
| Gyeyasomera | University of Mumbai | |
Godfrey Serunkuma Lule (yazaalibwa 10 Ogwomwenda 1932) munnamateeka munnayuganda . Yali Minisita w'enfuga eyamateeka ne Ssemateeka wa Uganda ku lwa Idi Amin n’ava mu kibiina, n’afuuka avumirira Amin ow’amaanyi mu nsi yonna. Yagenda mu maaso n’atandikawo kkampuni ya Uganda emanyiddwa ennyo mu by’amateeka eya Sebalu & Lule Advocates and Legal Consultants. [1] [2]
Obuto bwe
[kyusa | kolera mu edit source]Lule yazaalibwa nga 10 Ogwomwenda 1932, e Mukono, Uganda . [2] yazaalibwa mu ggwanga lya Buganda .
Okusoma
[kyusa | kolera mu edit source]Okuva mu 1952 okutuuka mu 1954, Lule yasomera mu ssomero lya Aggrey Memorial School. Yakolako akaseera katono ng’omusomesa oluvannyuma lw’okutikkirwa, ng’asomesa ku ssomero lya Luwule Secondary School ku kyalo Luwule mu muluka gwe Namaiba mu gombolola ye Nakisunga mu Disitulikiti y’e Mukono mu Uganda . [2] Okuva mu 1956 okutuuka mu 1961 yasomera mu Yunivasite y'e Bombay kati eyitibwa Yunivasite y'e Mumbai gye yafunira diguli mu mateeka . [2]
Omulimu gwe yasooka okukola
[kyusa | kolera mu edit source]Oluvannyuma lw'okutikkirwa mu yunivasite y'e Bombay, Lule yaweereza mukutendekebwa eri Ssaabawolereza wa Gavumenti mu Buyindi mu ofiisi e Mysore mu Buyindi . [2] Olwo n’addayo mu Uganda mu 1962 ng’ayita ekigezo ky'eteeka mu Buyindi mu kiseera kino. [3] [1] [2] Yayita ekigezo ky'eteeka mu Uganda mu 1967. [3]
Emirimu
[kyusa | kolera mu edit source]Lule yasooka okuyingira ebyobufuzi bya Uganda mu 1963, bwe yatandika okukolera State Attorney mu minisitule y’ebyamateeka ne ssemateeka wa Uganda . Mu 1964, yaweereza mu kifo kye yasooka okuweebwa, eyalondebwa Apollo Milton Obote okubeera Assistant Administrator General mu Kampala. [2]
Minisita w’ebyamateeka ne Ssemateeka wa Uganda
[kyusa | kolera mu edit source]Mu 1973, Idi Amin yagoba Minisita we ow'obwenkanya ne Ssemateeka wa Uganda, Peter James Nkambo Mugerwa, ng'ensonga eyaweebwa yali nti yali tasobola kutambulira ku supiidi Pulezidenti Idi Amin gye yali avugirako ebyenfuna, ekyamuviirako okulonda Godfrey Serunkuma Lule okubeera omusika we.
Nga Minisita w’ebyamateeka ne Ssemateeka wa Uganda, ekifo ekyamufuula ne Ssaabawolereza wa Uganda, Lule yakola ku nsonga enzibu mu mateeka olw’ebikolwa ebimenya ssemateeka ebya Idi Amin eyeeyongera okutabuka. Yawolereza ekiragiro ky’okutereeza ettaka ekya 1975, ekyalongoosa enkola y’okutwala ettaka ly’eggwanga nga kikyusa etteeka ly’ettaka lya gavumenti erya 1969 n’okuggyawo ebintu by’obwannannyini byonna mu Uganda n’okufuula ettaka lyonna mu Uganda okuba nga litwalibwa gavumenti ya Uganda, ng’ettaka lya liizi eri ebitongole by’obwannannyini okuva mu gavumenti ya Uganda. [4] Era yalina okukola ku mateeka ebyaddirira okugoba Bannaasia okuva mu Uganda Idi Amin mwe yalagira okugoba Bannayuganda 80,000 abasibuka mu Buyindi okuva mu Uganda, ng’asala omusango ku byatuuka ku bintu byabwe ebyalekebwawo nga Uganda’s South Asian Minority nga bagobeddwa era bannayuganda abava mu Buyindi ne bavaayo kyeyagalire olw’okweyongera kw’obusosoze mu Uganda. Era yatera okugenda e Geneva, Switzerland n'ebibuga ebirala okulwanirira gavumenti ya Idi Amin eri ebitongole by'ensi yonna ne gavumenti z'amawanga amalala. [5]
Okuva mu kibiina
[kyusa | kolera mu edit source]Mu Gwokusatu 1977, Lule yategeezebwa ngali ku kyamisana mu Kampala nti Idi Amin yali ateekateeka kumugoba n’okukkakkana ng’amusse, ekyaviirako Lule okuva mu cafe gye yali asimbula n’ayolekera butereevu London, amaka g’abantu abalala abamanyiddwa ennyo abava mu Uganda abeyawula ku Idi Amin ng’eyali Minisita w’ebyensimbi omugundiivu Emmanuel Blayo Wakhwweya emyaka ebiri emabega, nga taddayo wadde ewuwe e Kampala .
Yawangalira mu bulamu obwa wansi mu myezi gye egyasooka mu London, ng’amawulire g’okuva kwe mukibiina gaayogerwa nga 10 Ogwokuna 1977 yokka, era tewali kyayogerwa mu Uganda nti yali abuze era nti yeewaggula n’agenda e Bungereza okutuusa mu Gwomusanvu. Mu kiseera kino yali agezaako okufuna famire ye okumwegattako e London, nga yeewala enkomerero abafumbo abalala nga Edith Mary Bataringaya gye bakkomekereranga nayo abagalwa baabwe bwe baagwa mu mikono gya Idi Amin, nga Edith Mary Bataringaya ayokebwa abayambi ba Idi Amin nga mulamu. [6] [7] [8]
Mu buwanganguse, Lule yavumirira nnyo enfuga ya Idi Amin . Mu Gwomwenda 1977, yayogera n’ekibiina ky’Amawanga Amagatte n’abakubiriza okuvumirira ebikolobero Amin bye yakolanga ku bantu. Era yalaajanira Bungereza, Amerika, n'amawanga ga Bulaaya okugoba Idi Amin ne gavumenti ye, n'ayita olukiiko lwa bannamawulire n'eyali Minisita w'ebyobulamu Henry Kyemba mwe yasabira Bungereza okukomya okukkiriza Idi Amin ne "wisiki runs" ze mweyasindikiranga banne ku nnyonyi okugenda ku Stansted e London okwegulira ebintu eby'ebbeeyi n'abawamuwagira. Era yakolera mu Hoskin and Company ng'ali mu buwanganguse, ng'akolera mu Bournemouth ne London .
OKudda mu Uganda ne Private Practice
[kyusa | kolera mu edit source]Mu 1979, Idi Amin yaddukira mu buwanganguse n’agenda e Jeddah, Saudi Arabia ate Godfrey Serunkuma Lule n’akomawo okuva mu buwanganguse n’adda mu Uganda .
Sebalu ne Lule
[kyusa | kolera mu edit source]Mu 1980, Lule yatandikawo kkampuni y'amateeka eya Sebalu & Lule ne Paulo Sebalu. [1] Sebalu & Lule Advocates and Legal Consultants kkampuni ya mateeka mu Uganda ng’ekitebe kyayo kisangibwa mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. [1] Kkampuni eno mmemba wa DLA Piper ne DLA Piper Africa Group. [9] [10] Bannamateeka ba kkampuni eno bammemba b'ebitongole eby'ekikugu eby'enjawulo, omuli ekibiina ekigatta bannamateeka mu nsi yonna, ekibiina kya bannamateeka ekya Commonwealth, ekibiina ekigatta bannamateeka mu buvanjuba bwa Afrika ne Uganda Law Society . [9] [10] [1]
Sebalu & Lule ewabula ebibiina ebikulembedde mu ggwanga n’amawanga amalala mu by’ensimbi, amasannyalaze n’ebizimbe, yinsuwa, eby'empuliziganya, okuzimba, okusembeza abagenyi nokw'ewumuzaamu, eby’obwannannyini n’eby’okulongoosa/okukola ebintu, ebiwerako ku byo biwandiikiddwa ku lukalala lwa Uganda Securities Exchange ne FTSE 100 index . Kkampuni eno era ekola ku bavunaanyizibwa mu kulungamya amakolero, abagaba ssente mu nsi yonna, Gavumenti n’ebitongole bya gavumenti. [11] [12] [13] [14]
Sebalu & Lule yakuguka mu kukola bintu bino wammanga: bbanka n’ebyensimbi, obutale bwa kapito, amateeka g’ebitongole n’ebyobusuubuzi, okugonjoola enkaayana z’ebyobusuubuzi, pulojekiti n’ebizimbe, amasannyalaze (amasoboza, amafuta ne ggaasi n'okusima eby’obugagga eby’omu ttaka), okugatta n’okugula ebintu, emirimu n’akasiimo, ebibiina by'obwannakyewa, eby’amayumba n’omusolo. [11] Kkampuni eno efunye obuwanguzi obw’amaanyi wansi wa Lule, akyakola okutukira ddala mu 2019, nga kkampuni eno efunye engule nnyingi. Mu 2014 IFLR1000 ensengeka y’ebyensimbi n’amateeka g’ebitongole eya Sebalu & Lule eraga nti kkampuni ya Tier 1 ey’ebyensimbi n’amateeka g’ebitongole. Kkampuni eno era esengekebwa mu Tier 1 nga kkampuni ya bannamateeka mu by’amasannyalaze n’ebizimbe okuva mu ndagiriro y’emu ey’amateeka. [15] Sebalu & Lule era yasengekebwa nga kkampuni yamateeka mu Band 1 mu mpaka za Chambers & Partners eza 2014. [10] [16]
Ebyobufuzi bya Buganda oluvannyuma lwa Amin
[kyusa | kolera mu edit source]Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda ng'amaze okuva mu kibiina, Godfrey Serunkuma Lule yasooka kuwangalira mu mbeera eyabulijjo mu byobufuzi ng’essira aliteeka ku kukola ku kuzimba Sebalu & Lule okufuuka kkampuni ekola obulungi era emanyiddwa. Yakola pro-bono work consulting for the new Ugandan political leadership, naddala okukolera Abayindi ba Uganda okudda mu Uganda oluvannyuma lw'okugobwa kwa Bannaasia mu Uganda ku mulembe gwa Idi Amin, okusalawo Lule kwe yakola okulwanirira, okuwoza, n'okugonjoola bwe yali Minisita w'ebyamateeka ne Ssemateeka wa Uganda .
Lule yandiyingidde ebyobufuzi bya Buganda oluusi mu myaka gya 1990 ne 2000 gyonna ng'ali kulusegere ne Kabaka wa Buganda. Kabaka wa Buganda kye kitiibwa ekiweebwa Kabaka wa Buganda, obwakabaka eri abantu b’e Ganda mu Uganda. [17] Mu 1993, yayambako munteseganya okufuba okulaba nga Kabaka Ronald Muwenda Mutebi II atuzibwa kunnamulondo, ng'awereza ng'omumyuka wa ssabawolereza we.
Mu 1994–1995, Lule yayambako okuwandiika ssemateeka wa Buganda omuggya. Kabaka Ronald Muwenda Mutebi yayiwa Olukiiko mu 1996 era yalonda Lule okukikiriraKampala, newankubadde Lule yagaana okuwereza olwobutabawo bwerufu.[5]
Mu 2005, Lule yayingira eby'obufuzi omulundi ogwali gusemba weyafukira ssabawolereza wa Buganda mukwano gwe owedda Dan Muliika weyafulibwam Katikkiro wa Buganda, ekitiibwa ekiweebwa ssabaminisita w'Obwakabaka bwa Buganda. [18] Muliika ngamaze okugobebwa ne Lule yalekulira, nga yekwasa omutima ogwali gumuluma. Okutuuka mu 2019, Lule yeyongera okubeera mu Kampala nakola amateeka ngawaddukanya Sebalu & Lule.[5]
Ebijuliziddwa
[kyusa | kolera mu edit source]- 1 2 3 4 5 "About Us". Sebalu & Lule. Archived from the original on 14 July 2014. Retrieved 20 May 2019.
- 1 2 3 4 5 6 7 Marco Publishers (1966). Wilson, E. G. (ed.). Who's Who in East Africa 1965–1966. London: Marco Publishers. p. 212.
- 1 2 Uganda Law Society (July 2012). "Ugandan Lawyer Directory: Names of Advocates" (PDF). Uganda Law Society. Archived from the original (PDF) on 20 May 2019. Retrieved 17 May 2019.
- ↑ Coldham, Simon (2000). "Land Reform and Customary Rights: The Case of Uganda" (PDF). Journal of African Law. 44 (1): 65–77. doi:10.1017/S0021855300012043. ISSN 0021-8553. JSTOR 1587438. Archived from the original (PDF) on 2023-11-23. Retrieved 2026-07-15.
- 1 2 3 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named ":23". - ↑ Olowo Onyango, Eria (2010). Pastoralists in Violent Defiance of the State: The case of the Karimojong in Northeastern Uganda. University of Bergen: Dissertation for the degree philosophiae doctor (PhD) at the University of Bergen.
- ↑ Stokes, Brigid. Memories. Mbarara, Uganda: Daughters of Mary and Joseph.
- ↑ Mutibwa, Phares Mukasa (1992). Uganda Since Independence: A Story of Unfulfilled Hopes (in Lungereza). Trenton, NJ: Africa World Press. ISBN 978-0-86543-357-1.
- 1 2 "IFLR1000 Reviews". IFLR1000:The Guide to the World's Leading Financial Law Firms. Archived from the original on 2025-01-20. Retrieved 2026-07-15.
- 1 2 3 "Band 1: Sebalu & Lule Advocates and Legal Consultants". Chambers Global. Archived from the original on 23 June 2018. Retrieved 20 May 2019.
- 1 2 "Practice Areas". Sebalu & Lule. Archived from the original on 17 July 2014. Retrieved 20 May 2019.
- ↑ "MTN takes $3.7m battle back to Three Ways Ltd". The Observer.
- ↑ "Banks file defence in charges case". New Vision. Archived from the original on 2014-08-19. Retrieved 2019-05-20.
- ↑ "UBC resurrects Ntinda land case". Daily Monitor. Archived from the original on 14 July 2014. Retrieved 20 May 2019.
- ↑ "2014 Rankings". IFLR1000:The Guide to the World's Leading Financial Law Firms. Archived from the original on 2025-01-20. Retrieved 2026-07-15.
- ↑ "Sebalu & Lule Advocates and Legal Consultants". Chambers Global. Archived from the original on 29 May 2014. Retrieved 20 May 2019.
- ↑ Sekindi, Fredrick Derek (27 May 2015). "A Critical Analysis of the Legal Construction of the Presidency in Post-1995 Uganda" (PDF). Brunel University. Retrieved 29 April 2018.
- ↑ Lule, Jeff Andrew (22 May 2013). "Katikiro Mayiga Chairs His First Cabinet Meeting". Retrieved 25 August 2015.
- CS1 Lungereza-language sources (en)
- Abantu abalamu
- Abebuzibwako
- Abasomerako ku Yunivasite ye Mumbai
- Abazalibwa mu 1935
- Bannamateeka bannayuganda b'ekyasa ekya 20
- Bannamateeka bannayuganga ab'ekyasa ekya 21
- Abantu abava e Kampala
- Bannayuganda abakulira bizinesi
- Pages with unreviewed translations
- Bannamateeka ba Uganda
- Baminisita ba Uganda
- Buganda
- Pages with reference errors