Kaka Bagyenda
Colonel Frank Kaka Bagyenda (yazaalibwa nga 1 Ogwokubiri 1952) muserikale w'amagye Munnayuganda eyawummula mu ggye lya Uganda People's Defence Forces (UPDF). Okutandika nga 20 Ogwekkumi 2020, Ye Mubaka wa Uganda mu Angola oluvannyuma lw'okulondebwa Pulezidenti Yoweri Kaguta Museveni. Ono ye yali Dayirekita w'ekitongole ky'ebyokwerinda munda mu ggwanga, ekitongole kya gavumenti ya Uganda ekikessi, ekivunaanyizibwa ku kuwa abakola amateeka n'enkola ya Uganda amawulire agakwata ku by'okwerinda by'eggwanga. Ekifo kye yalina wakati w'Ogwoluberyeberye 2017 n'Ogwekkumi 2020.[1]
Obuvo n'okusoma kwe
[kyusa | kolera mu edit source]Yazaalibwa mu Disitulikiti y’e Ibanda, mu bitundu bya Uganda eby’obugwanjuba, mu Gwokubiri 1952. Yasomera mu masomero g’omu kitundu nga tannayingizibwa ku Yunivasite y’e Makerere nga mu 1974. Mu 1977, yatikkirwa e Makerere n’afuna Diguli esooka mu Byobusuubuzi.[2]
Obuweereza mu Gavumenti
[kyusa | kolera mu edit source]Oluvanyuma lw'okutikkirwa mu Yunivasite y'e Makerere, Bagyenda yatandika emirimu mu Minisitule ya Uganda evunaanyizibwa ku bakozi ba gavumenti. Oluvannyuma, yakyusibwa n’atwalibwa mu Minisitule y’ebyobulimi mu Uganda . Ng’ali eyo, yasindikibwa mu Disitulikiti y’e Masindi, ng’omukungu w’ebyobulimi.[2]
Omulimu gw’amagye
[kyusa | kolera mu edit source]Mu 1981, Bagyenda yeegatta ku ggye lya National Resistance Army (NRA), ekibiina ky’abayeekera ekya National Resistance Army (NRA), ekyakulemberwa Yoweri Museveni, eyatandikawo olutalo lwa lw'omunsiko mu Uganda, wakati wa 1981 ne 1986. Yakola ebikwekweto eby’ekyama eri NRA era yakola kinene nnyo eri NRA mu kuwamba Enkambi y'amagye eye Masindi nga 20 Ogwokubiri 1984. Okwefuula atava mu bajaasi ba Uganda National Liberation Army (UNLA), yeetuuma erinnya Kaka, n’asuula amannya ge ag’obuzaale Frank Bagyenda. Yaweereza mu magye ga Uganda, n'alinnya okutuuka ku ddaala lya major, nga tannawummula mu 1993.[1][2]
Emirimu gye mu magye mwalimu n’okubeera omuduumizi w’ekibinja ky’abaserikale ekyali kisangibwa mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Oluvannyuma yaweereza ng’akulira ekitongole ekivunaanyizibwa ku by’entambula, n’oluvannyuma nga mmemba w’ekitongole ekikessi mu magye ki Directorate of Military Intelligence (DMI) mu kiseera ekyo, nga leero kye ki Chieftainancy of Military Intelligence (CMI). Yaweereza ne mu Bitundu by'Obukiikakkono bwa ya Uganda, gye yaduumira ekibinja ky'abaserikale ku ntandikwa y'emyaka gya 1990.[1]
Mu kuwummula
[kyusa | kolera mu edit source]Mu 1994, yayitibwa n’akomezebwawo mu magye okuyambako ekibiina kya Rwanda Patriotic Front okuwamba obuyinza mu Kigali.[2] Yasigala mu Uganda wabula, n'akola bizinensi ya loole mu Bugwanjuba bwa Uganda,[2] n'atandikawo ne Panoma Hotel e Kalangala, mu bizinga by'e Ssese.[1]
Bwe yali e Kalangala, Bagyenda yasigala ng’akola nnyo mu kitongole ekikessi, ng’akola kinene mu okukomya envuba embi ku Nnyanja Nnalubaale. Mu 2013, yakuzibwa n’atuuka ku ddaala lya colonel, ng’awummudde.[1]
Mu Gwoluberyeberye 2017, yalondebwa okukulira ISO, n’adda mu bigere bya Brigadier Ronnie Balya, eyalondebwa okuba omubaka wa Uganda mu South Sudan, ng’asinziira e Juba.[2]
Laba ne
[kyusa | kolera mu edit source]Ebijuliziddwa
[kyusa | kolera mu edit source]- 1 2 3 4 5 Byarabaha, Ben (28 January 2018). "Colonel Frank Kaka Bagyenda: The Lethal NRA Bush War Operative". Red Pepper. Mukono. Archived from the original on 12 July 2018. Retrieved 11 July 2018.
- 1 2 3 4 5 6 Lubulwa, Henry (30 January 2017). "Colonel Kaka, The New Spy Chief at ISO". Retrieved 11 July 2018.
Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia
[kyusa | kolera mu edit source]Template:S-start Template:S-mil Template:S-bef Template:S-ttl Template:S-aft Template:End