Kyabaggu of Buganda
Kyabaggu Kabinuli yali Kabaka w’Obwakabaka bwa Buganda okuva mu 1750 okutuuka mu 1780. Yali Kabaka wa Buganda ow’amakumi abiri mu etaano (25).
Okwewozaako ku ntebe y’obwakabaka
[kyusa | kolera mu edit source]Yali mutabani w'Omulangira Musanje Golooba owookusatu . Maama we yali Nabulya Naluggwa ow'ekika ky'e Ndiga owookubiri ku bakyala ba kitaawe abasatu (3). Yalinnya ku Nnamulondo oluvannyuma lw'okuwamba mukulu we Kabaka Namuggala mu 1750. Yatandikawo ekibuga kye ekikulu kye ku kasozi k'eLubya. [1]
Obufumbo bwe
[kyusa | kolera mu edit source]Awandiikiddwa nga yawasa abakyala amakumi abiri: [1]
- Gwolyoowa, muwala Myamba, ow’ekika ky’oLugave
- Kiriibwa muwala wa Sebugulu, ow’ekika ky’olugave
- Magota muwala wa Namukoka, ow'ekika ky'eMmamba
- Misinga muwala wa Natiigo, ow’ekika ky’oLugave
- Mbigidde muwala wa Terwewalwa ow'ekika ky'eNvuma
- Nabiweke, muwala wa Seggiriinya, ow’ekika ky’eNgo
- Nabugere muwala wa Sekayiba ow'ekika ky'eFfumbe
- Nagalaale muwala wa Lule ow'ekika ky'eNgonge
- Naabakyaala Najjemba, Omubikka, muwala wa Lule, ow’ekika ky’eNgonge
- Nalubimbi muwala wa Namwaama ow'ekika ky'eKkobe
- Nalugooti muwala wa Masembe ow'ekika ky'eNsenene
- Nalunga muwala wa Lugunju, ow’ekika ky’eNvuma
- Nalwondooba muwala wa Nankere ow'ekika ky'eMmamba
- Namayanja muwala wa Budde ow'ekika ky'eMmamba. Yali yatta bba mu busungu mu 1750, bwe yali tannafumbirwa Kabaka.
- Nambooze muwala wa Namwaama ow'ekika ky'eKkobe
- Nankanja muwala wa Nakabalira, ow'ekika ky'eNvuma
- Nanteza muwala wa Kakembo, ow’ekika ky’eNjovu
- Nfambe muwala wa Sekayiba, ow’ekika ky'eFfumbe
- Nanzigu
- Nakalyoowa.
Abaana be
[kyusa | kolera mu edit source]Kabaka Kyabaggu yazaala abaana bangi. Mu baana be mulimu bano wammanga:
- Omulangira Sanya, nga nnyina yali Misinga
- Omulangira Mbajjwe, nga nnyina yali Nabugere
- Omulangira Saku, nga nnyina yali Nalubimbi
- Omulangira Wango, nga nnyina yali Nalwondooba
- Omulangira Kalema, nga nnyina yali Nambooze. Yavuganya ku kusikira ku kufa kwa kitaawe. Yawangulwa muganda we, Jjunju, ku ky'obusika era bwe yawangulwa naddukira e Bunyoro
- Omulangira Kibuli
- Omulangira Kigoye, nga nnyina yali Nambooze
- Omulangira Lubambula.
- Omulangira Mukama. Yajeemera muganda we mu maama omulala, Ssekabaka Jjunju, nattibwa muganda we, Omulangira Semakookiro, oluvannyuma lwa 1780.
- Omulangira Wakayima. Omulangira Wakayima yali taata w’Omulangira (Omulangira) Sewaya.
- Kabaka Junju Sendegeya, Kabaka wa Buganda okuva mu 1780 okutuuka mu 1797, nga nnyina yali Nanteza.
- Kabaka Semakookiro Wasajja Nabbunga, Kabaka wa Buganda wakati wa 1797 ne 1814, nga nnyina yali Nanteza.
- Omulangira Sekafuuwa, nga nnyina yali Namayanja. Yattibwa mu lutalo e Mulago, muganda we mu maama omulala, Omulangira Wakayima, mu 1780.
- Omulangira Kiribatta, nga nnyina yali Namayanja. Yattibwa mu lutalo e Mulago, nga attibwa muganda we mu maama omulala, Kabaka Jjunju, mu 1780.
- Omulangira Kikunta, nga nnyina yali Namayanja. Yattibwa mu lutalo e Mulago, muganda we, Kabaka Junju, mu 1780.
- Omumbejja Nsekere, nga nnyina yali Gwolyoowa
- Omumbejja Nalukaakula, nga nnyina yali Nagalaale
- Omumbejja Nakayiza
- Omumbejja Zansanze, nga nnyina yali Nanteza
Emyaka gye egyasembayo
[kyusa | kolera mu edit source]Kabaka Kyabaggu yattibwa Kikoso, eyali avunaanyizibwa ku kwambaza Nakirindisa, e Namubiru, mu 1780. Yasooka kuziikibwa Mereera. Mu 1869, ebisigalira bye byasimibwa ne biddamu okuziikibwa e Kyebando . [2]
obusika bwe
[kyusa | kolera mu edit source]Laba ne
[kyusa | kolera mu edit source]Ebijuliziddwa
[kyusa | kolera mu edit source]- 1 2 https://lg.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=en&to=lg&page=Kyabaggu+of+Buganda#:~:text=View-,Kaggwa%2C%20Apollo%3B%20Kalibala%2C%20Ernest%20B.%20(1934).%20The%20Customs%20of%20the%20Baganda.%20p.%C2%A036.,-This%20reference%20is
- ↑ https://web.archive.org/web/20130615070042/http://www.buganda.com/kings.htm
Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia
[kyusa | kolera mu edit source]- Olukalala lwa Bassekabaka ba Buganda Luterekeddwa