Jump to content

Lydia Wanyoto Mutende

Bisangiddwa ku Wikipedia

Lydia Wanyoto Mutende (Lydia Wanyoto ), munnamateeka, munnabyabufuzi era munnamawulire mu Uganda, era nga yaliko omumyuka w’omukiise ow’enjawulo owa Ssentebe w’akakiiko k’omukago gwa Africa (DSRCC), akasangibwa mu kibuga Addis Ababa, Ethiopia. Okuva mu Gwomusanvu 2014 okutuuka mu Gwomunaana 2014, yaweerezaako okumala akaseera ng’akulira emisomo gy’omukago gwa Afrika e Somalia . [1]

Wanyoto yazaalibwa Mbale, mu Buvanjuba bwa Uganda circa 1971. [2]

Yasomera Fairway Primary School, e Mbale, gye yafunira satifikeeti y’okuva mu pulayimale. Yakyuka n'agenda mu Gayaza High School, mu Disitulikiti y'e Wakiso, gye yafunira satifikeeti ye eya Ordinary Level ( UCE ). Siniya yagimalira mu Makerere High School, gye yafunira Dipuloma ye eya Siniya . [2]

Yayingizibwa mu Uganda Christian University (UCU), gye yatikkirwa diguli eyookubiri mu by’enjigiriza mu nnimi, ng’akuguse mu biwandiiko by’Olungereza, olulimi Olungereza, olulimi Olufaransa n’Olukiswahili . Yagenda mu maaso n’afuna diguli mu mateeka, nayo okuva mu (UCU). [2] [3]

Okwo yayongerezaako Dipuloma mu by’amateeka, eyamuweebwa ekitongole kya Law Development Center, mu Kampala. Diguli ye eya master eyasooka, Master of Arts mu mateeka agakwata ku ddembe ly’obuntu, yafuna okuva mu yunivasite ya Makerere, yunivasite ya gavumenti esinga obunene era esinga obukadde mu Uganda. Diguli ye eyookubiri eya Master's, , nayo yaweereddwa Yunivasite y'e Makerere. [2] [3]

Mu 1995, ng’akyali muyizi mu yunivasite y’e Makerere, Wanyoto yafuuka mujjumbize mu by’obufuzi ku kampusi era n’alondebwa ku bwa Ssentebe wa Mary Stuart Hall, ekimu ku bisulo by’abakyala abasula ku ttendekero. Mu lukiiko lwa Ssemateeka mu 1995, yakola nga nnakyewa mu palamenti, ng’ayamba Ssentebe w’Olukiiko mu kukola ebiwandiiko. [2]

Lydia Wanyoto, Deputy Special Representative of the Chairperson African Union Commission In Somalia
Lydia Wanyoto, omumyuka w’omukiise ow’enjawulo ku Ssentebe w’akakiiko ka African Union Commission Mu Somalia

Mu 2001, Wanyoto yalondebwa mu lukiiko lw’ababaka ba Palamenti olwa East Africa olwasooka, kubanga bajjukira obuweereza bwe obw’obwereere mu nnaku z’olukiiko lwa Ssemateeka, wadde nga teyaweerezangako nga mmemba wa palamenti ya Uganda . [2] Yaweereza mu kifo ekyo okuva nga 4 Ogwokubiri 2001 okutuuka nga 10 Ogwokubiri 2006. [4]

Obulamu bwe ng’omuntu

[kyusa | kolera mu edit source]

Lydia Wanyoto yafumbirwa omugenzi James Shinyabulo Mutende (26 Ogwokubiri 1962 okutuuka mu 2 Ogwekumi 2015), eyali Minisita w’amakolero mu ggwanga okuva nga 27 Ogwokutaano 2011 okutuuka nga 2 Ogwekumi 2015. [2] [5]

Ebirala by’olina okulowoozaako

[kyusa | kolera mu edit source]

Lydia Wanyoto mmemba ku lukiiko olufuzi olwa Advocates Coalition for Development and Environment (ACODE), ekitongole ekikola ku nsonga z’ebyenkulaakulana mu Kampala . [3] Era mmemba ku kakiiko akaatondebwawo okutandikawo ettendekero ly'ebyokwerinda mu ggwanga erya Uganda . [6]

Mu Gwokuna gwa 2019, Wanyoto yalondebwa ku lukiiko olufuzi olwa National Planning Authority of Uganda, okukola ekisanja kya myaka etaano, nga kizzibwa obuggya omulundi gumu. [7]

Ebijuliziddwa

[kyusa | kolera mu edit source]
  1. Vision Reporter (19 June 2014). "Wanyoto to head AU Mission in Somalia". Retrieved 4 November 2018.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Kasyate, Simon (27 April 2015). "Wanyoto: public life has its stress and excitement". Archived from the original on 9 July 2021. Retrieved 2 November 2018.
  3. 1 2 3 ACODE (4 November 2018). "Advanced Coalition for Development and Environment: Honorable Lydia Wanyoto, Board Member". Advocates Coalition for Development and Environment (ACODE). Archived from the original on 5 November 2018. Retrieved 4 November 2018.
  4. EALA (4 November 2018). "East African Legislative Assembly: 1st Assembly 2001–2006, Uganda Member Hon. Lydia Wanyoto Mutende". East African Legislative Assembly (EALA). Retrieved 4 November 2018.
  5. Karugaba, Mary (3 October 2015). "State minister for industry Mutende dies". Retrieved 4 November 2018.
  6. Kenneth Kazibwe (11 September 2018). "Ugandan army to start own National Defence College". Nile Post Uganda. Retrieved 26 April 2019.
  7. Otage, Stephen (30 April 2019). "Justice Dollo calls for tough laws to help national planning". Retrieved 30 April 2019.

Ebiyungo eby’ebweru

[kyusa | kolera mu edit source]