Jump to content

Minisitule y'ebyokwerinda n'ensonga z'abaazirwanako

Bisangiddwa ku Wikipedia

 

Minisitule y'Eby'okwerinda n'Abaazirwanako ( MODVA ) minisitule ya gavumenti evunaanyizibwa ku by'okwerinda n'eby'okwerinda bya Uganda. [1] Mu nsonga eno, omulimu gwayo kwe kukuuma, okulwanirira n’okukuuma abantu, ebintu, obwetwaze n’obulungi bw’ebitundu bya Uganda, okuyamba mu kutebenkera mu kitundu n’okuwagira enteekateeka z’ensi yonna ez’emirembe. [2]

Mu biseera by’abafuzi b'amatwaele, amagye g’eggwanga gaali gayitibwa King’s African Rifles (KAR). Oluvannyuma erinnya nerikyusibwa okudda ku Uganda Rifles (UR) neridizibwa ku Uganda Army (UA). Eggye eryalwana olutalo lw'omunsiko mu Uganda, okuva nga 8 Ogwokubiri 1981 okutuuka nga 26 Ogwoluberyeberye mu 1986, lyali liyitibwa National Liberation Army. Mu 1995, ssemateeka omupya bwe yalangirirwa, erinnya lyakyusibwa nbatandika kuliyita Uganda People's Defence Forces (UPDF). [3]

Gyebasinganibwa

[kyusa | kolera mu edit source]

Ekitebe kya minisitule eno ekikulu kisinganibwa mu baalakisi y’amagye e Mbuya, ku luguudo lwa Chwa II, mu Divizoni y’e Nakawa mu kibuga Kampala, ekibuga kya Uganda ekikulu era ekisinga obunene. [4] [5] [6]

Entambuza y'emirimu

[kyusa | kolera mu edit source]

Minisitule erondoola amagye emirimu egikolebwa amagye ga UPDF. Kino kikakasa nti UPDF evunaanyizibwa kunsonga z'abantu ba Uganda, wabula nga kisigala kikola mungeri ey'ekikugu, ng’esira baliteeka mu kukuuma banaansi baayo, okulwanirira obwetwaze bw’eggwanga n’okuyamba mu kutebenkera by'omu bitundu. [7]

  • Minisita w’Eby'okwerinda: Vicent Bamulangaki Sempijja [8]
  • Minisita Omubeezi Ow’eby'okwerinda: Oboth Oboth Markson [9]
  • Akulira Amagye: Gen. Muhoozi Kainerugaba [10] [11]
  • Omumyuka w’Akulira Amagye: Lt. Gen. Peter Elwelu [10]
  • Akulira Abakozi Ab’awamu: Maj. Gen. Leopold Kyanda
  • Abakulu b’Empeereza
    • Omuduumizi w’Amagye g’oku lukalu: Maj. General Kayanja Muhanga (okuva mu Ogwekumi 2022) [10]
    • Akulira amagye g’oku lukalu: Bob Ogik (okuva mu Ogwekumineebiri 2016) [12]
    • Omuduumizi w’amagye g’omu bbanga: Lt. General Charles Lwanga Lutaaya (okuva mu Ogwoluberyeberye 2017) [13]
    • Omuduumizi w'Amagye ag'enjawulo: brig gen peter onzi chandia (okuva mu Ogwekumineebiri 2020) [14]
    • Omuduumizi w’amagye aga Reserve: Lt. General Charles Otema (okuva mu Ogwoluberyeberye 2017) [13]
    • Omuduumizi w’amagye g’oku mazzi ga UPDF: Brig Gen Micheal Nyarwa
  • Abakozi ku kitebe
    • Akulira abakozi & abaddukanya emirimu': Brig. Gen. Eugenie Ssebugwawo abadde akola ku nsonga eno
    • Akulira ekitongole ekikessi mu magye: Major General James Birungi
    • Akulira okutendeka n’okuwandiika abantu: Brigadier General Mathew Gureme
    • Akulira eby'okutambuza ebintu ne yinginiya: Brigadier Charles Bakahumura (okuva mu January 2017) [10]
    • Akulira ebyempuliziganya ne tekinologiya w’amawulire: Brigadier Michael Bossa (June 2016)
    • Akulira ebyempuliziganya n’amawulire: Colonel Victor Twesigye
    • Akulira ebyobufuzi: Major General Henry Masiko (okuva mu Ogwoluberyeberye 2017) [15]
    • Akulira ebyensimbi: Colonel Baguma Mugume
    • Akulira enkolagana y’abantu baabulijjo n’amagye: Brigadier Gen. Rwashande
    • Omukulu w’enjigiriza: Lt. General Pecos Kutesa
    • Akulira eby’amateeka: Brigadier Gen. Dr. Godard Busingye
    • Akulira pulodyusoni: Brigadier Jacob Musajjawaza
    • Akulira ebiwandiiko: Colonel Arthur Musinguzi
    • Omuduumizi wa poliisi y’amagye: Maj. Gen. Don Naabasa [16]
    • Dayirekita w’obusawo: Maj. Gen.Ambrose Musinguzi
    • Kkooti y’amagye eya bulijjo: Brig. Gen Robert Freeman Mugabe omusajja omulala
    • Akulira eby’akasiimo n’obuyambi: Colonel Metland Bitumbika
    • Kaminsona Obwassaabawandiisi mu Ggwanga mu ggwanga: Brigadier General Patrick Mwesigye

Enkula y’ekitongole

[kyusa | kolera mu edit source]

Mu by’okuddukanya emirimu, minisitule eno etegekeddwa mu bitongole bisatu: Ekitongole ky’Okuddukanya Emirimu, Ekitongole ky’Eby'ensimbi, n’Ekitongole ky’Okutambuza Ebintu. Omuwandiisi ow’Enkalakalira y’Akulira emirimu era akulira eby’Okubala Ebitabo mu minisitule yonna. [7]

Minisitule eno ekulemberwa minisita wa kabineti. Minisita w’Eby'okwerinda, okuva mu Gwokuna 2024, ng'era ye Jacob Markson Oboth. [17]

Olukalala lwa baminisita

[kyusa | kolera mu edit source]

Ebijuliziddwaamu

[kyusa | kolera mu edit source]
  1. GOU (15 October 2016). "Government of Uganda: Ministry of Defence and Veterans Affairs". Government of Uganda (GOU). Archived from the original on 19 November 2017. Retrieved 15 October 2016.
  2. Our Reporter (28 October 2014). "UPDF sends 2700 troops to Somalia, names new Commander". Retrieved 15 October 2016.
  3. MoDVA (20 October 2016). "About UPDF". Uganda Ministry of Defence and Veterans Affairs (MoDVA). Archived from the original on 20 October 2016. Retrieved 20 October 2016.
  4. John V Sserwaniko (14 May 2007). "Uganda: Defence Headquarters to Relocate to Mbuya". Retrieved 15 October 2016.
  5. Matsiko, Grace (25 December 2007). "Uganda: Defence Shifts From Bombo to Mbuya". Retrieved 15 October 2016.
  6. Template:Google maps
  7. 1 2 GOU (20 October 2016). "Ministry of Defence and Veterans Affairs (Uganda)". Government of Uganda (GOU). Archived from the original on 19 November 2017. Retrieved 20 October 2016.
  8. For example, see Tarehe Sita no. 29 of March 2016.
  9. Kasasira, Risdel (27 November 2014). "Who is who? List of UPDF top brass and what they do". Archived from the original on 28 November 2016. Retrieved 15 January 2017.
  10. 1 2 3 4 Kafeero, Stephen (10 January 2017). "Gen Katumba out, Gen Muhoozi appointed new UPDF commander". Archived from the original on 16 January 2017. Retrieved 15 January 2017.
  11. Kato, Joshua (24 May 2013). "Wilson Mbasu Mbadi new CDF". Archived from the original on 9 January 2017. Retrieved 8 January 2017.
  12. "Brigadier Kyanda replaced as UPDF Chief of Staff". 20 December 2016. Archived from the original on 9 January 2017. Retrieved 8 January 2017.
  13. 1 2 "Appointments, transfers and promotions in the Uganda People's Defence Forces (UPDF)". President Yoweri Museveni. 10 January 2017. Archived from the original on 10 December 2017. Retrieved 15 January 2017.
  14. Kasasira, Risdel (16 December 2020). "Maj Gen Birungi Replaces Don Nabasa As SFC Commander". Retrieved 12 June 2019.
  15. "Uganda president names first female Major General". 13 January 2017. Archived from the original on 14 January 2017. Retrieved 15 January 2017.
  16. Previous commander of military police was Brigadier William Bainomugisha (since April 2017) (Mugume, Paul (12 April 2017). "Gen Elweru Preaches Peace as Brig Sabiiti Takes Over Military Police Command". www.chimpreports.com. Archived from the original on 21 April 2017. Retrieved 3 May 2017.)
  17. 1 2 Muhamadi Byemboijana (4 April 2024). "Jacob Oboth Assumes Office As Minister of Defence". SoftPower. Retrieved 27 August 2024.
  18. 1 2 3 4 5 6 7 Bidwell, Robin Leonard (1978). Guide to African ministers. London: R. Collings. ISBN 0860360644.
  19. Mukasa, Henry (2 June 2006). "Ministries Allocated". Archived from the original (Archived from the original on 11 December 2014) on 11 December 2014. Retrieved 18 April 2019.
  20. "Museveni appoints his wife to key ministry in new cabinet". Africanews (in Lungereza). 7 June 2016. Retrieved 28 August 2022.
  21. New Vision (9 June 2021). "President Museveni names new Cabinet". New Vision. Retrieved 16 July 2021.
  22. New Vision (21 March 2024). "Cabinet Reshuffle: Kitutu, Ssempijja Dropped As Barugahara, Mbadi Appointed". New Vision. Retrieved 27 August 2024.

Ewalala w'oyinza okubigya

[kyusa | kolera mu edit source]