Jump to content

Mpindi clan

Bisangiddwa ku Wikipedia

 

A picture of Vigna unguiculalta also known as mpindi in Luganda.
Ekimera ky'Empindi

Mpindi kye kimu ku bika 56 eby'Obwakabaka bwa Buganda ekimu ku lubu lw'ebika ebinene mu Uganda . Omukulu w’ekika ky’e Mpindi (omutaka) bamuyita Mazige ate entebe y’ekika (obutaka) eri Muyenje mu Ssaza ly'e Busiro County mu Uganda. [1] Ekika ky’Abempindi kirina mpindi, ekigambo ky’Oluganda ekitegeeza kawo ( Vigna unguiculalta ) oba Kiyindiru mu Luganda, nga omuziro gw'akyo.

Ensibuko (Obutaka) .

[kyusa | kolera mu edit source]

Okusinziira ku mukuza, Mbogga omutandiisi w'ekika kino yajja ne Ssekabaka (Kabaka) Kintu okutandikawo Obwakabaka bwa Buganda ku lubalama lw’ennyanja Nalubaale (Victoria) mu Bukiikakkonobwobuggwanjuba bwa Uganda mu kyasa eky’ekkumi n’ettaano. Mu buwangwa, omulimu gwa Mbogga mu lubiri gwali gwa kulabirira nte ya kabaka, "Mbulidde", omulimu kati ogukolebwa ab'ekika kino mu bwakabaka.

Ekika ky’eMpindi ky'ayawulwamu ebitundu bibiri; ekimu kivunanyibwa Mbogga ng’ekitebe kyakyo kiri ku lusozi Nsumba mu Mawokota (mu kaseera kano y'e Disitulikiti y’e Mpigi ) ate ekirala kivunaanyizibwa Mugalu e Kyaggwe (kati Disitulikiti y’e Mukono ).

Omubala gw'Ekika ky'eMpindi.

[kyusa | kolera mu edit source]

Samba eggotto. Samba egotto. Ggwe Mazige, Muggalu ne Kawenyera x 3

Oluyimba lw'ekika.

[kyusa | kolera mu edit source]

Oluyimba lw'ekika ky'e Mpindi olutongole

Ekiddibwamu (kolaasi) Ka tuyimbe ffenna n'essanyu lingi Olw'ekika kyaffe ekyokubwabajjajjaffe Tuwere mu maaso ga jjajjaffe Mazige Nti ffe ab'Empindi tunywedde

Mu bika ebiri m luse olw'okubiri Ekika ky'empindi mwanattu kivuga, Tuwera obutaswaza jajjaffe Mazige, Kaakano ab'empindi tuwera, ekiddibwamu (Kolaasi)

Tukola emirimu ewa ewa bbaffe, Ffe tukuuma Mbulidde eyo ente y'embuga, Tuli bawulize bbaffe bwaba atutumye Wetuli tetujja kweganya Ekiddibwamu (Kolaasi)

Tukole ekika kigaggawale Ka tuzaale empindi eyole Tukuume ebyabangwawo bajjajjaffe Naffe tusseewo ebipya

Emirembe n'emirembe tetujja kwetya Tuwera okukuuma Mazige Buganda yattu ebya Buganda byonna Awangaale nnyinimu wangaala


 

Okutuuma abaana amannya.

[kyusa | kolera mu edit source]

Olw’okuba mu kika mulimu ennyiriri ssatu, buli emu erina amannya ag’enjawulo ag’abasajja n’abakazi.

Amanya agatuumibwa abaana abalenzi

[kyusa | kolera mu edit source]

Bwabye, Kabanda, Kadoma, Kamyuuka, Kasenge, Katantazi, Kawenyera, Kikambi, Kitenda, Kyaluula, Kyembe, Kyeswa, Lukowe, Lutimba, Lyazi, Majeegwa, Matutu, Mbere, Mbogga, Mbogo, Mboowa, Mugalu, Mugenyi, Mukuuma, Muluuta, Muwoone, Muwube, Muyimbwa, Muyobyo, Nalikka, Nnankyama, Nsumba, Ntabaazi, Ntulume, Sebadduka, Ssalambwa, Ssekaluvu, Ssendegeya, Ssensawo, Sserubende, Ssewambwa, Wakibugu. [2]

Amanya agatuumibwa abaana abawala

[kyusa | kolera mu edit source]

Bulyaba, Najjuko, Nakabanda, Nakafu, Nalube, Nalule, Namboowa, Namuganyi, Namugenyi, Namuswe, Namuyimbwa, Nannozi, Nansumba, Nawambwa. [3]

Ebijuliziddwamu

[kyusa | kolera mu edit source]