Mwanga I of Buganda
Mwanga I Sekabakaw’Obwakabaka bwa Buganda okuva mu 1740 okutuuka mu 1741. Yali Kabaka wa Buganda ow’amakumi abiri mu ssatu (23).
Okutuuzibwa ku Nnamulondo
[kyusa | kolera mu edit source]Ono yali mutabani omukulu w'Omulangira Musanje Golooba . Maama we yali Nabulya Naluggwa ow’ekika ky’e Ndiga, mukyala wa kitaawe owookubiri. Yatuuzibwa ku Nnamulondo oluvannyuma lw’okufa kwa kitaawe we, Kabaka Mawanda Sebanakitta, mu 1740. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2020)">okujuliza kwetaagisa</span> ]
Ekiseera
[kyusa | kolera mu edit source]Mwanga I ne baganda be ba Kabaka ba Buganda abaasooka okugenda e Nnagalabi (oluvannyuma eyatuumibwa erinnya Budo) ku mikolo gy’amattikira. Ba Kabaka abaasooka baali bagenze Nankere ku mukolo ogwasembayo era ogwakakasibwa ddala.
Abamu ku baserikale b’eggwanga abakulu mu kiseera ky’obufuzi bwe kuliko;
| Erinnya | Ekika | Ekifo | Okuvvuunula |
|---|---|---|---|
| Ssebanaakitta | Mamba (Ebyennyanja eby’amawuggwe) . | Katikiro | Katikkiro |
| Lubinga | Lugave (Olupangolin) . | Kasujju | Gavana wa Busujju |
| Matumpaggwa | Nkima (Enkima ya Vervet) . | Kangaawo | Gavana wa Bulemezi |
| Mugwanya | Nkima (Enkima ya Vervet) . | Mugema | Gavana wa Busiro |
| Kibaate | Ntalaganya (Omuduumizi) . | Kitunzi | Gavana wa Gomba |
| Manganyi | Ndiga (Endiga) . | Katambala | Gavana wa Butambala |
Obulamu bw’obufumbo
[kyusa | kolera mu edit source]Amanyiddwa nga eyawasa abakyala bataano (5): [1]
- Najjuma muwala wa Natiigo, ow’ekika ky’o Lugave
- Nakabugo muwala wa Mugema ow'ekika kye Nkima
- Naabakyaala Nakiwala, Omubikka, muwala wa Semwanga, ow’ekika ky’e Ng'onge
- Nalubowa muwala wa Segiriinya ow'ekika ky'Ab'engo
- Namakula muwala wa Mpinga ow’ekika ky’o Lugave
Ensonga
[kyusa | kolera mu edit source]Awandiikiddwa nti yazaala abaana basatu (3) ab’obulenzi:
- Omulangira (Omulangira) Mulage, nga nnyina yali Najjuma. Yafuuka Sabaddu eri abambejja.
- Omulangira (Omulangira) Kiwanuka, nga nnyina yali Nakabugo
- Omulangira (Omulangira) Nkondoggo, nga nnyina yali Namakula
Emyaka egisembayo
[kyusa | kolera mu edit source]Kabaka Mwanga I Sebanakitta yattibwa Nkunnumbi, nga yeesasuza olw’okutta mutabani we, nga mu mwaka gwa 1741. Yasooka kuziikibwa e Meerera. Mu 1860, ebisigalira bye byasimibwa ne biddamu okuziikibwa e Kavumba mu Busiro. [2] Yasikirwa muganda we Omulangira Namuggala Kagali .
Engeri gyebasikamu
[kyusa | kolera mu edit source]Laba ne
[kyusa | kolera mu edit source]Ebijuliziddwa
[kyusa | kolera mu edit source]- ↑ Kaggwa, Apollo; Kalibala, Ernest B. (1934). The Customs of the Baganda. p. 34.
- ↑ "Ssekabaka Mwanga I Is Buried at Kavumba, Busiro". Buganda.com. Archived from the original on 15 June 2013. Retrieved 5 October 2014.