Nakibinge of Buganda

Nakibinge Kagali ye Sekabaka ow’omunaana mu Bwakabaka bwa Buganda, wakati wa 1524 ne 1554 AD.

Okutuuzibwa ku Nnamulondo

Yali mutabani wa Kabaka Kayima Sendikaddiwa, Kabaka wa Buganda ow’omusanvu, eyafuga okuva mu 1494 - 1524. Nakibinge yalya obwa Kabaka nga kitaawe afudde mu 1524. Yatandikawo olubiri ku lusozi Bumbu.

Mu bufuzi bwe, Nakibinge yatandika obulumbaganyi ku Bulemeezi, ekyanyiiza Omukama w’e Bunyoro. Mu myaka egyaddirira, olutalo lwagenda mu maaso, era obulumbaganyi obw’amaanyi obw’Abanyoro bwawaliriza Nakibinge okunoonya obuyambi bw’amagye okuva mu bizinga by’e Ssesse. Wabula okulinnyisa kuno okw’amaanyi g’amagye kwakakasa Nakibinge obuwanguzi okumala akaseera katono.

Wadde nga beeyongera okuyingirira Bunyoro, Abanyoro baddamu okwegatta ne bagoba eggye lya Nakibinge okuva e Bunyoro. Abanyoro baagoba amagye ge nga bayita mu Bulemezi, Kyaddondo ne Mawokota.

Obulamu bw’obufumbo

Yawasa abakyala munaana:

• Nabitaba muwala wa Ndugwa ow'ekika ky'e Lugave
• Najjemba muwala wa Semwanga ow’ekika ky’e Ngonge
• Nalunga muwala wa Lusundo, ow’ekika ky’e Nvuma
• Nabakyaala Namulondo, Naabagareka, mwannyina wa Gunju, ow'ekika kya Butiko
• Nasuuna muwala wa Nankere ow’ekika kya Mamba
• Bukirwa, Nanzigu, muwala wa Sekayiba, ow’ekika ky’e Mbogo
• Nannono muwala wa Seggirinya, ow’ekika ky’Abango. Nannono yakola nga regent oluvannyuma lw’okufa kwa bba okumala ebbanga lya myezi kkumi na munaana
• Kabejja

Ensonga

Yalina abaana bana ab’obulenzi n’abawala babiri:

1. Kabaka Mulondo Sekajja, Kabaka wa Buganda, nga nnyina yali Namulondo
2. Kabaka Jemba Busungwe, Kabaka wa Buganda, nga nnyina yali Najjemba
3. Kabaka Suuna I Kisolo, Kabaka wa Buganda, nga nnyina yali Nassuuna
4. Omulangira (Omulangira) Nzigu, nga nnyina yali Bukirwa
5. Omumbejja (Omumbejja) Batenga, nga nnyina yali Namulondo
6. Omumbejja (Omumbejja) Nnono, nga nnyina yali Nannono. Yazaalibwa oluvannyuma lw’okufa mu 1555. Yafa nga muto.

Emyaka egyasembayo

Sekabaka Nakibinge yattibwa mu kukubagana wakati wa Banyoro, e Busajja, mu 1554. Yaterekebwa e Kongojje, Busiro.

Okusinziira ku munnabyafaayo wa Buganda Semakula Kiwanuka, okufa kwa Nakibinge kulaga nti olulyo lwa "Babito" luwedde mu Buganda, era lwalangirira omulembe omupya.  

Laba ne

• Kabaka wa Buganda

Ebiyungo eby’ebweru

• Olukalala lwa Bassekabaka ba Buganda Archived