Namuggala owa Buganda
Template:Infobox royaltyNamuggala yali Kabaka w’Obwakabaka bwa Buganda, wakati wa 1741 ne 1750. Yali Kabaka wa Buganda ow’amakumi abiri mu abana (24). Ajjukirwa ng’omufuzi omwagalwa ennyo era ow’ekisa. [1]
Okutuuzibwa ku ntebe y’obwakabaka
[kyusa | kolera mu edit source]Ono yali mutabani w'Omulangira Musanje Golooba ow'okubiri . Maama we yali Nabulya Naluggwa ow'ekika ky'e Ndiga ng'ono ye yali owookubiri mu bakyala ba kitaawe . Yalinnya ku Nnamulondo nga mukulu we, Kabaka Mwanga I Sebanakitta, aseeredde (afudde) mu 1741. Yakuba Olubiri lwe e Nansana .
Obumulembe gwe
[kyusa | kolera mu edit source]Namugala yalamulira ebbanga ttono. Yali ayagala nnyo okufuna eby’amasanyu mu bulamu okusinga ensonga z’eggwanga. Katikkiro we yali Kagali ow’ekika ky’e Nvuma. [2]
Abamu ku bakulu abaaweereza mu kiseera ky’obukulembeze bwe kuliko; [3]
| Erinnya | Ekifo | Okuvvuunula |
|---|---|---|
| Kagali | Katikiro | Katikkiro |
| Lubinga | Kasujju | Gavana wa Busujju |
| Kambugu | Kangaawo | Gavana wa Bulemezi |
| Mugwanya | Mugema | Gavana wa Busiro |
| Kabale | Kitunzi | Gavana wa Gomba |
| Butekkanya | Katambala | Gavana wa Butambala |
Okugaana kwe n’obukakanyavu bwe okuwuliriza okusaba kwa muganda we Omulangira Kyabaggu okutta Dibbongo kyakuma omuliro mu butakkaanya wakati w’ababiri bano okukkakkana ng’avudde ku Nnamulondo. [4]
Obulamu bwe obw’obufumbo
[kyusa | kolera mu edit source]Ky'awandiikibwa nti yawasa abakyala mukaaga (6):
- Naabakyaala Basuuta, Kaddulubaale, muwala Masembe, ow’ekika ky’e Nsenene
- Najjuka, muwala wa Gunju, ow’ekika kya Butiko
- Nakangu muwala wa Kagenda, ow'ekika kya Mamba
- Nalubowa muwala wa Seggiriinya, ow’ekika ky’Engo.
- Nalunga muwala wa Terwewalwa ow'ekika ky'e Nvuma.
- Nawaguma muwala wa Kisuule ow'ekika ky'e Njovu
Ensonga endala
[kyusa | kolera mu edit source]Ky'awandiikibwa nti yazaala abaana basatu ab’obulenzi:
- Omulangira Kateregga, nga nnyina yali Basuuta
- Omulangira Ngabo, nga nnyina yali Najjuka
- Omulangira Kiboli, nga nnyina yali Nawaguma
Emyaka gye egy'oluvannyuma
[kyusa | kolera mu edit source]Kabaka Namuggala yalekulira Nnamulondo nga agirekera muto we, Kyabaggu Kabinuli mu mwaka gwa 1750. Yaseerera (yafa) oluvannyuma lw’okugwa mu butanwa ku lusozi Nalubugo, oluvannyuma lw’okulekulira . Yaterekebwa (yaziikibwa) e Muyomba mu Busiro. [5]
Engeri Bakabaka gye bazze b'eddiringana
[kyusa | kolera mu edit source]Laba ne
[kyusa | kolera mu edit source]Ebijuliziddwa
[kyusa | kolera mu edit source]- ↑ Kaggwa, Apollo; Kalibala, Ernest B. (1934). The Customs of the Baganda. p. 35.
- ↑ Kagwa, S. A. (1927). Ekitabo kya ba Ssekabaka be Buganda. Columbia University Press.
- ↑ Kaggwa, Sir Apollo K, Basekabaka be’Buganda [translated by MM Semakula Kiwanuka]. Nairobi: East African Publishing House, 1971.
- ↑ Kiwanuka, M. S. (1972). A History of Buganda from the Foundation of the Kingdom to 1900. Holmes & Meier Pub.
- ↑ https://web.archive.org/web/20130615070042/http://www.buganda.com/kings.htm
Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia
[kyusa | kolera mu edit source]- Olukalala lwa Bassekabaka ba Buganda Kyaterekebwa