Jump to content

Ngeye Clan

Bisangiddwa ku Wikipedia

 

Ekibumbe kino kiraga akabonero k’Ekika ky’e Ngeye. Akabiro kasangibwa Mengo mu Kampala.

Ekika ky'e Ngeye kye kimu ku bika ebingi ebiri mu Bwakabaka bwa Buganda obuliwo kati. Ngeye kigambo kya Luganda ekitegeeza Colobus Monkey. Omukulembeze w’Ekika bamuyita Hajji Mohamood Minge Kasujja. Ekimu ku bika Kintu bye yasanga nga byatandikibwawo dda mu Bwakabaka bwa Buganda. Bakazirwendo Ssemandwa ye jjajja w’Ekika ky’e Ngeye. [1]

Kintu bwe yali amaze okusuula Bemba, teyasobola kutikkirwa ngule ya Kabaka nga talina mukyala ava mu Buganda nga lino lyali tteeka ku ttaka lya Buganda. Oluvannyuma yagenda e Kiwumu, Bumpenje mu Busiro mu maka Bakazirwendo Ssemandwa okumukwasisaako mu bufumbo bwa muwala we omulungi Nambi Nantuttululu. Wadde ng’ekika kyava mu Bakazirwendo, omukulu w’ekika tayongerwako kitiibwa ekyo. Oluvannyuma lw’okugobwa mu Bwakabaka bwa Bunyoro, Omulangira Kalemeera yagenda ne kojja we Kyesimba mutabani wa Bakazirwendo eyali omukugu mu kujjanjaba omusujja. Yali ajjanjaba Bassekabaka n’abalangira gyebuvuddeko nga y’ensonga lwaki yagenda nabo olw’obukugu bwe mu kuwonya omusujja. [1]

Oluvannyuma lwa Kalemeera okufa, Kyesimba yafuuka omusawo w'omulangira Kimera. Ono era y’omu ku bantu abaamuwerekera okutikkirwa engule mu Buganda ng’ava mu Bwakabaka bwa Bunyoro.Okumanya kwe okungi mu ddagala n’obusobozi bw’okuwonya omusujja, Kimera yamuwa erinnya Kasujja ekitegeeza omusujja n’ekyalo Busujja olw’okujjanjaba obulwadde buno obulungi. Kyesimba yali muganzi eri Kabaka Kimera olw’ebyafaayo ebingi bye baagabana. Taata wa Kyesimba Bakazirwendo bwe yategeera ku mukwano guno, ekika yakikwasa mutabani we nga akabonero k'okusa ekitiibwa mu mukwano gwaabwe. [1]

Omulimu gw'Ekika

[kyusa | kolera mu edit source]

Omulimu omutongole ogw'Ekika ky'e Ngeye gwali gwa kugabira Kabaka akulira eby'okufumba eyali ayitibwa Ddumba n'omusajja avunaanyizibwa ku mazzi ga Kabaka ag'okunywa ayitibwa Kalinda. Ebyembi Kalinda yattibwa Kabaka bwe yafa. Era baawa Kabaka omubumbi w’Obwakabaka ayitibwa Ssedagala eyakola ebiyungu bya Kabaka eby’okufumba. [1]

Amannya g’abasajja agamanyiddwa ennyo

[kyusa | kolera mu edit source]

Kalule, Kibirige, Nnaluswa, Ssebunya, Ssebugenyi, Mugga, Muyingo, Kakande, Buwembo, Kalungi, Kasimbi, Settaala, Kasule, Ggingo, Ssemakalu, Kawooya, Bagenda, Kirumira, Kisuule, Ssebayigga, Kalimbwe, Kabuye, Ggoli, Lutwama, Kajimu, Kirunda, Luyombo, Mpoza, Kattante, Ssenfuka, Kayaye, Nalwasa, Namungo, Majanja, Mukono, Kayiza ,Kalungi, Kabuyaga, Lukenge, Kakande

Amannya g’abakyala agamanyiddwa ennyo

[kyusa | kolera mu edit source]

Nanfuka, Nakayiza, Nabunnya, Nambajwe, Nambirige, Namugga, Nalukenge, Nakitto, Nakakande, Nabuwembo, Naggayi, Nakabuye, Nakawooya, Nampoza, Nannungi, Nattabi, Nakubulwa, Namazzi, Nakayiza,

Ebijuliziddwa

[kyusa | kolera mu edit source]
  1. 1 2 3 4 "Ngeye Clan". Buganda (in Lungereza). Retrieved 2024-02-28.