Jump to content

Noble Banadda

Bisangiddwa ku Wikipedia

Noble Banadda (14 Ogwokutaano 1975 – 1 Ogwomusanvu 2021). Yali Munnayuganda biosystems engineer, omunoonyereza era omusomesa, nga yali pulofeesa wa biosystems engineering mu yunivasite y'e Makerere, yunivasite ya gavumenti esinga obunene era enkadde mu Uganda . Yalondebwa okubeera pulofeesa omujjuvu mu 2012 ku myaka 37, omu ku bantu abasinga obuto mu byafaayo bya yunivasite eno okutuuka ku bwa pulofeesa obujjuvu. [1]

Yafa obuzibu obwava ku COVID-19 mu Kampala, Uganda, nga 1 Ogwomusavu 2021. [2]

Obuto n’okusoma kwe

[kyusa | kolera mu edit source]

Banadda yazaalibwa mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda nga 14 Ogwokutaano, 1975. Oluvannyuma lw'okusoma mu masomero ga pulayimale ne siniya mu kitundu, yaweebwa ekifo mu Sokoine University of Agriculture, e Morogoro mu Tanzania, n'atikkirwa diguli esooka eya ssaayansi mu Sayansi w'Emmere ne Tekinologiya . [1]

Diguli ye eyookubiri eya Master of Science mu process engineering, wamu ne Doctor of Philosophy mu chemical engineering, byombi by'afunibwa okuva mu Katholieke Universiteit Leuven, mu Leuven e Belgium. Oluvannyuma yasoma essomo lya post-doctoral fellowship mu Massachusetts Institute of Technology, mu America. [1] [3]

Ye muntu ava mu mawanga agali wansi w'eddungu Sahara eyasooka okutikkirwa diguli eyookusatu mu chemical engineering okuva mu Katholieke Universiteit-Leuven mu Belgium. [1] Banadda yali munoonyereza omugenyi mmemba wa University of Cambridge, Bungereza. [4]

Banadda yalina omulimu mu bya ssaayansi ogw’omulembe. Yapangisibwa Yunivasite y’e Makerere, ng’aweereza mu kitongole ekiyitibwa Department of Agricultural and Biosystems Engineering, mu College of Agricultural and Environmental Sciences. Mu 2012, yalondebwa okuba pulofeesa omujjuvu ku myaka 37. [1]

Noble ye Mufirika eyasooka okufuna omudaali gwa zaabu ogwa Pius XI (2018) ogwamuweebwa Paapa Francis mu Vatican ( http://www.xn--academiadascincias 6wb.va/content/accademia/en/about/medal.html); omuwanguzi w’ekirabo ky’ekibiina ekiddako ekya Einstein Fellowship ( https://nef.org/fellow/noble-banadda ); Oliver Reginald Tambo Ssentebe w’okunoonyereza ( https://www.nrf.ac.za/media-room/news/ortarchi-sisinkana-team-ekigendererwa-okuwaayo-okukyusa-embeera-y’okunoonyereza-mu-afirika ); omuvubuka munnasayansi eyaweebwa ekitiibwa mu lukiiko lw’ebyenfuna mu nsi yonna; abayizi abaaliwo mu ttendekero ly’abavubuka mu nsi yonna (2013 -2018) ( https://globalyoungacademy.net/noble-banadda/ ); Memba w’olukiiko lw’abakugu mu Malabo (www.mamopanel.org); munnattendekero lya Uganda National Academy of Sciences; mmemba w’olukiiko lw’ekibiina kya Pan African Society for Agricultural Engineering (www.pasae.org.za); Omukiise ku lukiiko lwa Senate ku yunivasite y’e Makerere; omuyambi wa pulofeesa mu Iowa State University (US) ( https://www.engineering.iastate.edu/abantu/enkolagana/ekitongole/olupapula/5/ ); omunoonyereza mu Clare Hall mu yunivasite y’e Cambridge (UK); mmemba w’ettendekero lya pulogulaamu ya UKRI GCRF. Noble yali Pulofeesa omujjuvu era nga ye ssentebe w’ekitongole kya Agricultural and Bio-Systems Engineering (ABE) mu yunivasite y’e Makerere (Uganda).

Ebitundu bye yasinga okussaako essira mu kunoonyereza kwali mu kisaawe kya yinginiya w’ensengekera z’ebiramu era nga mulimu n’okubala enkola z’ebiramu n’enkolagana. Ekigendererwa kye kyali kya kutondawo bintu eby’ongereko omuwendo okuva mu kasasiro omugumu. [1]

Ebirala ebyalowoozebwako

[kyusa | kolera mu edit source]

Noble yayogerwako bulungi ku bye yazuula mu kunoonyereza kwe,mu biwandiiko bya ssaayansi ebisukka mu 240 eby'ekenneenyezebwa banne. [3] Era yayambako mu kulondoola abayizi 12 aba PhD okutuuka ku kumaliriza ate 31 aba diguli eyookubiri.

Ebijuliziddwa

[kyusa | kolera mu edit source]
  1. 1 2 3 4 5 6 https://www.monitor.co.ug/News/National/Vatican-offers-Makerere-University-don-top-papal-award/688334-4850668-amsiqhz/index.html
  2. https://web.archive.org/web/20210713045439/https://www.ugstandard.com/makerere-biosystems-professor-who-received-pontifical-academy-of-sciences-pius-xi-award-succumbs-to-covid-19/
  3. 1 2 https://nef.org/meet-nef-fellows/noble-banadda/
  4. https://web.archive.org/web/20200813143432/https://www.busiweek.com/mulemwa-retains-pau-board-chair-role/