Jump to content

Omugerageranyo gw'ekikumi (Ratio of 100, Percentage , % )

Bisangiddwa ku Wikipedia
omugerageranyo gw'ekikumi

IALI NGO has been authorized by terminologist Charles Muwanga to post this article from his Luganda scientific terminology works on Luganda Wikipedia for free public consumption.


"Emigerageranyo gy’Ekikumi" (%)

                  ( Percentages)


Omugerageranyo gw'ekikumi mu bufunze guyitibwa "omugeranyakikumi" oba "omugeranya100" .

Emigerageranyo gy’wkikumi (Percentages) kitera kweyambisibwa okulaga emiwendo wakati wa 0 ne 1 kyokka kisoboka okulaga omugerageranyo gwonna ng’ekitundu ku kikumi, eky’okulabirako, 232%, kiba 2.32 ate 46% kiba 0.46.


Omugerageranyo gw'ekikumi (Ratio of 100) kifundiwazo kya “omugerageranyo gw’ ekikumi “ ekivvuunulwa “ratio of 100”.


Omukumi guba mugerageranyo ogw’’ekikumi (ratio of 100). Mu kibalangulo, omukumi kisonjolwa nga namba oba omugerageranyo (ratio) ogulagibwa nga “omukutule”= emwenkutule =“emu-enkutulemu” (fraction) erina “kinnawansi” (denominator) eya 100. Omugerageranyo gw’ekikumiguragibwa n’akabonero “%". Eky’okulabirako, 25 % (kisomwa ebitundu abiri mu bitaano ku kikumi) kyenkana 25/100 oba 0.25.

Omukumi n’olwekyo guba mugerageranyo gwa kikumi (ratio of a hundred). Guno guba mugerageranyo nga ekinnawansi kya 100 Tusobola okulaga emikutule gino nga emigerageranyo egy’ekikumi (percentages or ratios of 100) nga tukozesa akabonero % :


(i) 10/100 = 10% kisomwa ebitundu kumi ku kikumi

(ii) 25/100 = 25% kisomwa ebitundu abiri mu bitaano ku kikumi

(iii) 50/100=50% kisomwa ebitundu ataano ku kikumi

(iv) 75/100=75% kisomwa ebitundu nsanvu mu bitaano ku kikumi

(v) 99/100 = 99% kisomwa ebitundu kyenda mu mwenda ku kikumi

Ensonjola: Omukumi guba mugerageranyo (ratio) nga ekinnawansi (denominator) kiri 100. Kino kiba kitegeeza ebitundu ku buli kikumi. Mu kibalangulo tukozesa akabonero % okulaga omugerageranyo ku bula kikumi.

Ka tukozese taabulo eno okugerageranya omugerageranyo, omukutule, n’emigerageranyo gy’ekikumi /

Ebitundu Omukutule Omugerageranyo bya 100.

10 ku 100 10/100 10% 25 ku 100 25/100 25% 50 ku 100 50/100 50% 75 ku 100 75/100 75% 99 ku 100 99/100 99%

Ate era buli mugerageranyo gwa kikumi (%) oyinza okuguwandiika nga “omutonnyeze”(Decimal number):

(a) 10% = 0.01

(b) 25%= 0.25

(c) 50% = 0.50

(d) 75% = 0.75

(e) 99% = 0.99