Opolot-Okwalinga Simon Peter
| Ekikula | musajja | |
|---|---|---|
| Ensi y’obutuuze | Yuganda | |
| Erinnya eriweereddwa | Simon | |
| Erinnya lya famire | Opolot | |
| Yazaalibwa nga | 1979 | |
| Gy'azaalwa | Mukongoro, Kumi | |
| Native language | Teso | |
| Ennimi z'amanyi | Lungereza, Teso, Luganda, Oluswayiri | |
| Omulimu | munnabyabufuzi, strategist, Omubaka wa Palamenti ya Uganda, legislator | |
| Ekifo ky'alimu | Omubaka wa Palamenti ya Uganda | |
| Gyeyasomera | Ssettendekero wa Makerere, University of Leeds, Defence Academy of the United Kingdom, Royal Military Academy Sandhurst | |
| Ebbanga ly'akoledde (okutandika) | 1999, Gwamunaana(Muwakanya) 2003 | |
| Mmemba w’ekibiina ky’ebyobufuzi | Ekibiina kya National Resistance Movement | |
| Okwesiimbawo kwe mu kalulu | Akalulu ka Uganda aka 2026 | |
| Mmemba wa | 12th Parliament of Uganda | |
| Official website | link | |
| Akiikirira | Kumi | |
Opolot-Okwalinga Simon Peter munnabyabufuzi Munnayuganda, era omukugu mu nteekateeka z'ebyokwerinda,[1] akola ng'omubaka wa Paalamenti akiikirira Essaza lye Kanyum,[2] Disitulikiti y'e Kumi . Mmemba w’ekibiina kya National Resistance Movement (NRM), era mmemba w’ekibiina kya Patriotic League of Uganda(PLU),[3] ekibiina ky’obwannakyewa ekyatandikibwawo era nga kikulemberwa mutabani wa Pulezidenti wa Uganda Genero Muhoozi Kainerugaba. Opolot-Okwalinga yamanyibwa ng’ayita mu mirimu gye mu kukolagana n’amagye/eby'okwerinda mu nteekateeka n’obuweereza obw'ekikugu eri gavumenti ya Uganda. Mu kulonda kwa bonna okwaliwo mu Gwoluberyeberye 2026, yafuna obuwanguzi obw’amaanyi bwe yawangula Pulezidenti w’ekibiina kya Forum for Democratic Change (FDC), Patrick Oboi Amuriat.[4] Era amanyiddwa olw'okuwandiika ekitabo ekimanyiddwa nga "Guardian Ideology."
Obuto bwe n’okusoma
[kyusa | kolera mu edit source]Opolot-Okwalinga yazaalibwa Mukongoro mu Disitulikiti y’e Kumi, mu buvanjuba bwa Uganda. Yasomera ku St. Peter's College Tororo okusoma siniya nga tannawandiisibwa mu yunivasite y'e Makerere, gye yafunira diguli ya Bachelor of Arts in Social Sciences nakuguka mu Sociology. Okusoma kwe okw’okweyongerayo ng'amalirizza diguli kwawagirwa sikaala ku ddaala ly’ensi yonna eziwerako. Mu 2005, yaweebwa sikaala ya Commonwealth wansi w’enteekateeka ya Commonwealth Scholarship and Fellowship Plan okusomera mu Yunivasite y’e Leeds mu Bungereza, gye yafunira diguli eyookubiri eya Master of Arts in Strategic Studies. Mu kiseera ekyo, yatendekebwa mu by’amagye eby’ekikugu, n’amaliriza omusomo gwa Officer Cadet mu ttendekero eritendeka abaserikale li University Officers Training Corps (UOTC) wansi w’ettendekero ly’amagye erya Royal Military Academy Sandhurst (RMAS).[5]
Mu 2010, yafuna sikaala okuva mu Germany Academic Exchange Service (DAAD) okusomera mu Yunivasite y’e Duisburg-Essen, n’afuna diguli eyookubiri mu byenkulaakulana n’enfuga ng’akuguse mu kwekenneenya enkola z’ebyokwerinda.[6]
Obukugu bwe n'obuweereza mu magye
[kyusa | kolera mu edit source]Obukugu bwa Opolot-Okwalinga bugatiddwa wamu mu by'okwerinda n’enzirukanya y’emirimu mu Uganda. Yaweereza ku kitebe ky'amagye ga Uganda People's Defence Forces (UPDF) e Mbuya, naddala mu ofiisi ya Joint Chief of Staff , ofiisi y'omukulu w'amagye (CDF) ne mu ofiisi y'enjigiriza y'amagye eya Commander Military Doctrine.[7] Yafuuka wattutumu bweyali ow'ebyekikugu ng’aweereza ng’Omuyambi w’omugenzi Gen Aronda Nyakairima, mu biseera ng’akulira amagye era nga Minisita w’ensonga z’omunda.
Oluvannyuma lw’okufa kwa Gen Aronda okw’amangu, Opolot-Okwalinga yagenda mu maaso n’obumanyirivu bwe mu by’okuddukanya emirimu mu minisitule y’ensonga z’omunda ng’omukungu omukulu ow’okunoonyereza era omuwabuzi w’enkola eri minisita mu kiseera ekyo,[8] era yaweereza mu kitongole ekya Kaliisoliiso wa Gavumenti (IGG) wansi w’omulembe gw'Omulamuzi Faith Mwondha, nga kino kiraga engeri gyali omunywevu mu kulwanyisa enguzi n'obukenuzi okuggwerwawo ddala.[9] [10]
Eby'obufuzi
[kyusa | kolera mu edit source]Mu 2014, yawandiika era n'atongoza akatabo akayitibwa "Guardian Ideology" okuva ku yunivasite y'e Makerere, enkola y'ebyobufuzi ng'ekakasa nti obukulembeze bulina okukola ng'engeri y'okulabirira oba "okukuuma." Endowooza eno yatuuka n'okuleetera abawagizi be okumujuliza n'erinnya Edaran Lo'Itunga ("Omukuumi w'abantu").
Oluvannyuma lw’okulondebwa mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu, yafuuka omujjumbize mu kulondoola amateeka.[11] Yaweereza ku bukiiko obuwerako, omuli akakiiko k’ebyenfuna by’eggwanga,[12] akakiiko k’ebyokwerinda n’ensonga z’omunda,[11][13] akakiiko k’eddembe ly’obuntu, n’akakiiko akakola ku nsonga za Pulezidenti.[14]
Mu lutuula lwa kakiiko mu Gwokuna 2026, Opolot yasasamaza bannamawulire b'emikutu gy’eggwanga bwe yasemba addukanya amaka g'omukulembeze w'eggwanga, Jane Barekye awe amagezi omukulembeze w’eggwanga Yoweri Museveni aludde ng’aweereza, alonde mutabani we era Omukulu w’amagye ga Uganda, Gen Muhoozi Kainerugaba ng’omumyuka wa Pulezidenti mu kabineti enajja. Ekiteeso kino kyawagirwa mmemba omukulu owa Patriotic League of Uganda(PLU) Hon Twalla Fadil eyaliwo kyokka abalondoola ebyobufuzi n'abekennenya ensonga baakitunuulira ng'emmanduso ya "Muhoozi Project",[15][16] enteekateeka erii okusika omuguwa ey'okusikiza Genero Muhoozi atwale obwapulezidenti bwa Uganda oluvannyuma lwa kitaawe.[17] Enteekateeka eno yasooka kwogerwako Genero David Sejusa mu 2013.[18]
Mu kulonda kwa bonna mu Gwoluberyeberye 2026, Opolot-Okwalinga yasigaza ekifo kye mu Kanyum County, n'awangula Patrick Oboi Amuriat.[19][20][21] Obuwanguzi buno bwalagibwa bannamawulire ab'eggwanga lyonna n'ab'ekitundu ekyo, ng'ekizibu eky'amaanyi mu by'obufuzi olw'ekifo kya Amuriat ng'omukulembeze w'oludda oluvuganya era n'olw'ebyafaayo bya Teso ng'ekifo ekikulu eky'oludda oluvuganya naddala Forum for Democratic Change (FDC).[22]
Ebijuliziddwa
[kyusa | kolera mu edit source]- ↑ Reporter, Vision. "Why private security guards in Uganda should be made part of national public security architecture". New Vision. Retrieved 2026-05-11.
- ↑ "Members of Parliament | Parliament". mpsdb.parliament.go.ug. Retrieved 2026-05-06.
- ↑ "Appoint Muhoozi Vice President – MP Tells Museveni". The Ultimate Post (in Lungereza). Retrieved 2026-05-12.
- ↑ Opolot, Michael Odeng and Martin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: FDC's Amuriat loses Kanyum County seat to NRM's Okwalinga". New Vision. Retrieved 2026-05-11.
- ↑ "University Officers' Training Corps (UOTC)". The British Army. Retrieved 2026-05-12.
- ↑ Sat, Sinan (2010-11-04). "Sie werden die Elite ihrer Heimat". Westdeutsche Allgemeine Zeitung. Retrieved 2026-05-06.
- ↑ "Ministry of Defence and Veterans Affairs (MODVA) | UPDF". Ministry of Defence and Veteran Affairs (MODVA) (in American English). Retrieved 2026-05-12.
- ↑ "List of Participants: International Dialogue on Migration 2019" (PDF). International Organization for Migration (IOM). 2019. Retrieved 2026-05-06.
- ↑ "FULL LIST: MPs who signed censure motion". Monitor (in Lungereza). 2024-06-14. Retrieved 2026-05-05.
- ↑ Nabakooza, Shamim. "MPs question salary disparities in UPDF, puzzled with huge salaries of Generals who do "nothing"". Nilepost News (in Lungereza). Retrieved 2026-05-06.
- 1 2 Muhimba, Samuel. "Defence ministry seeks Shs2.5bn to provide security to EACOP". Nilepost News (in Lungereza). Retrieved 2026-05-06.
- ↑ "Membership of the Committee on National Economy (January 2024 – May 2026)" (PDF). Parliament of the Republic of Uganda. January 2024. Retrieved 2026-05-06.
- ↑ "Membership of the Committee on Defence and Internal Affairs (2023–2024)" (PDF). Parliament of the Republic of Uganda. August 2023. Retrieved 2026-05-06.
- ↑ "Membership of the Committee on Presidential Affairs" (PDF). Parliament of the Republic of Uganda. 2024-11-03. Retrieved 2026-05-06.
- ↑ "The 'Muhoozi Project'". The Independent Uganda (in American English). 2022-06-07. Retrieved 2026-05-12.
- ↑ "Muhoozi Project final phase". Pearl Times. Retrieved 2026-05-12.
- ↑ "Uganda's Muhoozi Kainerugaba denies 'monarchy' plan". BBC News. 2013-06-24. Retrieved 2026-05-12.
- ↑ "Flashback: When Gen Sejusa was a madman and 'Muhoozi Project' a myth". Monitor (in Lungereza). 2025-07-27. Retrieved 2026-05-12.
- ↑ Ojore, Godfrey (2026-01-19). "Ugandaelections2026: Teso voters punish 'underperformers' as NRM reclaims ground, over 10 incumbents fall". New Vision. Retrieved 2026-05-06.
- ↑ Ssentongo, Edrisa. "NRM's Okwalinga Defeats FDC President Amuriat in Kanyum County Race". Nilepost News (in Lungereza). Retrieved 2026-05-06.
- ↑ Kiiza, Christopher (2026-01-24). "FDC President Amuriat Finishes Fourth in Kanyum MP Race". ChimpReports (in American English). Retrieved 2026-05-06.
- ↑ "FDC Captures MP Seats from Teso". Uganda Radionetwork (in Lungereza). Retrieved 2026-05-06.
- CS1 Lungereza-language sources (en)
- CS1 American English-language sources (en-us)
- Bannayuganda bannabyabufuzi
- Abazaalibwa mu Disitulikiti y'e Kumi
- Bannabyabufuzi abali mu kibiina kya National Resistance Movement
- Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri
- Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu
- Abaasomera ku Makerere University
- Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi
- Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu
- Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri
- Baminisita ba Uganda