Paul Kagame
Pawulo Kagame ( /k ə ˈ ɡ ɑː m eɪ / . ⓘ kə-GAH -may ; yazaalibwa 23 Ogwekkumi 1957) munnabyabufuzi mu Rwanda era nga yaliko omuserikale w’amagye nga abadde Pulezidenti wa Rwanda okuva mu 2000. Emabegako yali atwalibwa ng’omukulembeze wa Rwanda ataali mu mateekawakati wa 1994 ne 2000, ate omumyuka wa Pulezidenti era Minisita w’ebyokwerinda ku mulembe gwa Pulezidenti Pasteur Bizimungu, okutuusa lwe yakwata obwa pulezidenti mu 2000. Emabegako yali muduumizi w'eggye lya Rwanda erya Rwandan Patriotic Front (RPF), eggye ly’abayeekera eryalumba Rwanda mu 1990. RPF y’ali limu lu magye agaali gasinga okulwana mu lutalo lw’omunda mu Rwanda era ye yali eggye eryakomya ekittabantu e Rwanda mu 1994 .
Yazaalibwa mu maka g’Abatutsi mu bukiikaddyo bwa Rwanda abaddukira mu Uganda ng’alina emyaka ebiri. Kagame yamalayo obuto bwe bwonna mu kiseera ky’enkyukakyuka mu Rwanda, ekyakomya obufuzi bw’Abatutsi. Mu myaka gya 1980, Kagame yali alwanira mu ggye lya Yoweri Museveni ery'abayeekera n'afuuka omuserikale omukulu mu magye ga Uganda oluvannyuma lw'obuwanguzi obungi bwe yaleeta mu magye obwatuusa Museveni ku bwa pulezidenti bwa Uganda . Kagame yeegatta ku kibiina kya RPF, n’atwala obuyinza mu kibiina kino omukulembeze eyasooka Fred Rwigyema bwe yafiira ku lunaku olw’okubiri olw’okulumba mu 1990. Mu mwaka gwa 1993, RPF yafuga ebitundu ebinene mu Rwanda era ne wabaawo okuteesa okw'okussa wansi eby'okulwanyisa . Okuttibwa kwa Pulezidenti wa Rwanda Juvénal Habyarimana kwavaako okutandika kw'ekittabantu, aba Hutu abaggumivu mwe battira Abatutsi ababalirirwamu 500,000 ku 800,000 n’Abahutu abatonotono. Kagame yaddamu okutandika olutalo lw’omunda era n’amaliriza ekittabantu n’obuwanguzi obwava ku magye.
Kagame yazaalibwa nga 23 October 1957, nga ye muto mu baana mukaaga, Script error: No such module "Footnotes". mu Tambwe, Ruanda-Urundi, ekyalo ekisangibwa mu kitundu kati ekiyitibwa Southern Province of Rwanda. Script error: No such module "Footnotes". Kitaawe, Deogratias Rutagambwa, yali wa ggwanga lya Tutsi, amaka g'obwakabaka mwe mwava okuva mu kyasa eky'ekkumi n'omunaana oba emabegako. Script error: No such module "Footnotes". Omusajja ow'ekika kya Bega, Deogratias Rutagambwa yalina enkolagana y'amaka ne Kabaka Mutara III, naye yakola omulimu gw'obusuubuzi ogw'obwetwaze okusinga okukuuma akakwate ak'oku lusegere n'olubiri lw'obwakabaka. Script error: No such module "Footnotes". Kyokka kojja wa Rutagambwa Rwubusisi yali munnabyabufuzi ow’amaanyi era ow’amaanyi. Script error: No such module "Footnotes". Maama wa Kagame, Asteria Bisinda, yava mu maka ga nnaabagereka wa Rwanda eyasembayo, Rosalie Gicanda, kwe kugamba okuva mu ttabi ly’e Hebera ery’ekika ky’obwakabaka Nyiginya. Script error: No such module "Footnotes".