Jump to content

Pepe Julian Onziema

Bisangiddwa ku Wikipedia
2025

Pepe Julian Onziema (yazaalibwa November 30, 1980) munnayuganda mulwanirizi w'eddembe lya LGBT, era mulwanirizi wa ddembe ly'obuntu . [1] Yatandika omulimu gwe ogw'okulwanirira eddembe ly'obuntu mu 2003. [2] [3]

Onziema ye Dayirekita wa Pulogulaamu mu kibiina kya Sexual Minorities Uganda (SMUG), ekibiina ekirwanirira eddembe ly'abaagalana . [4] [5] SMUG kikola ku kunoonyereza, okukwata obutambi, n'obujulizi okulwanirira enkyukakyuka mu nkola y'ebintu mu Uganda . [4] Bano era bakuuma ba memba b'e'kibiina kino eri okusosolebwa okuva mu bukyaayi. . [4]

Mu 2012, yalondebwa ekitongole kya Clinton Global Initiative okuba munnansi w'ensi yonna olw’omulimu gwe yakola mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. [6]

Mu 2014, Onziema yakola omukago gw’ebibiina by’obwannakyewa 55 mu Uganda okukuuma eddembe ly’ abaagalana mu ggwanga. [7] Omwaka ogwo, ekitongole ky’obwannakyewa ekya Stonewall ekisangibwa mu Bungereza kyalonda Onziema ng'omuzira w’omwaka. [8]

Ng'omusajja, yeetaba mu kutegeka ebikujjuko by'okwenyumiriza mu LGBT mu Uganda. [9]

Mu 2019 awo, Onziema abadde akwatibwa oba okusibwa emirundi egiwera musanvu, [7] olw'okukola effujjo nga muno yafiirwa okuwulira kw'omukutu kwe okwa kkono nga yali yeetaaga okuweebwa ekitanda mu ddwaaliro. [7]

Onziema yazaalibwa mukazi. Yasooka kubuusabuusa ekikula kye ku myaka 6, era kino ne kyeyongera ku myaka 9. [10] We yatuukira mu buvubuka, yeeraga mu ngeri " ezaamukakasa [mu] ng'omusajja." [10] Wadde nga yali asobola okukyukira awantu wonna, yasalawo okusigala mu Uganda okukosa obuwangwa bwa Uganda. [10] Yavaayo mu myaka gya 1990, era nga nnyina yamuwagira nnyo obulamu bwe bwonna, omuli n’omulimu gwe ogw’okulwanirira eddembe. [7]

Okuva mu 2020 awo, yatandika okufuna okukkirizibwa mu kitundu kye kyonna, okwetaba mu nkiiko z'abakadde ku kyalo era n'akkirizibwa nga "omwana [gwe] mu butuufu [ye]." [10]

Yintaviyu ya Morning Breeze

[kyusa | kolera mu edit source]

Nga 18 December 2012, yalabikira ku pulogulaamu ya NBS Television eya Morning Breeze mu kukubaganya ebirowoozo ku bantu abatono mu by’omukwano n’embeera gye balimu mu Uganda. Omutegesi wa pulogulaamu Simon Kaggwa Njala yaggulawo n'ekibuuzo nti, "Lwaki oli Musiyazi?", nga kino wamu ne yintaviyu yonna kyafuuka emboozi ez'enjawulo ku mutimbagano gwa yintanenti. [11]

Oluvannyuma yintaviyu eno yafuuka enkaayana, omusumba era alwanyisa ebisiyaga Martin Ssempa bwe yalabikira ku pulogulaamu yeemu okutyoboola erinnya lya Onziema. Ssempa yawakanya ekikula kya Onziema eky'obuntu era ng’akozesa ebibala n’enva endiirwa, yalaga ebikolwa eby’okwegatta eby’enjawulo bye yayogerako nga “ sodomy ” ng’abw'awogganira Njala mu Lungereza n’Oluganda . [12]

Okubunyisa amawulire

[kyusa | kolera mu edit source]

Mu 2014, Onziema yavumirira olukalala lwa bannayuganda ab'ekikula eky'enjawulo 200 mu kitabo kya Tabloid nga bangi ku bbo tebaali basiyazi. Ekiwandiiko kino kyafulumiziddwa nga wayise olunaku lumu lwokka nga Pulezidenti Yoweri Museveni amaze okussaawo etteeka erirwanyisa ebisiyaga erya 2014 eryalimu okusibwa obulamu bwonna . [13] Onziema yavumirira ekiwandiiko kino olw’okukuma obukyaayi mu bantu butereevu eri abantu b'ekibiina kya LGBT omuli effujjo n’ettemu. [13] Omu ku bakola ne Onziema mu bantu abatono mu by'okwegatta mu Uganda David Kato yoomu ku baakosebwa, ono nga yattibwa oluvannyuma lw'okufulumya ekiwandiiko ku mutwe "Hang Them "Bawanika." [14]

Omwaka ogwo, Onziema "yakulembera okuwakanya kw'etteeka lya Uganda erimanyiddwa ennyo eryafuula ebisiyaga omusango ogubonerezebwa n'okufa." Yagatta ebibiina by'obwannakyewa 55 mu Uganda omuli abazadde, abasomesa, n'abalabirira abaana okukola omukago okulwanyisa etteeka lino." [7] Nga CBC Radio bweyategeeza nti , "Nga wayise emyezi mukaaga ng'etteeka lino liyisiddwa, omukago gwa Onziema gwafuna obuwanguzi mu kkooti, ne gukuba etteeka wansi ku by'ekikugu." [7]

Engule n’okulabikira mu mikutu gy’amawulire emirala

[kyusa | kolera mu edit source]

Mu 2013, Pepe yasunsulwa ku ngule ya David Kato Vision and Voice Award, engule ey’okussa ekitiibwa mu mukwano gwe era bwebaabunyisanga amawulire mu kulwanirira ekibiina ky'abantu abatono mu by'omukwano, David Kato eyattibwa.

Mu 2014, yabuuzibwa John Oliver ku ttivvi y’Amerika eya Last Week Tonight ku mbeera y’eddembe ly’obuntu eri abantu aba LGBT mu Uganda. [15] Mu kusooka, Onziema yali "awalira" era n'agaana okulabika ku pulogulaamu eno, ng'awulira nti "akooye emikutu gy'amawulire." Wabula Oliver yaleetera Onziema okuwulira obulungi ennyo era ng’amussaamu ekitiibwa naddala Oliver bweyayanjula Onziema ng’omusajja ayitibwa trans. Pulogulaamu eno yatumbula erinnya lya Onziema mu Uganda, ekyamuviirako okwongera okufuna obuwagizi awaka. [16]

Mu 2016, Onziema y’omu ku bannakyewa abawera abaakwatibwa ku mukolo gwa Uganda ogw’okutaano ogw’okwenyumiriza mu bisiyaga mu Kampala . [17] Onziema yatwalibwa mu kaduukulu ka poliisi era abasibe abalala ne balagirwa okumukuba ennyo, okutuuka okwetaaga okuweebwa ekitanda mu ddwaaliro, n'afiirwa okuwulira mu kutu kwe okwa kkono. Wabula Poliisi ya Uganda yagamba nti tewali muntu yenna yalumizibwa, ate Onziema n’addamu nti tebawuliriza bantu b’omu kitundu abasimattuka oba abaakosebwa. Agamba nti poliisi teyakoma ku kukosa mibiri gy'abantu, wabula n’okubalumya mu birowoozo . [17]

Ku mukolo gwa Uganda Pride 2022, Onziema bwe yabuuzibwa engeri ebigenda mu maaso ku mukolo mu wiiki gye bikwataganamu n’olutalo lw’ensi yonna olw’omwenkanonkano kw’Abaagalana, yagamba:

Uganda eragiddwa ng’ekimu ku bifo ebisinga okubeeramu ebisiyaga, ekitegeeza nti amaaso gonna gagitunuulidde. Kikulu nnyo ffe okujaguza okulabika kwaffe [wakati mu bulabe bwonna]. [18]

Wadde nga yasanga ebizibu mu makomera ga Uganda, Onziema yategeezezza nti:

Njagala nnyo ensi yange, era omulimu gwange kwe kugifuula ekika ky’ekifo nga bwe kiri ddala. Nnungi nnyo. Erina abantu abalungi, era nkola ekisoboka kyonna okugikuuma olw'abantu abalijja nga nze ngenze.

  1. http://pulitzercenter.org/reporting/africa-uganda-kampala-kuchu-lgbt-freedom-anti-gay-legislation
  2. "Archive copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2016-03-30. Retrieved 2025-08-15.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
  3. https://archive.today/20140704045956/http://www.civicus.org/index.php/en/link-to-related-newsresources2/473-interview-with-civil-society-activist-pepe-julian-onziemam
  4. 1 2 3 https://www.youtube.com/watch?v=svg703kQjuo
  5. https://www.youtube.com/watch?v=JnSZ9-78Qog
  6. "Archive copy". Archived from the original on 2017-07-06. Retrieved 2025-08-15.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
  7. 1 2 3 4 5 6 https://lg.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=en&to=lg&page=Pepe+Julian+Onziema#:~:text=Reference-,View,Bambury%2C%20Brent%20(October%204%2C%202019).,-This%20reference%20is
  8. https://www.theguardian.com/world/2014/nov/07/stonewall-hero-year-gay-rights-onziema
  9. http://www.wbur.org/npr/209110526/why-gay-pride-celebrations-in-ugana-were-discreet
  10. 1 2 3 4 https://www.youtube.com/watch?v=gihu96JMIbM
  11. https://gayety.co/explaining-the-why-are-you-gay-meme
  12. https://lg.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=en&to=lg&page=Pepe+Julian+Onziema#:~:text=View-,Busey%2C%20Kelli%20(December%2020%2C%202012).,-Issues
  13. 1 2 https://www.youtube.com/watch?v=SfG0-RVrF0A
  14. Stevenson, Robin (2020-03-24). Pride: The Celebration and the Struggle (in Lungereza). Orca Book Publishers. ISBN 978-1-4598-2126-2.
  15. http://www.advocate.com/comedy/2014/06/30/watch-john-oliver-brilliantly-exposes-us-uk-influence-ugandas-antigay-law
  16. https://www.youtube.com/watch?v=3deUBcUylI8
  17. 1 2 Uganda to continue crackdown on gay activities (in Lungereza), Associated Press, 8 August 2016, retrieved 17 May 2023
  18. https://www.youtube.com/watch?v=JnSZ9-78Qog