Queen of Uganda
Elizabeth II yali Nnabakyala wa Uganda era nga kw’otadde n’okubeera omukulembeze w’eggwanga lya Uganda okuva mu 1962 okutuuka mu 1963, ng’eggwanga lino lyali lya bwakabaka obwetongodde obwa ssemateeka . Era yali mufuzi w'amawanga amalala mu Commonwealth of Nations omuli ne Bungereza .
Etteeka lya Uganda Independence Act, eryayisibwa Palamenti ya Bungereza mu 1962, lyakyusa Uganda okuva mu kubeera ettwale lya Bungeraza ne lifuuka eggwanga eryetongodde nga 9 October 1962. Omufuzi ow'ensikirano yeyalina okubeera omukulu w’eggwanga ow’emikolo ng’emirimu gye egya ssemateeka gyaweebwa Gavana wa Uganda . [1]
Omulimu gwe mu ssemateeka
[kyusa | kolera mu edit source]Nga 9 October 1962, Uganda yafuuka obwakabaka obwa ssemateeka nga Elizabeth II ye nnaabagereka wa Uganda. Yali akiikirirwa Gavana omukulu, eyali akola emirimu ku lulwe mu Uganda. Olukiiko lw'abakiise olw’oku ntikko lwafuuka Palamenti ya Uganda, nga lulimu kabaka n’olukiiko lw’eggwanga olukulu. [2] Mu biseera by'okujaguza obwetwaze, Nnabagereka Elizabeth yakiikirirwa Duke ne Duchess of Kent . Duke yaggulawo palamenti ya Uganda eyasooka n'awa Okwogera ngasinzira ku Nnamulondo ku lwa Naabakyala. [3] Mu kwogera ng'aggulawo olukiiko lw’eggwanga mu butongole, Gavana omukulu yategeeza nti Gavumenti ya Uganda yali yakkiriza Elizabeth ng’akulira Commonwealth era nga nnaabakyala wa Uganda eyeetongodde. [4]
Okuggyibwawo
[kyusa | kolera mu edit source]Palamenti ya Uganda yakola enongosereza mu ssemateeka mu 1963, [5] era nga 9 omwwezi ogw'ekkumi omwaka ogwo Uganda yafuuka obwakabaka obwalondebwa munda mu Commonwealth, nga yalina okufuna pulezidenti era ng'ono yali wakulondebwa okuva mu bakabaka b’obwakabaka obutono munda mu ggwanga n’abakulira disitulikiti mu ssemateeka ng’omukulembeze w’amawanga gaayo. [6]
Nnabakyala Elizabeth yagenyiwalako mu Uganda okuva nga ennaku z'omwezi 28 okutuuka nga 30 Ogwookuna omwaka gwa 1954 ne nga 21 okutuuka nga 24 ogw'ekkumi n'ogumu omwaka gwa 2007, omulundi ogwasembayo okwetaba mu lukiiko lw’abakulira gavumenti ya Commonwealth 2007 . [7] Ekkuumiro ly’ebisolo erya Kazinga National Park, eriri mu maserengeta ga Uganda, lyatuumibwa erinnya lya Queen Elizabeth National Park mu 1954 okujjukira okukyala kwe. [8]
Enkola y'obukulembeze bwe
[kyusa | kolera mu edit source]Elizabeth yalina enkola zino wammanga mu kifo kye nga Nnabakyala wa Uganda:
Ebiwandiiko ebijuliziddwa
[kyusa | kolera mu edit source]- ↑ H. F. Morris (June 1966). "The Uganda Constitution, April 1966". Journal of African Law. 10 (2): 112–117. doi:10.1017/S0021855300004575. S2CID 145545150.
- ↑ Zoë Marsh, G. W. Kingsnorth (1965), An Introduction to the History of East Africa, University Press, p. 210
- ↑ Memo:Issue 4, Part 4, Great Britain. Colonial Office. Information Department, 1964, p. 20
- ↑ Africa Diary: Volume 2, M. Chhabra, p. 598
- ↑ Constitution of Uganda (First Amendment) Act, Act No. 61 of 1963
- ↑ Morris, H. F. (1966). "The Uganda Constitution, April 1966". Journal of African Law. 10 (2): 112–117. doi:10.1017/s0021855300004575. JSTOR 744686. S2CID 145545150.
- ↑ "Commonwealth visits since 1952". Official website of the British monarchy. Royal Household. Archived from the original on 12 April 2015. Retrieved 8 November 2015.
- ↑ "Queen Elizabeth National Park". Archived from the original on 31 July 2019. Retrieved 18 February 2016.
- ↑ Template:London Gazette
- 1 2 "Uganda: Heads of State: 1962-1963". archontology.org. Retrieved 22 May 2021. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "uganda" defined multiple times with different content. - ↑ Royal proclamation affecting the change in the style is dated 16 Oct 1962 and takes effect upon publication in the Supplement to the Uganda Gazette, 2 Nov 1962.
- ↑ The Statesman's Year-Book 1963: The One-Volume ENCYCLOPAEDIA of All Nations, Palgrave Macmillan UK, 2016, p. 54, ISBN 9780230270923