User:Harriet Nambooze/James Mulwana
James Mulwana (24 Ogwomusanvu 1936 okutuusa nga 15 Ogwomunaana 2013), yali mutandisi wa bizinenensi era munnabyamakolero omukugu ennyo mu Uganda. Yali ssentebe w'ekibiina era omukulu w'ekitongole kya Mulwana Group of Companies, ekibiina ky'abasuubuzi ab'enjawulo ekyekinyigira ennyo mu butunzi bw'amata, okukola ebintu bya pulasitiika, , wamu n'okutunda ettaka n'ebizimbe. Okuva mu 1992 okutuusa lwe yafa mu mwaka gwa 2013, Mulwana yaweereza nga dayirekita atali mukulembeze ku kakiiko k'abakulira Standard Chartered Uganda, bbanka y'ebyobusuubuzi ey'okubiri mu ggwanga, mu kubeera n'ebintu ebikalu. Okuva mu 1998 okutuuka mu 2013, yaweereza nga ssentebe w'akakiiko ako.[1] Mu kiseera we yafiira, yali omu ku bantu abasinga obugagga mu Uganda.[2]
Ebyafaayo n'obuyigirize
[kyusa | kolera mu edit source]Yazaalibwa mu Buganda ng,ennaku z'omwezi 24 Ogwomusanvu mu 1936. Yasomera Mengo Senior School, mu bukiikakkono bwa Kampala, ekibuga kya Uganda ekikulu era ekibuga ekisinga obunene. Oluvannyuma, yasomera mu Aggrey Memorial School, nga nalyo lisangibwa mu Kampala. Bwe yali akyali muto, yatandika okwenyigira mu mirimu gy'okuyingiza n'okufulumya eby'amaguzi. Mu 1961, nga wa myaka 25 gyokka, yatandikawo kkampuni ye eyasooka eyitibwa, Associated Battery Manufacturers Limited, ng'ekolagana ne Chloride (UK) Plc..[3][4]
Gguluupu ya Mulwana.
[kyusa | kolera mu edit source]Luno lwe lukalala lw'amakolero ge yalina nga gage ku bubwe
- Mu 1961, nga wa myaka 25, yakolagana ne Chloride (UK) Plc. okukola Associated Battery Manufacturers Limited. Oluvannyuma, bizinensi eyo yafuuka Uganda Batteries Limited, omukugu mu kukola bateri mu Uganda. Mulwana yakwata obuyinza ku bizinensi mu 1991.
- Nice House of Plastics Limited kkampuni gye yatandikawo mu 1970. Ekola ebintu bya pulasitiika, omuli ebisusunku by'amannyo, entebe, ebinaabiro, ebizigo, n'ebikopo by'okunywa.
- Jesa Mixed Farm Limited yatandikibwawo mu 1988. esangibwa kumpi ne Busunju, kiromita nga 57 (35 mi), ku luguudo, mu bukiikakkono bwa Kampala, ku luguudo lwa Kampala–Hoima.
- Nsimbe Estate Limited yatandikibwawo mu 1992, ng'ekolagana n'omugabi w'ebitabo okuva mu Bugirimaani. Kkampuni ekulira, ekola, n'etunda ebimuli ebitemeddwa.
- Jesa Farm Dairy yatandikibwawo mu 1994. Ekola, ekola, n'okuteeka amata n'okukolamu amata, butto, 'yoghurt.
- Jesa Investments Limited, kkampuni y'okukulaakulanya ebizimbe, yatandikibwawo mu 2002.
Okufa kwe.
[kyusa | kolera mu edit source]Ku ntandikwa ya January 2013, James Mulwana, eyakeberwanga obutayosa okuva mu London ne Thailand, yayingira mu ddwaliro lya Nakasero, eddwaliro ly'obwannannyini ery'ebbeeyi mu Kampala, olw'ekirwadde ky'olubuto ekyali kimufuukidde bbereeje. Ku ssaawa kkumi ez’oku makya, g'olunaku Lwokubiri, nga 15 Ogwomunaana omwaka gwa 2013, James Mulwana yassa omukka gwe ogw'enkomerero..[5]
Okusinziira ku kweyagalira kwe, omubiri gwa Mulwana gwagalamizibwa ku biggya by'abajjajja be ku kyalo Masiriba, okuliraana akabuga k'e Bukomero mu disitulikiti y'e Mityana District.[6] Yaleka Namwandu omu erinnya lye Sarah Mulwana, n'abaana ob'obuwala babiri; Promise Mulwana ne Barbra Mulwana ko n'omutabani omu nga ye Geoffrey Mulwana era nga ye musika we. Bano bagenda mu maaso n'okuddukanya bizinensi n'emirimu gy'amaka gaabwe bulungi oluvannyuma lw'okufa kwe.[7][8]
Laba ne
[kyusa | kolera mu edit source]- Olukalala lw'abantu abasinga obugagga mu Uganda
- Eby'enfuna bya Uganda
- Mengo Senior School
- Olukalala lw'amakampuni agakola amata mu Uganda
- Amakolero g'amata mu Uganda
Ebijuliziddwa.
[kyusa | kolera mu edit source]- ↑ https://lg.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=en&to=lg&page=James+Mulwana&targettitle=James+Mulwana
- ↑ https://lg.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=en&to=lg&page=James+Mulwana&targettitle=James+Mulwana
- ↑ https://www.observer.ug/index.php?option=com_content&id=23183:untold-story-of-james-mulwana&catid=78:topstories&Itemid=116
- ↑ https://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/A-businessman-who-stayed-true-to-his-humble-origins/-/691232/1666348/-/item/0/-/op1nkoz/-/index.html
- ↑ https://www.monitor.co.ug/News/National/Renown-businessman-James-Mulwana-is-dead/-/688334/1666834/-/acr6h6z/-/index.html
- ↑ https://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=48963
- ↑ https://lg.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=en&to=lg&page=James+Mulwana&targettitle=James+Mulwana
- ↑ https://lg.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=en&to=lg&page=James+Mulwana&targettitle=James+Mulwana