Adair County, Kentucky

Adair County, Kentucky ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e Kentucky mu nsi ya United States of America.Adair County ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly'e Kentucky mu U.S. Okubala abantu okwakolebwa mu 2020, omuwendo gw'abantu gwali 18,903.[1] Ekifo kyayo eky'essaza era munisipaali yokka ye Columbia.[2] Essaza lino lyatandikibwawo mu 1801 era ne lituumibwa erinnya lya John Adair, mu kiseera ekyo Sipiika w’olukiiko mu Kentucky n’oluvannyuma Gavana wa Kentucky (1820–1824).[3] Adair County erina ezimu ku miti emitono egya American Chestnut egyasigalawo mu Amerika.[4][5]
Ebyafaayo
Adair County yatandikibwawo nga December 11, 1801, okuva mu bitundu bya Green County.[6] Columbia yalondebwa ng’entebe y’essaza omwaka ogwaddako[6] era kkooti eyasooka yazimbibwa mu 1806.
County eno yatuumiddwa erinnya lino okussa ekitiibwa mu John Adair, eyali omujaasi mu lutalo lw’enkyukakyuka n’olutalo lw’obukiikakkono bw’amaserengeta ga Buyindi. Oluvannyuma yaduumira amagye ga Kentucky mu lutalo lw’e New Orleans. Yaweereza nga Gavana wa Kentucky ow'omunaana.[6] Guno gwali ssaza lya 44 ku masaza 120 mu Kentucky okutegekebwa.[6]
Oluvannyuma lw’olutalo lw’omunda mu Amerika, ekibinja ky’abasajja bataano, nga kiteeberezebwa nti mwalimu Frank ne Jesse James okuva e Missouri, kyanyaga ddoola 600 mu Bank of Columbia nga April 29, 1872. Batta omuwanika, R.A.C. Martin, mu nkola y’obunyazi.[7]
Ennyumba ya kkooti ku kibangirizi ky'ekibuga Columbia, eyamalirizibwa mu 1884, yadda mu kifo kya kkooti eyasooka eya 1806.[8]
Enkula y’ensi
Okusinziira ku kitongole ky'okubala abantu mu Amerika, essaza lino lirina obuwanvu bwa square miles 412 (1,070 km2), nga ku zino square miles 405 (1,050 km2) za ttaka ate square miles 7.1 (18 km2) (1.7%) za mazzi.[9] Kitundu kya kitundu kya Pennyroyal Plateau mu Kentucky era kitundu kya maserengeta ga Appalachia.[6] Ebitundu ebisukka mu 40% ku ttaka ly'essaza lino libikkiddwako embaawo.[6]
Omugga Green River gwe mugga omukulu ogw'amazzi mu ssaza lino naye nga tegusobola kutambulizibwa mu by'obusuubuzi.[6] Omugga guno gwakwatibwa ne gukola ennyanja Green River Lake, ekintu ekikulu mu Green River Lake State Park, esangibwa mu masaza ga Adair ne Taylor.[6]
Ebisingawo: Burton Ridge
Amasaza agaliraanyewo
Taylor County – obukiikakkono (EST) .
Casey County – obukiikakkono bw’obuvanjuba (EST) .
Russell County – ebuvanjuba
Cumberland County – ebugwanjuba
Metcalfe County – ebugwanjuba bw’amaserengeta
Green County – obukiikakkono bw’amaserengeta
Ebikwata ku bungi bw’abantu
Omuwendo gw’abantu ogw’ebyafaayo
Okubala abantu Pop. Weetegereze %±
1810 6,011 — 1999.
1820 8,765 45.8% .
1830 8,217 −6.3% .
1840 8,466 3.0% .
1850 9,898 16.9% .
1860 9,509 −3.9% .
1870 11,065 16.4% .
1880 13,078 18.2% .
1890 13,721 4.9% .
1900 14,888 8.5% .
1910 16,503 Ebitundu 10.8%
1920 17,289 4.8% .
1930 16,401 −5.1% .
1940 18,566 13.2% .
1950 17,603 −5.2% .
1960 14,699 −16.5% .
1970 13,037 −11.3% .
1980 15,233 16.8% .
1990 15,360 0.8% .
2000 17,244 12.3% .
2010 18,656 8.2%
2020 18,903 1.3%
2025 (est.) 19,423 [10] Okwongera ebitundu 2.8% .
Okubala abantu mu myaka ekkumi mu U.S.[11]
1790-1960[12] 1900-1990[13].
1990-2000[14] 2010-2020[1].
Okubala abantu okwa 2020
Okubala abantu okwakolebwa mu 2020, essaza lino lyalimu abantu 18,903. Emyaka egya wakati gyali gya myaka 40.6. Abatuuze 21.4% baali wansi w’emyaka 18 ate 18.8% ku batuuze baali ba myaka 65 n’okudda waggulu. Ku buli bakazi 100 waaliwo abasajja 98.5, ate ku buli bakazi 100 ab’emyaka 18 n’okudda waggulu waaliwo abasajja 95.5 ab’emyaka 18 n’okudda waggulu.[15][16]
Amawanga 91.6% mu ssaza lino gaali 91.6% Abazungu, 2.8% Abaddugavu oba Abafirika Abamerika, 0.2% Abayindi ab’Amerika n’Abaalaska, 0.3% Ba Asia, 0.0% Bannansi ba Hawaii ne Pacific Islander, 1.4% okuva mu ggwanga eddala, ne 3.6% okuva mu mawanga abiri oba okusingawo. Abatuuze aba Hispanic oba Latino ab'amawanga gonna baali 3.4% ku bantu.[16]
26.5% ku batuuze baali babeera mu bibuga, ate 73.5% baali babeera mu byalo.[17]
Mu ssaza lino mwalimu amaka 7,364, nga ku gano 27.9% gaali n’abaana abali wansi w’emyaka 18 nga babeera nabo ate 25.2% gaali n’omukyala ow’awaka nga talina mufumbo oba munne.[15] Ebitundu nga 28.9% ku maka gonna gaali ga bantu ssekinnoomu ate 13.6% gaali galina omuntu abeera yekka ng’alina emyaka 65 n’okudda waggulu.[15] Amayumba gaali 8,600, nga ku gano 14.4% gaali bwereere. Mu mayumba agaali gatudde, 72.5% gaali ga bannannyini ate 27.5% gaali ga bapangisa. Omuwendo gw’ebifo eby’obwereere ebya bannannyini mayumba gwali 1.4% ate omuwendo gw’ebifo eby’okupangisa gwali 6.2%.[15]
Okubala abantu okwa 2000
Okubala abantu okwakolebwa mu mwaka gwa 2000, mu ssaza lino mwalimu abantu 17,244, amaka 6,747, n'amaka 4,803. Omuwendo gw’abantu gwali 42 buli square mile (16/km2). Waaliwo amayumba 7,792 nga buli square mile (7.3/km2) zaali 19. Amawanga 96.00% mu ssaza lino gaali 96.00% Abazungu, 2.55% Abaddugavu oba Abafirika Abamerika, 0.22% Bannansi ba Amerika, 0.26% Ba Asia, 0.02% Ba Pacific Islander, 0.19% okuva mu mawanga amalala, ne 0.76% okuva mu mawanga abiri oba okusingawo. 0.77% ku bantu baali ba Hispanic oba Latino ab’amawanga gonna.
Amaka gaali 6,747, nga ku gano 31.50% gaali n’abaana abali wansi w’emyaka 18 nga babeera nabo, 57.60% baali bafumbo ababeera awamu, 10.20% gaali galina nnannyini nnyumba omukyala nga talina mwami, ate 28.80% tegaali ga maka. 26.20% ku maka gonna gaali ga bantu ssekinnoomu, ate 13.00% gaali galina omuntu abeera yekka ng’alina emyaka 65 n’okudda waggulu. Omuwendo gw’amaka ogwa wakati gwali 2.44 ate amaka gwali 2.93.
Mu ssaza lino, abantu baali basaasaanidde, nga 23.50% bali wansi w’emyaka 18, 10.70% okuva ku 18 okutuuka ku 24, 27.70% okuva ku 25 okutuuka ku 44, 23.40% okuva ku 45 okutuuka ku 64, ne 1Enyingiza ya wakati mu maka mu ssaza lino yali doola 24,055, ate enyingiza eya wakati mu maka yali doola 29,779. Abasajja baali bafuna ddoola 23,183 okusinziira ku bakazi ddoola 17,009. Enyingiza ya buli muntu mu ssaza lino yali doola 14,931. Amaka nga 18.20% n’abantu 24.00% baali wansi w’omuggo gw’obwavu, nga kuliko 29.60% ku abo abali wansi w’emyaka 18 ne 21.70% ku abo abali wansi w’emyaka 65 n’okudda waggulu.
Yikonome
Ebyenfuna by'ebyobulimi mu Adair County bivaamu ebisolo, ebiva mu mata, kasooli, ne taaba.[1] County eno yafuna okukula kw'amafuta okutono mu myaka gya 1960.[1]
Obutabeera na bikozesebwa bimala mu ntambula kyalemesa essaza lino okukulaakulana okutuukira ddala mu kyasa eky'amakumi abiri.[1] Okumaliriza oluguudo lwa Cumberland Parkway olw’ebuvanjuba–amaserengeta mu 1973 kwatereeza nnyo ekizibu kino, naye okuva olwo essaza lino lyanoonya okulongoosa mu nguudo ezigenda mu bukiikakkono.[1]
Okusoma
Essaza lino liweebwa amasomero g'essaza ly'e Adair.[2]
Amasomero gaayo ge gano:[3]
Adair County Primary Center (Omukulu w’essomero: Patty R. Jones; Omuyambi w’omukulu w’essomero: Laura H. Murrell[4])
Essomero lya Adair County Elementary School (Omukulu w’essomero: Steve Burton; Omuyambi w’omukulu w’essomero: Sommer Brown[5])
Essomero lya Adair County Middle School (Omukulu w’essomero: Alma Rich; Omuyambi w’omukulu w’essomero: Donna Young[6])
Adair County High School (Omukulu w’essomero: Troy Young; Omuyambi w’omukulu w’essomero: Doug Holmes[7]).
Ebyobufuzi
Ebyava mu kulonda kwa Pulezidenti wa Amerika mu Adair County, Kentucky[24]
Omwaka Republican Democratic Ekibiina eky'okusatu (ebibiina) .
Nedda % Nedda % Nedda % Nedda.
1912 786 24.43% 1,398 43.46% 1,033 32.11%
1916 1,863 52.43% 1,675 47.14% 15 0.42%
1920 3,526 56.28% 2,725 43.50% 14 0.22% .
1924 2,757 53.40% 2,368 45.86% 38 0.74%
1928 3,856 69.01% 1,732 30.99% 0 0.00% .
1932 3,084 48.59% 3,251 51.22% 12 0.19%
1936 3,371 55.72% 2,669 44.12% 10 0.17%
1940 3,674 57.42% 2,711 42.37% 13 0.20%
1944 3,414 58.39% 2,411 41.23% 22 0.38%
1948 2,839 55.79% 2,144 42.13% 106 2.08%
1952 3,737 63.05% 2,184 36.85% 6 0.10% .
1956 4,157 62.50% 2,491 37.45% 3 0.05%
1960 4,621 67.07% 2,269 32.93% 0 0.00% .
1964 3,052 51.49% 2,854 48.15% 21 0.35%
1968 3,239 59.43% 1,362 24.99% 849 15.58%
1972 3,859 69.77% 1,610 29.11% 62 1.12%
1976 3,201 56.82% 2,366 42.00% 67 1.19%
1980 4,051 63.12% 2,285 35.60% 82 1.28%
1984 4,500 70.93% 1,812 28.56% 32 0.50%
1988 4,346 71.09% 1,723 28.19% 44 0.72%
1992 3,740 58.22% 2,044 31.82% 640 9.96%
1996 3,876 59.28% 1,821 27.85% 841 12.86%
2000 5,460 74.51% 1,779 24.28% 89 1.21%
2004 5,628 75.57% 1,764 23.69% 55 0.74%
2008 5,512 75.53% 1,668 22.86% 118 1.62%
2012 5,841 76.86% 1,660 21.84% 99 1.30%
2016 6,637 80.61% 1,323 16.07% 273 3.32%
2020 7,276 82.98% 1,392 15.88% 100 1.14%
2024 7,643 85.17% 1,257 14.01% 74 0.82%
Abaalondebwa
Abalonde okuva nga January 3, 2025[8][9]
Ennyumba ya Amerika James Comer (R) KY 1
Ky. Omubaka wa Palamenti Max Wise (R) 16
Ky. Ennyumba Amy Baliraanwa (R) 21
Okwewandiisa abalonzi
Okuwandiisa abalonzi mu Adair County & Okwewandiisa mu bibiina okuva nga February 17, 2020[10]
Ebibiina by'obufuzi Omugatte gw'abalonzi ku kikumi
Aba Republican 9,431 ebitundu 68.91%
Aba Democratic 3,414 ebitundu 24.95%
Abalala 433 3.16%
Abetongodde 368 2.69% .
Omukulembeze w’eddembe 31 0.23% .
Kijanjalo 7 0.05% .
Ssemateeka 1 0.01% .
Omugatte 13,685 100%
Okulonda mu masaza gonna
Ebyava mu kulonda kwa Gavana okwaliwo emabega
Omwaka Republican Democratic Ebibiina eby'okusatu
2023 68.06% 3,597 31.94% 1,688 0.00% 0. Okukola emirimu egy’enjawulo
2019 69.53% 3,946 28.65% 1,626 1.81% 103. Okukola emirimu gyazo
2015 66.33% 2,727 30.84% 1,268 2.82% 116. Omuntu w’omwaka guno
2011 51.06% 1,877 43.69% 1,606 5.25% 193. Okukola emirimu gyazo
2007 67.75% 3,138 32.25% 1,494 0.00% 0. Obulwadde bw’okuzimba omubiri
2003 66.22% 3,085 33.78% 1,574 0.00% 0. Obulwadde bw’okuzimba omubiri
1999 28.84% 663 62.68% 1,441 8.48% 195. Obulwadde bw’okuzimba omubiri
1995 65.84% 2,951 34.09% 1,528 0.07% 3. Obulwadde bw’okuzimba omubiri
Ebitundu by’omukitundu
Ekibuga
Columbia[11]
Ebitundu ebitali bitongole
Wansi waliwo olukalala lw’ebitundu ebimanyiddwa ebitali bitongole mu Adair County. Olukalala olusingawo olujjuvu lusangibwa wano.
Okuzaala
Crocus (ekitundu ekimu mu Russell County) .
Glens Fork, esangibwa mu kibuga
Gradyville mu kibuga kino
Knifley, omusajja
Neetsville mu kibuga kino
Pellyton, omuwandiisi w’ebitabo
Sparksville esangibwa mu kibuga Sparksville
Ekiwonvu kya Cane
Coburg
Holmes Bend, omuwandiisi w’ebitabo
Kellyville
Abatuuze abamanyiddwa
Thomas E. Bramlette, Gavana wa Kentucky[12]
Robert Porter Caldwell (1821–1885), omubaka wa Amerika mu Palamenti, yazaalibwa mu Adair County.[13]
E. A. Diddle, omutendesi wa basketball w'abasajja mu Western Kentucky University[14]
Janice Holt Giles (1909–1979), omuwandiisi amanyiddwa naddala olw'ebitabo bye eby'omu kitundu n'ebitali bya biwandiiko, yabeera mu Adair County okuva mu 1949 okutuusa lwe yafa mu 1979.[15]
James R. Hindman, Omumyuka wa Gavana wa Kentucky[12]
Sergeant Dakota Meyer (b. 1988), yazaalibwa era yasooka kusoma mu Adair County, yafuna omudaali gw’ekitiibwa mu 2011 olw’ebikolwa bye mu Operation Enduring Freedom mu Afghanistan mu 2009[16]
Pinkney H. Walker, Ssaabalamuzi wa kkooti ey’oku ntikko mu Illinois, yazaalibwa mu Adair County.[17]
Evelyn West, munnakatemba wa burlesque [citation needed].
Frank Lane Wolford, Omukiise wa U.S. okuva mu Kentucky[12]
Laba ne
Omukutu gwa Amerika
Olukalala lw'ebifo eby'ebyafaayo mu Adair County, Kentucky
Olukalala lw'amasaza mu Kentucky
Ebiwandiiko ebikozesebwa
