Jump to content

Ekkuumira ly'amazike erya Mgahinga

Bisangiddwa ku Wikipedia

Template:Infobox Protected areaEkkuumira ly'amazike erya Mgahinga

MGAHINGA GORILLA NATIONAL

Ekkuumiro ly'amazike erya Mgahinga kkuumiro erisangibwa mu bikiikakkono bw'obugwanjuba bwa Uganda. Lwatandikibwawo mu 1991 nga litudde ku bugazi bwa 33.9 km2 (13.1 sq mi).[1]

Enkula y'ekifo

[kyusa | kolera mu edit source]

Ekkuumiro ly'amazike erya Magahinga lisangibwa mu nsozi za Virunga era nga lirimu ensozi ssatu omuli Muhabura, Gahinga ne Sabyinyo. Obuwanvu bw'ettaka okwambuka mu bbanga liri 2,227 okutuuka 4,127 m (7,306 okutuuka 13,540 ft) era nga kitundu ku kifo ekisaasaaniddemu amazzi g'omugga Kiyira. Liriraanye ekkuumiro ly'omu nsozi z'erwanda n'ekitundu ky'ekkuumiro lya Volcanoes mu Democratic Republic of Congo.[2]

Ekkuumiro liri ku bugazi bwa kkiromita 15 (9.3) ku luguudo okuva nu kibuga ky'e Kisoro ne kkiromita 55 (34 mi) okuva e Kabale ekibuga ekisinga obunene mu kitundu.[3]

Eembeera y'obudde bw'ekkuumiro

[kyusa | kolera mu edit source]

Ekitundu kifuna enkuba okuva mu mwezi Ogwokubiri okutuuka mu Gwokutaano, ne mu Gwomwenda okutuuka mu Gwekkumineebiri. Enkuba etonnya omwezi ebeera wakati wa 250 mm (9.8) mu Gwekkumi etuuka ku 10 mm (0.39) mu Gwomusanvu.

Mgahinga national park drive way
Gorilla

  Ekkuumiro lirimu ebibira bya bamboo, Albertine Rift montane , Ruwenzori-Virunga montane moorlands ne tree heath era nga ebifo eby'ensozi binnyogovu.[4]

Ebisolo ebiyonsa mu kkuumiro amazike ag'omu nsozi (Gorilla beringei beringei) n'enkima (Cercopithecus kandti).[5]

Bino bye binyonyi ebyazuulibwa mu kkuumiro mu 2004, handsome spurfowl, dusky crimson-wing, red-throated alethe, Kivu ground thrush, Rwenzori turaco, Rwenzori batis, Rwenzori double-collared sunbird, collared apalis, mountain masked apalis, Archer's ground robin, stripe-breasted tit, blue-headed sunbird, regal sunbird, strange weaver, montane nightjar, red-faced woodland warbler neGrauer's swamp warbler.[6]

Ebyafaayo by'ekkuumiro

[kyusa | kolera mu edit source]

Ekkuumiro lya ly'amazike erya Mgahinga lyatandikibwawo mu 1991 mu kifo ekyali kikuumibwamu ebisolo wakati w'omwaka gwa 1930 ne 1950 wabula ekitundu kya lyo ekitali kya lusozi ne kifuulibwa ennimiro. Okunoonyereza mu by'obutonde okwatandikibwawo mu 1989, emitego gya waya gyayonoonebwa, abalambisi ne batendekebwa n'emiti ne gisimbibwa. Abantu abaali mu kifo ne basengulibwa ne batwalibwa mu bintu ebiri wabweru w'ekkuumiro mu myaka gya 1990 egyasooka.[7]

Mu Museenene wa 2013, omugendo gwa M23 gwawaayo ekkuumiro lino oluvannyuma lw'okuwangulwa amagye ga Congo.[8]

Ebijuliziddwa

[kyusa | kolera mu edit source]
  1. Butynski, T. M., Kalina, J. (1993). "Three new mountain parks for Uganda". Oryx. 27 (4): 214–224. doi:10.1017/s003060530002812x.{{cite journal}}: CS1 maint: uses authors parameter (link) Butynski, T. M., Kalina, J. (1993). "Three new mountain parks for Uganda". Oryx. 27 (4): 214–224. doi:10.1017/s003060530002812x.{{cite journal}}: CS1 maint: uses authors parameter (link)
  2. Butynski, T. M., Kalina, J. (1993). "Three new mountain parks for Uganda". Oryx. 27 (4): 214–224. doi:10.1017/s003060530002812x.{{cite journal}}: CS1 maint: uses authors parameter (link) Butynski, T. M., Kalina, J. (1993). "Three new mountain parks for Uganda". Oryx. 27 (4): 214–224. doi:10.1017/s003060530002812x.{{cite journal}}: CS1 maint: uses authors parameter (link)
  3. Location of Mgahinga at Google Maps
  4. Butynski, T. M., Kalina, J. (1993). "Three new mountain parks for Uganda". Oryx. 27 (4): 214–224. doi:10.1017/s003060530002812x.{{cite journal}}: CS1 maint: uses authors parameter (link) Butynski, T. M., Kalina, J. (1993). "Three new mountain parks for Uganda". Oryx. 27 (4): 214–224. doi:10.1017/s003060530002812x.{{cite journal}}: CS1 maint: uses authors parameter (link)
  5. Butynski, T. M., Kalina, J. (1993). "Three new mountain parks for Uganda". Oryx. 27 (4): 214–224. doi:10.1017/s003060530002812x.{{cite journal}}: CS1 maint: uses authors parameter (link) Butynski, T. M., Kalina, J. (1993). "Three new mountain parks for Uganda". Oryx. 27 (4): 214–224. doi:10.1017/s003060530002812x.{{cite journal}}: CS1 maint: uses authors parameter (link)
  6. Butynski, T. M., Kalina, J. (1993). "Three new mountain parks for Uganda". Oryx. 27 (4): 214–224. doi:10.1017/s003060530002812x.{{cite journal}}: CS1 maint: uses authors parameter (link) Butynski, T. M., Kalina, J. (1993). "Three new mountain parks for Uganda". Oryx. 27 (4): 214–224. doi:10.1017/s003060530002812x.{{cite journal}}: CS1 maint: uses authors parameter (link)
  7. Butynski, T. M., Kalina, J. (1993). "Three new mountain parks for Uganda". Oryx. 27 (4): 214–224. doi:10.1017/s003060530002812x.{{cite journal}}: CS1 maint: uses authors parameter (link) Butynski, T. M., Kalina, J. (1993). "Three new mountain parks for Uganda". Oryx. 27 (4): 214–224. doi:10.1017/s003060530002812x.{{cite journal}}: CS1 maint: uses authors parameter (link)
  8. "DR Congo's M23 rebel chief Sultani Makenga 'surrenders'". BBC News. 2013.