Jump to content

Kamaanya owa Buganda

Bisangiddwa ku Wikipedia

Kamaanya Kadduwamala yali Kabaka owa 28 mu Bwakabaka bwa Buganda, eyafuga okuva mu 1814 okutuuka mu 1832. [1] [2]

Okwewozaako ku ntebe y’obwakabaka

[kyusa | kolera mu edit source]

Yali mutabani omukulu owa Kabaka Semakookiro Wasajja Nabbunga, eyali Kabaka wa Buganda, eyafuga wakati wa 1797 ne 1814. Maama we yali Nansikombi Ndwaddeewaaziba, Kaddulubaale, ow’Ekika ky'eNseenene (Enzige). [3] Yali mukyala wa kitaawe eyasooka. Kitaawe yawasa abakyala abatakka wansi wa kkuminabataano. Yalinnya ku ntebe nga kitaawe afudde mu 1814, n’atwala erinnya Kamaanya . Ekibuga ekikulu yakiteeka Nsujjumpolu. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2020)">okujuliza kwetaagisa</span> ]

Okufaananako kitaawe, Kabaka Kamaanya yalina abakyala bangi. Awandiikiddwako nti yawasa abakyala abatakka wansi wa makumi asatumumunaana (38) :

  1. Baakuyiira muwala wa Lule ow'ekika ky'e Ngonge
  2. Basiima Mukooki muwala wa Kateesigwa ow'ekika ky'e Nkima
  3. Gwowemukira
  4. Kayaga muwala wa Kiwaalabye, ow’ekika ky’e Kkobe
  5. Kisirisa muwala wa Walusimbi ow'ekika kya Ffumbe
  6. Naabakyaala Saamanya, Kaddulubaale, muwala wa Walusimbi, ow'ekika kya Ffumbe. Yattiddwa ku biragiro bya bba.
  7. Ky'osiby'omunyolo muwala wa Jjumba ow'ekika ky'e Nkima
  8. Kyot'owadde muwala wa Kiyaga ow'ekika kya Mamba
  9. Kyowol'otudde, muwala wa Lutalo, ow'ekika ky'e Ndiga
  10. Lubadde muwala wa Majanja ow’ekika ky’e Ngeye
  11. Mpozaaki muwala wa Kateesigwa ow'ekika ky'e Nkima
  12. Mubyuwo?, muwala wa Nakatanza, ow’ekika kya Lugave
  13. Muteezi muwala wa Nakato ow'ekika kya Mbogo
  14. Mukwaano muwala wa Mugema ow'ekika ky'e Nkima
  15. Nambi muwala wa Lutaaya ow'ekika ky'e Ngonge
  16. Naabakyaala Nabikuku, Kabejja, muwala wa Jjumba, ow’ekika ky’e Nkima
  17. Nabirumbi muwala wa Kisuule ow'e Busoga, ow'ekika kya Ngabi (Reedbuck).
  18. Nabiswaazi muwala wa Jjumba ow'ekika ky'e Nkima
  19. Nabyonga muwala wa Mwamba?, ow’ekika ky’e Lugave
  20. Nabbowa muwala wa Kafumbirwango, ow’ekika ky’e Lugave
  21. Nakaddu muwala wa Kamyuuka ow'ekika ky'e Kkobe
  22. Nakanyike muwala wa Senfuma ow'ekika kya Mamba
  23. Nakkazi Kannyange muwala wa Ssambwa Katenda ow'ekika kya Mamba
  24. Nakkazi muwala wa Lutalo ow'ekika kya Mamba
  25. Nakku muwala wa Walusimbi, ow'ekika kya Ffumbe
  26. Nakyekoledde muwala wa Gabunga, ow’ekika kya Mamba
  27. Nalumansi muwala wa Walusimbi ow'ekika kya Ffumbe
  28. Namale muwala wa Kiwalabye, ow’ekika ky’e Kkobe
  29. Namukasa muwala wa Nankere ow'ekika kya Mamba
  30. Namawuba muwala wa Sempala ow'ekika kya Ffumbe
  31. Nambi Teba muwala wa Mugula, ow’ekika kya Mamba
  32. Namwenyagira muwala wa Kamyuuka ow'ekika ky'e Kkobe
  33. Nannozi, muwala wa Gomottoka, ow’ekika ky’e Nvubu
  34. Nankanja muwala wa Terwewalwa ow'ekika ky'e Nvubu
  35. Nzaalambi muwala wa Natiigo, ow’ekika ky’e Lugave
  36. Siribatwaalira, ow’ekika kya Nkima
  37. Tebeemalizibwa, muwala wa Mwamba?, ow’ekika ky’e Lugave
  38. Nanteza

Awandiikiddwako nti yazaala abaana ab’obulenzi nkaagamwomu (61) n’abaana ab’obuwala abawerako. Mutabani we Suuna II, yatta baganda be ataano mu munaana (58) mu bufuzi bwe. Abaana ba Kabaka Kamaanya kuliko: [4]

  1. Omulangira Kiggala I, nga nnyina yali Baakuyiira
  2. Omulangira Nakibinge Bawuunyakangu, nga nnyina yali Saamanya. Yattiddwa ng'ayokebwa mulamu, ku biragiro bya kitaawe e Busonyi mu ssaza ly'eBusujju.
  3. Omulangira Kimera, nga nnyina yali Gwowemukira
  4. Omulangira Ndawula, nga nnyina yali Gwowemukira
  5. Omulangira Lule, nga nnyina yali Gwowemukira
  6. Omulangira Kiggala II, nga nnyina yali Gwowemukira
  7. Omulangira Kitereera, nga nnyina yali Gwowemukira
  8. Omumbejja Babirye, nga nnyina yali Kayaga. omulongo w'Omumbejja Nakato
  9. Omumbejja Nakato, nga nnyina yali Kayaga. Omulongo w'Omumbejja Babirye
  10. Omulangira Kaggwa, nga nnyina yali Kisirisa
  11. Omulangira Bagunyeenyamangu, nga nnyina yali Saamanya
  12. Omulangira Mbajjwe, nga nnyina yali Ky'osiby'omunyolo).
  13. Omulangira Bamweyana, nga nnyina yali Kyootowadde
  14. Omulangira Twaayise, nga nnyina yali Mpozaaki
  15. Omulangira Kyomubi, nga nnyina yali Mukwaano
  16. Omulangira Luwedde, nga nnyina yali Nabiswaazi
  17. Omulangira Kimera, nga nnyina yali Nabbowa
  18. Omulangira Lumansi, nga nnyina yali Nakaddu
  19. Omulangira Tebandeke, nga nnyina yali Nakanyike
  20. Omulangira Suuna Kalema Kansinjo, eyasobola okufuuka Kabaka Suuna II Kalema Kansinjo Mukaabya Ssekkyungwa Muteesa I Sewankambo Walugembe Mig'ekyaamye Lukeberwa Kyetutumula Magulunnyondo Lubambula Omutanda Sseggwanga, nga nnyina yali Nakkazi Kannyange
  21. Omulangira Wasajja, nga nnyina yali Nakkazi. Yasimattuka okusanjagibwa kw’abalangira okwakolebwa muganda we, Suuna II .
  22. Omulangira Ndawula, nga nnyina yali Nakyekoledde
  23. Omulangira Mutebi, nga nnyina yali Nakyekoledde
  24. Omulangira Mugogo, nga nnyina yali Kyotowadde. Naye, yasimattuka okusanjagibwa kw’abalangira okwakolebwa muganda we, Suuna II .
  25. Omulangira Kigoye, nga nnyina yali Namale
  26. Omumbejja Ndagire I, nga nnyina yali Namukasa
  27. Omulangira Waswa, nga nnyina yali Nambi Teba okutuuka. omulongo wa Babirye.
  28. Omumbejja Babirye, nga nnyina yali Nambi Teba company. nga mulongo wa Babirye
  29. Omulangira Kajumba, nga nnyina yali Nambi Teba okutuuka
  30. Omumbejja Ndagire II, nga nnyina yali Nannozi
  31. Omulangira Kizza, nga nnyina yali Nzaalambi
  32. Omumbejja Tajuba, nga nnyina yali Lubadde. Yafa oluvannyuma lwa 1927.
  33. Omumbejja Nassolo, nnyina Mubyuwo ani?
  34. Omumbejja Nambi, nga nnyina yali Muteezi
  35. Omumbejja Nakayenga, nga nnyina yali Kyowol'otudde
  36. Omumbejja Namayanja, nga nnyina yali Lubadde
  37. Omumbejja Nabalaga, nga nnyina yali Mpozaaki
  38. Omumbejja Kagere, nga nnyina yali Mubyuwo
  39. Omumbejja Mwannyin'empologoma Nassolo, nga nnyina yali Nabikuku
  40. Omumbejja Nalumansi, nga nnyina yali Nabirumbi
  41. Omumbejja Nakku, nga nnyina yali Nabyonga
  42. Omumbejja Nakalema, nga nnyina yali Nalumansi
  43. Omumbejja Nakangu, nga nnyina yali Nambi
  44. Omumbejja Namika, nga nnyina yali Nakaddu
  45. Omumbejja Nakabiri, nga nnyina yali Namwenyagira
  46. Omumbejja Katalina Nabisubi Mpalikitenda Nakayenga nga nnyina yali Siribatwaalira. Yazaalibwa nga mu mwaka gwa 1814. Yafa nga 27 Gwolubereberye 1907.
  47. Omumbejja Lwantale, nga nnyina yali Siribatwaalira. Yali Naalinnya wa Kabaka Suuna II . Yafa mu Gwokusatu 1881.
  48. Omumbejja Nagaddya, nga nnyina yali Tebeemalizibwa
  49. Omumbejja Nassuuna Kyetenga, nga nnyina yali Nankanja

Kabaka Kamaanya yagenda mu maaso n’entalo z’okuwamba baliraanwa b’Obwakabaka ekyaviirako okugaziya ettaka ly’Obwakabaka bwa Buganda. Yawamba essaza Buweekula, okuva e Bunyoro n’aligatta ku Buganda. [5]

Emyaka gye egyasembayo

[kyusa | kolera mu edit source]

Kabaka Kamaanya yafiira Lutengo mu 1832. Yaziikibwa Kasengejje mu Busiro. [6]

Kigambibwa nti erinnya lya Kamanya ettuufu yeeyali Kanakulya Mukasa. Naye olw’okuba yali musibiramubbwa, bw’atyo abantu abaaliwo mu kiseera kye baatandika okujuliza omuntu atafuga busungu ng’ayagala nnyo okuyigganya (era mu ngeri etali y'abutereevu nga bajuliza kabaka) nga akamanya.

  • MM Semakula Kiwanuka, Ebyafaayo bya Buganda, 1971 [7]

Obusika nga bwe bwali

[kyusa | kolera mu edit source]

Template:S-start Template:Succession box Template:S-endTemplate:S-start Template:Succession box Template:S-end

Ebijuliziddwa

[kyusa | kolera mu edit source]
  1. ↑ https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/who-are-buganda-s-longest-serving-kings--4322798
  2. ↑ https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/looking-back-at-polygamy-among-buganda-royals-1507624
  3. ↑ "Archive copy". Archived from the original on 2024-05-25. Retrieved 2025-07-28.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
  4. ↑ "Archive copy". Archived from the original on 2024-05-25. Retrieved 2025-07-28.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
  5. ↑ "Archive copy". Archived from the original on 2024-05-25. Retrieved 2025-07-28.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
  6. ↑ https://web.archive.org/web/20130615070042/http://www.buganda.com/kings.htm
  7. ↑ https://lg.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=en&to=lg&page=Kamaanya+of+Buganda#:~:text=View-,Kiwanuka%2C%20MM%20Semakula%2C%20A%20History%20of%20Buganda%3A%20From%20the%20foundation%20of%20the%20Kingdom%20to%201900.%20London%3A%20Longman%2C%201971,-Issues

Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia

[kyusa | kolera mu edit source]
Bino bigyidwa ku "https://lg.wikipedia.org/w/index.php?title=Kamaanya_owa_Buganda&oldid=39000"