Gilbert Bukenya
Gilbert Balibaseka Bukenya (yazaalibwa 5 August 1949) munnabyabufuzi era musawo wa Uganda era nga yaliko omumyuka wa pulezidenti wa Uganda ow'omusanvu okuva nga 23 May 2003 okutuuka nga 23 May 2011. [1] Abadde akiikirira ekitundu kya Busiro County North mu Palamenti ya Uganda okuva mu 1996. [2] Ebitabo bye ebikwata ku bulamu bwe, Intricate Corridors to Power, yafulumizibwa mu 2008. [3]
Obulamu obuto n’okusoma
[kyusa | kolera mu edit source]Gilbert Bukenya yazaalibwa nga 5 Ogw'omunaana1949, ku kyalo Lwantama mu Ggombolola y'e Kakiri , mu Ssaza ly'e Busiro, mu Disitulikiti ya Wakiso leero, [4] nga 30 kilomita (mailo 19), ku luguudo, mu bukiikakkono bw'amaserengeta ga Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda era ekibuga ekisinga obunene. [2] Yasomesebwa ekibiina kya Brothers of Christian Instruction mu Uganda. Yasomera mu ssomero lya St. Savio Primary School, e Kisubi, St. Mary's College Kisubi, St. Edward Secondary School, Bukuumi ne Old Kampala Secondary School.
Oluvannyuma yeegatta ku Makerere University School of Medicine mu 1971, n’atikkirwa mu 1976 n’afuna diguli mu by’obusawo ne diguli mu kulongoosa ( MBChB ). Yakola nga Omusawo mu ddwaaliro e Mbale okutuusa mu 1982 lwe yava mu Uganda n'agenda e Papua New Guinea .
Bwe yali e bweru wa Yuganda, yafuna Dipuloma mu by’obulamu bw’abantu okuva mu Royal Institute of Public Health, e London, mu 1982. Era yafuna diguli za Master of Science (MSc) okuva mu London School of Hygiene and Tropical Medicine UK, ne Doctor of Philosophy (PhD) okuva mu University of Queensland, [2] ng’alina omulamwa gw’okunonyereza ogwa The Epidemiology of Under-Five Childhood Ekiddukano mu bantu abaliraanye ebibuga mu Papua New Guinea . [5]
Omulimu
[kyusa | kolera mu edit source]Gilbert Bukenya yakomawo mu Uganda nga Pulofeesa w’obusawo era n’alondebwa okuba akulira essomero ly’obusawo erya Makerere University School of Medicine, ekifo kye yalimu okuva mu 1994 okutuuka mu 1996. Mu 1996 yayingira ebyobufuzi n’alondebwa okuba omubaka wa Palamenti (MP) mu kitundu kya Busiro eyamambuka. Era yaliko ssentebe w’akabondo ka National Resistance Movement (NRM) mu palamenti. Mu kiseera kino yasimibwa olw’okusobola okukkakkanya obunkenke obwaliwo wakati wa Pulezidenti Yoweri Museveni n’abakulembeze abalala ab’ebyafaayo mu kibiina kya NRM ekiri mu buyinza. Yali ssentebe wa NRM mu kitundu kya Buganda . Oluvannyuma Bukenya yafuuka Minisita w’eggwanga ow’ebyobusuubuzi n’amakolero nga tannasitulwa ku kifo kya Minisita wensonga zo bwa pulezidenti. Yafuuka omumyuka wa Pulezidenti mu 2003 ng’adda mu bigere bya Specioza Kazibwe, mu kiseera ekyo eyali alwanagana n’obufumbo obwali bulemye. Oluvannyuma yeesimbawo ku kifo ky'omuwandiisi w'ekibiina kya NRM n'awangulwa Amama Mbabazi . [2] Mu Gw'okutaano 2011, yasikizibwa Edward Ssekandi ku bw'omumyuka wa Pulezidenti wa Yuganda .
Obulamu bw’omuntu ku bubwe
[kyusa | kolera mu edit source]Gilbert mufumbo ne Dr. Margaret Bukenya eyali muyizi munne mu ssomero ly’abasawo e Makerere ku ntandikwa y’emyaka gya 1970. Ono mmemba w'Eklezia Katolika . Mu 2005 Dr. Bukenya yeewuunyisa abatunuulizi b’ebyobufuzi bwe yalumiriza nti gavumenti efugibwa akabinja ka bamafia. Mu mboozi ey’akafubo ne Daily Monitor, yategeezezza nti bamafia baali bakola olukwe lw’okumugwa. Kino kyava ku buganzi bwe obweyongera buli kiseera n’okubeera okumpi n’Eklezia Katolika ey’amaanyi mu Uganda. Kigambibwa nti anyumirwa nnyo okuwuga n’okulima. Ono amanyiddwa olw’okutandika okulima omuceere ogw’ensozi, era ogumanyiddwa nga NERICA mu Uganda. [6]
- Through intricate corridors to power. Fountain Publishers. 2008. ISBN 9789970028108.
Early life and education
[kyusa | kolera mu edit source]Gilbert Bukenya yazaalibwa nga ennaku zomwezi 5 omwezi gwomunaana mu mwaka gwa
1949, ku kyalo Lwantama mu bendobendo lye Kakiri mu ggombolola ye Busiro , mu Disitulikiti ya Wakiso leero, [7] nga kilomitta 30 (19 mi), ku luguudo, mu bukiikakkono bw'amaserengeta ga Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda era ekibuga ekisinga obunene. [2] Yasomesebwa ekibiina kya Brothers of Christian Instruction mu Uganda. Yasomera mu ssomero lya St. Savio Pulayimale Kisubi, St. Mary's College Kisubi, St. Edward Sekendule, Bukuumi ne Old Kampala Sekendule
Oluvannyuma yeegatta ku Makerere University School of Medicine mu mwaka gwa 1971, n’atikkirwa mu mwaka gwa 1976 n’afuna diguli eyookubiri mu by’obusawo ne Bachelor of Surgery ( MBChB ). Yakola nga Medical Officer mu ddwaaliro e Mbale okutuusa mu mwaka gwa1982 lwe yava mu Uganda n'agenda e Papua New Guinea .
Bwe yali bweru wa Uganda, yafuna Dipuloma mu by’obulamu bw’abantu okuva mu Royal Institute of Public Health, e London, mu mwaka gwa 1982. Era yafuna diguli za Master mu sayansi (MSc) okuva mu London School of Hygiene and Tropical Medicine UK, ne Omusawo mu byobuirosoofo (PhD) okuva mu University of Queensland, [2] ng’alina omulamwa gw’ebbaluwa eya The Epidemiology of Under-Five Childhood Ekiddukano mu bantu abaliraanye ebibuga mu Papua New Guinea . [8]
Laba ne
[kyusa | kolera mu edit source]
Ebiwandiiko ebikozesebwa
[kyusa | kolera mu edit source]- ↑ Wanambwa, Richard (24 May 2011). "Museveni Sacks Bukenya As Vice President". Archived from the original on 4 December 2013. Retrieved 20 February 2015.
- 1 2 3 4 5 6 "Profile of Bukenya Balibaseka Gilbert, Member of Parliament for Busiiro County North, Wakiso District". Parliament of Uganda. 2011. Archived from the original on 9 August 2015. Retrieved 20 February 2015.
{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) Cite error: Invalid<ref>tag; name "Kakiri" defined multiple times with different content - ↑ "VP Bukenya pens autobiography". Archived from the original on 25 February 2015. Retrieved 25 February 2015.
- ↑ "Uganda's Vice Presidents over the years: Gilbert Bukenya". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2023-01-28.
- ↑ "Completed Thesis Topics for Studies in Public Health at the University of Queensland: 1971 – 2007" (PDF). University of Queensland, School of Public Health. Archived from the original (PDF) on 20 February 2015. Retrieved 20 February 2015.
- ↑ Nakaweesi, Dorothy (20 February 2013). "I Promote Farming To Get People Out of Poverty; Gilbert Bukenya". Retrieved 20 February 2015.
- ↑ "Uganda's Vice Presidents over the years: Gilbert Bukenya". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2023-01-28.
- ↑ "Completed Thesis Topics for Studies in Public Health at the University of Queensland: 1971 – 2007" (PDF). University of Queensland, School of Public Health. Archived from the original (PDF) on 20 February 2015. Retrieved 20 February 2015.